Адалдық-адамдықтың белгісі

Сабақтың мақсаты:

Оқушылардың бойындағы адалдық қасиеті негізінде ақиқат құндылығын ашу.

Сабақтың міндеттері:

1. Оқушыларға мәңгілікті уақытшадан ажырату керектігін түсіндіру.
2. Оқушыларға шындықты жалғаннан ажырата білуді үйрету.
3. Оқушыларды жауапкершілікке тәрбиелеу.

Ресурстар: оқулық, дәптер, маркер, бейнепроектор, ән мәтіні

Сабақтыңбарысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі. (1 мин)

2. Тыныштық сәті. Жарық. (3-5 мин)

Нұрға бөлену

Ыңғайланып отырыңыздар, денелеріңізді түзу үстаңыздар. Аяқ қолыңызды айқастырыңыз. Қолыңызды тізеңізге немесе үстелге қоюға болады. Көздеріңізді жұмуларыңызды өтінемін.

Елестетіп көріңіз: Күн нұры сіздің төбеңізден өтіп, кеудеңізге қарай бойлап барады. Кеудеңіздің орта тұсында гүл түйнегі орналасқан. Гүлдің түйнегі нұрдан баяу ашылып келеді. Балғын және таза әсем гүл сіздің әр ойыңызды, әр сезіміңізді, эмоцияңыз бен тілек қалауыңызды шайып, жүрегіңіздің қауызын ашты.

Нұр сәулесі сіздің бойыңызға ақырын тарай бастағанын елестетіңіз. Ол біртіндеп күшейе түсуде. Оймен осы нұрды қолдарыңызға түсіріңіз. Сіздің қолдарыңыз нұрға бөленіп, сәуле шашуда. Қолымыз тек жақсы, ізгі істер істейді және баршаға көмектеседі. Нұр аяқтарыңызға тарады. Аяқтарыңыз нұрдан сәуле шашуда. Олар сізді тек жақсылық жасау үшін жақсы жерге апарады. Олар нұр мен махаббат құралына айналды.

Одан әрі нұр сіздің аузыңызға, тіліңізге тарады. Тіліңіз тек шындықты және жақсы, ізгі сөздер ғана айтады. Нұрды құлақтарыңызға бағыттаңыз, құлақтарыңыз тек жақсы сөз бен әсем әуенді ғана естиді. Нұр көздеріңізге де жетті, көзіміз тек жақсыға қарап, бәрінен жақсылықты ғана көреді. Сіздің басыңыз түгелдей нұрға бөленіп, басыңызға тек ізгі, сәулелі ой келеді.

Нұр бірте бірте қарқын және шұғылана бастайды, сіздің денеңізден шығып, жан жағыңызға сәуле шашады. Осы нұрды туысқандарыңызға, мұғалімдеріңізге, достарыңызға, таныстарыңызға бағыттаңыз. Нұрды уақытша түсініспей, ренжісіп жүрген адамдарға да бағыттаңыз, олардың да жүрегі нұрға толсын.

Осы нұр бүкіл әлемге: барлық адамдарға, жануарларға, өсімдіктерге, барлық тірі жанға таралсын… Ғаламның барлық түпкір түпкіріне нұр бағыттаңыз. Ойша айтыңыз: «Мен нұрлымын… Нұр менің ішімде… Мен Нұрмын».

Осындай Нұр, Махаббат және Тыныштық күйінде отыра тұрыңыз…

Енді осы Нұрды жүрегіңізге орналастырыңыз. Нұрға толы бүкіл әлем сіздің жүрегіңізде. Оны осындай әсем қалыпта сақтаңыз.

Енді көзіңізді ашуға болады.

Тыныштық сәтінде қандай әсер алдыңыздар?

Сабақ барысын талдау

3. Үй тапсырмасын тексеру. (10 мин)

«Темірқазық» әңгімесі
1. «Адалдық – өмірдің Темірқазығы», - деп неге айтады?
2. «Адалдық – адамдықтың белгісі», - дегенді қалай түсінесіндер?
3. Адалдық пен ақиқаттың айырмашылығы неде?

4. Дәйексөз. (5 мин)

«Ақиқат жол – жөнекей жұлып ала салатын гүл емес,
Ол ұзақ жолдың түпкі мақсаты» Гераклит
1. Ақиқатқа апаратын жол қайда?
2. Ақиқат шыңына қалай қол жеткіземіз?
3. Ақиқат қандай болады?

