Әбіш Кекілбаев «Тасбақаның шөбі» әңгімесі. 8-сынып

Қазақ тілі, 8-сынып

Тақырыбы:   Әбіш Кекілбаев «Тасбақаның шөбі» әңгімесі

Жалпы мақсаты: «Тасбақаның шөбі» әңгімесінің толық мазмұнын ашу.

Әңгіме кейіпкерлеріне мінездеме беру арқылы қазақтың

ырымдарына тоқталып, жазушының ойын түсінуге үйрету.

Күтілетін нәтиже: Әңгіме мазмұнын толық түсініп айта алады. Кейіпкерлерге мінездеме  беру арқылы қазақ ырымдарының негізсіз емес екенін  ұғынады,

әңгіме идеясын түсінеді.

Қажетті әдіс-тәсілдер:  Диалог,   жеке жұмыс,   жұппен жұмыс   топтық жұмыс, топтастыру,  Венн диаграммасы

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі . Сынып оқушыларымен амандасу, түгендеу. Сергіту сәті.

І.Білу(әңгіменің тақырыбын аша отырып, оқушының  қызығушылығын ояту)

5 минут (Смайликтер беру арқылы бағаланады. )

Миға шабуыл (жетелеуші сұрақтар арқылы  оқушылардың теориялық білімін тексеру, жаңа мәліметтерді дәптерлеріне түртіп алып отыру)

Автор туралы не білеміз?

Тасбақа туралы қандай мәліметтеріңіз бар?

Неліктен әңгіменің тақырыбы «Тасбақаның шөбі» деп аталды деп ойлайсыздар?

«Тасбақаның дауылы» дегенді естулеріңіз бар ма?

ІІ. Түсіну(жазушы идеясына зер салу)   7 минут

(Критерийлерін дайындап, өз жұмыстарын және өзге топтардың жұмыстарын бағалайды)

 «Оқу және талдау» әдісі (берілген қима қағаздар арқылы оқушылар топта оқиды, талқылайды)

      1-топқа      Басты оқиға не туралы?

      2 – топқа   Әңгімедегі кейіпкерлер бейнесі?

ІІІ.Қолдану(шығармашылық жұмыс) 10 минут

(Өзге топтардың жұмыстарын бағалайды.   Критериалды  бағалау)

«Бес жолды өлең» (әңгімеден алған мәліметтерін пайдалана отырып, өлең құрастыру)

Әңгімеден рөлдік ойыны

ІV. Талдау(кейіпкерлерді салыстыра талдау)  6 минут

(Өзара  бағалау)

 «Венн диаграммасы»       Қарабала мен Оңбай бейнелерін салыстыру

Жинақтау(өмірмен байланыс) 6 минут

(Белсенді қатысып, өз ойларын айтып, дәлелдеп берген оқушыларға смайликтер беріледі)

  РАФТ құрастыру(өзіндік жұмыс)

     Рөл  – оқушы

    Аудитория – өз таңдауы, жазушыға, Оңбайға, тасбақаға, Қарабалаға

    Форма –  ашық хат, өлең, өтініш, т.б.

    Тақырып –  мінездер, тасбақа, т.б.

VІ. Бағалау (шығармадағы негізгі ойды түйіндеу)  10 минут

(Өзара  бағалау)

«Өз жартыңды тап» (мәтіннен алынған үзінділердің сұрақтары мен жауаптарын сәйкестендіру  арқылы әңгіменің негізгі ойын қорытындылайды, жұптық жұмыс)

Үйге тапсырма:      «Тасбақаның шөбін тауып алсам…» ( ойтолғау жазу)

1. Тасбақа туралы не білесіңдер?

2. Тасбақаның шөбі дегеніміз не?

3. Қарабала кім?

4. Қандай кәсіппен айналысады?

5. Қазақта қандай ырымдар бар?

6. Қарабаланы кім жұмсады?

Ауылдың алдындағы қара жал қақырай сөгіліпті. Қайда қарасаң қарс айырылып жатқан жарық. Қайда қарасаң-шөп арасында әлдеқайда бөксесін сүйретіп тоңқаңдап бара жатқан тасбақа. Кешегі бір айқайдың ала шаңыты тасбақаның дауылы болды. Тұқшаңдаған немелер тұяқ дыбысын естігенде мойындарын іштеріне тығып бұға қалады. Да, сәл ұзасаң қайтадан тарбаңдай жөнеледі.. Міне, керемет! Табаның орнындай бір үлкен жарықтан енді шыға берген тасбақа аяғы аспаннан кеп үйелеп  қапты. Қыртыс-қыртыс қысқа мойнын әнтек созып, жандәрмен тырбаң-тырбаң етеді. Ауызында бір тал шөп.

 Қарабала  шыбын  жаны көзіне көрініп азапқа түскен бейшараны етпетінен аударып салайын деп, шыбыртқысын соза берді де, тасбақаның жазғытұрым жер астынан тістеп шыққан шөбін алған адамның қай қалауы да орындалады дейтін әңгіме ойына оралып атынан түсті. Қасына барды. «Біссімілә!»-деп шөпті алды. Инедей ғана бір тал шөп. Құмақтарда көп өсетін көсіктің сабағына келіңкірейді. 

    «Апыр-ай, ә...Сенейін бе, сенбейін бе? Жаратқан иемнің сүйген құлы болғаным-ау! Қай қылығыммен жақтым екен!»