Білім беру ұйымының атауы

Ғабит Мүсірепов атындағы №86 мектеп-гимназия

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Абажанова Гулжан Касымбековна

Күні:

12.02.2026 ж.

Сынып:

6 «А»

Сабақтың тақырыбы:

Әбілқайыр хандығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.1.6 картаны қолданып XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси үдерістерді түсіндіру;

6.3.2.5 тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтап, Қазақстан аумағында XIII - XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіру

Сабақ мақсаты:

XIII–XV ғасырларда Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіріп,Әбілқайыр хандығындағы саяси оқиғалардың Қазақстан тарихындағы маңызын түсіндіреді;

Бағалау критерийлері:

1. XIII–XV ғасырлардағы тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтайды;

2. Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіреді.

3. XIII–XV ғасырларда Қазақстан аумағында болған мемлекеттерді картадан көрсетеді;

ОДД:

Жоғары деңгей дағдылары

Тарихи концепті:

Себеп және салдар

Тарихи ойлау дағдысы:

Тарихи талдау және түсіндіру

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

I.Ұйымдастыру, ынталандыру кезеңі

9 минут

II. Әр деңгейлі қайталауды ұйымдастыру

Ұйымдастыру кезеңі

• Амандасу.

• Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

• Топқа бөлу. (термин сөздер арқылы)

«Қоржын» стратегиясы.

Сайтқа оқушылар тізімі арқылы топқа бөлінеді.

1-топ. «Зерттеушілер »

2-топ. «Жылнамашылар »

3-топ. «Деректанушылар»

4-топ. «Саясаттанушылар »

Өткен тақырыпқа шолу:

«Дұрысын анықта»

Ақ Орда мемлекеті.

Жаңа тақырыпқа кіріспе ретінде

« Бейне арқылы тану» әдісі

Әбілқайыр хан және оның саясаты туралы ақпаратпен танысады

Кері байланыс сұрақ-жауап арқылы жүзеге асады

 Әбілқайыр хан қай жылы және қай жерде хан болып жарияланды?

 Ол хан сайланған кезде неше жаста болды?

 Әбілқайыр ханды қолдаған ру-тайпалардан кемінде үшеуін ата.

 Махмұд ибн Уәли дерегінде Әбілқайырды қанша ру-тайпа қолдағаны айтылады?

Жаңа сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты, бағалау критерийлері анықталады.

Оқушылар топқа бөлінеді.

Оқушылар берілген жылдардағы оқиғаларды атап шығады.

Дескриптор:

Ақ Орда мемлекеті туралы сұрақтарға жауап береді;

Дескриптор:

 Әбілқайыр ханның билікке келуін, оны қолдаған ру-тайпаларды және мемлекеттің құрылу кезеңін сипаттайды;

 Ханның ішкі-сыртқы саясатындағы өзгерістерді (жорықтары мен жеңілісін) және Керей мен Жәнібектің бөліну себебін түсіндіреді;

Кері байланыс беру.

Білім алушыларға мадақтап, қолдау көрсету.

Сұрақтарға жауап берген білім алушыларға қолдау көрсету

Бағалау парағына өзін өзі бағалайды

.

Интербелсенді тақта

https://wordwall.net/ru/resource/106261225

III.Жаңа білімді меңгеру

20 минут

10 минут

БК: 1. XIII–XV ғасырлардағы тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтайды; Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіреді.

Зерттеуге арналған тапсырма

Тапсырма 1. (Топтық жұмыс)

Нұсқаулық. «Ақпаратты сүзу» тәсілі арқылы

1-топ. «Әбілқайыр хандығының құрылуы мен этникалық құрамын зерттеңіз.»

2-топ. « Әбілқайыр хан билігінің маңызды оқиғалар тізбегін (хронологиясын) жасаңыз»

3-топ. « Ортағасырлық тарихшы Махмұд ибн Уәлидің дерегіне сүйене отырып, хандықтың ішкі тұрақтылығын талдаңыз»

4-топ. « Әбілқайыр ханның ішкі және сыртқы саясатындағы жеңістері мен жеңілістерін салыстырыңыз»

Тапсырма 2. (Жұптық жұмыс)

БК. XIII–XV ғасырларда Қазақстан аумағында болған мемлекеттерді картадан көрсетеді;

Нұсқаулық. Әбілқайыр хандығының территориясын анықтап, астанасын белгілеу.

Дескриптор:

1. Хандықтың құрылған уақыты мен территориялық ауқымын анықтап, Хандықтың құрамына кірген кем дегенде 5 ру-тайпаны атап көрсетеді ;

2. 1428 ж. және 1456-1457 жж. болған тарихи оқиғаларды дұрыс сәйкестендіреді,оқиғалардың мемлекет тағдырына тигізген әсерін (билікке келуі мен құлдырауы) сипаттайды ;

3. Деректе көрсетілген ру-тайпалардың хан билігін қолдау себебін тұжырымдайды;

4. Ханның территорияны кеңейту (Хорезм, Сығанақ) саясатының нәтижесін бағалайды, Керей мен Жәнібектің көшіп кетуін "саяси қарсылық" ретінде дәлелдейді .

Дескриптор:

 Мемлекеттердің шекаралық ерекшеліктері мен астаналарын (мысалы: Сығанақ, Сарайшық, Алмалық) карта бетінде нақты белгілейді.

Дескрипторға сәйкес топта бірін-бірі бағалайды

Дескрипторға сәйкес жұпта бірін-бірі бағалайды

Оқулық, . 6-сынып Қазақстан тарихы, Мектеп, 2020ж.

Ноутбук

Кесте

Бекіту:

3 мин

Бекіту сұрақтары.

«Wayround» платформасы бойынша «кім жылдам» әдісімен бекіту сұрақтары беріледі.

• Масуд ибн Усман Кухистанидың «Тарих-и Абулхайр-хани» еңбегінде баяндалды:

• XV ғасырдың ІІ –ші ширегінен бастап Шығыс Дешті қыпшақтағы билікті өз қолына алған әулет:

• Әбілқайыр хандығының шығысы шектескен жер:

• Көшпелі өзбектер мемлекеті, Өзбек ұлысы деп аталған мемлекет:

• Шығыс Дешті Қыпшақ пен Жетісу тұрғындарының топтасуының нәтижесінде құрылған этносаяси бірлестік:

Дескриптор:

Оқушылар берілген сұрақтарға жауап береді;

Кері байланыс беру.

Білім алушыларға қолдау көрсету

https://wayground.com/admin/quiz/698b7379302095a9ea396326

Сабаққа рефлексия

2 мин

«Алтын домбыра» әдісі

• Маған түсінікті болды

• Менің сұрағым бар

• Маған түсініксіз болды

Білім алушылар рефлексия жасайды

Үйге тапсырма:

1 мин

Әбілқайыр ханның билігі қандай саяси өзгерістерге әкелді? тақырыбында
5–6 сөйлемнен тұратын шағын мәтін жазыңыз.