5.Әңгімелеу . (9 мин)

Аңыз әңгіме: Адам ақиқатты қалай таниды?
Ертеде шығыс елінің бір шаһарға піл әкелген екен. Естігені болмаса өмірлерінде көрмеген мақұлықты көруге ынтызар жұрт қаптап алаңға жиналады. Сөйтсе пілді көрем деушілерден ақы алмаққа оны иелері қараңғы қораға жасырып қойса керек. Бірен – саранында болмаса, көпшілігінде қаражат жоқ, олар тым болмаса қораға кіріп, пілді өз көзімен көріп шыққандардан сұрап білмекші болады. Ең алдымен кіріп шыққан адам жан-жағына қоқилана қарап Пілдің дәл қасына барып, қолыммен ұстап көрдім, құдды бөренеден аумайды дейді. Екінші шыққан адам оған сенбеңдер, қайдағы бөрене, тура жалпақ тақта дерсің дейді. Үшіншісі алғашқы екеудікі де жалған, аумаған құбыр сияқты екен дейді.
Сөйтсе үшеуі де қараңғыда түртінектеп, қолдарымен бірі аяғын, бірі жотасын, ал үшіншісі тұмсығын сипалап көрген ғой. Егер де бір кішкене балауыз шамды жаққанда үшеуі де анық көре алар еді. Долбарларының дұрыс емес екендігіне көздері жетер еді. Иә, өтірікке сенейін деп сенбейді, қисынына сеніп қалады деп ескертпеп пе еді аталарымыз. Ақиқат жалғыз, бірнешеу болмайды, әрбір тұжырым не – ақиқат, не – жалған. Ақиқат бірнешеу болса жаңағы үшеудікі де дұрыс болар еді, екі жерде екіміз төрт, бес, тағы басқа кез келген сан болар еді, су нөл градуста да, жүз градуста да қайнайды десек ақиқат болар еді. Онда тіпті кез келген адамның өз ойына сүйеніп айтқан кез келген топшылауы, долбары дұрыс болар еді, әсіресе қоғамтанудың әр саласындағы «ғалымдардың», қаптаған «сәуегей сарапшылардың», сезімтал жазғыштардың, ойсоқты пәлсапашылардың.
Иә, ақиқат біреу-ақ, яғни ақиқатқа апаратын жол да біреу-ақ, қалған жолдардың барлығы одан алыстатады. Жарықсыз көру де жоқ, яғни ақиқатқа апаратын жол міндетті түрде жарық нұрлы жол, ал қалған жолдардың барлығы керісінше түнектегі жолдар. Ал, қараңғыда көзің мың жерден өткір болса да жол табу, ақиқатты тану жоқ. Мейлің тіріл, мейлің өл, ақиқат деген осы!

6.Шығармашылық жұмыс, топтық жұмыс. (10 мин)

Жағдаятты талдау:

Талғат теледидардан спорттық бағдарламаны қарап отырған еді. Сол мезет інісі жүгіріп келіп «Сізді досыңыз Самат телефонға шақырады» деді. Талғат бағдарламаны үзгісі келмей «Мені жоқ деп айта салшы» деді.

Сұрақтар:

Талғаттың әрекеті туралы не айтасыз?

Сіз Талғаттың орнында болсаңыз не істер едіңіз?

Асан көрші досы Маратқа үйін көшірісуге көмектесемін деп, уәде беріп қойған еді. Сол күні мұғалім бақылау жұмысына дайындалып келуді тапсырды. Асан Маратқа көмектесіп келіп, шаршап ұйықтап қалуы себепті, бақылау жұмысына дайындала алмады. Таңертең Асан ұйқыдан тұрған соң «бақылау жұмысынан құлаймын» деп ойлап, «Неге сабаққа бармайсың?» деген анасына «басым ауырып тұр» деп айта салды. Оның өзіне де басы ауырып тұрғандай болып көрінеді.

Сіз Асанның орнында болсаңыз не істер едіңіз?

Әсел туған күніне жаңа көйлек киіп келді. Әселдің көйлегі өзіне қонымсыздау тұрды. Сыныптағы Алма Әселге «көйлегің өзіңе тамаша жарасып тұр» деп айтты.

Алма неліктен Әселге «Көйлегің өзіне тамаша жарасып тұр» деді?

Сіз Алманың орнында болсаңыз не айтар едіңіз?

7.Топпен ән айту. (3 мин)

Оқушылар өздері қалаған көңілді әнді бірге орындайды.

8.Үй тапсырмасы. (1 мин)

Қ.Толыбаев «Ақиқат» мәтінін оқу.

9.Сабақ соңындағы тыныштық сәті. (2 мин)

Баяу әуен қойылады. Оқушылар денесін, басын тік ұстап, көзін жұмып отырады.

Мұғалім жәй дауыспен:

«Бүгінгі сабағымызды есімізге түсірейікші. Жақсыны естіп, айтып бәріміздің көңіл – күйіміз көтерілді. Ісіміз де, сөзіміз бен ойымыздай, болатынына сенімдімін. Сабақта көрініс тапқан жақсы қасиеттер жүректерімізде сақталып, іс жүзіне асырылсын. Жақсы ой ойлайық, жақсы сөз сөйлейік, жақсы іс жасайық! Осындай тыныштықта сәл отыра тұрайық. Қандай жан тыныштығы! Енді жайлап көздеріңді ашуға болады»