Пән: Қазақ әдебиеті

Ұстаз: А.Абдрахманова

Сынып: 10-11

Қазақ әдебиеті

Нұсқау: Сізге берілген бес жауап нұсқасынан бір дұрыс жауапты таңдауға арналған тапсырмалар беріледі.

1. «Тар кезең» романында Ұлы жиынның өту себебі неде?

1. Таналық қамалына шабуыл

2. Нұралы ханды хандықтан алу

3. Алдар би мәселесін талқылау

4. Монархиялық өкіметі құлату

2. «Тар кезең» романында жақында ғана генерал-фельдмаршал атағын алған тұлға.

1. Пеутлинг

2. Потемкин

3. Игельстром

4. Неплюев

3. «Бауыр» әңгімесінде Қали кіммен хат жазысып тұрады?

1. Эльжбетта Сергеевнамен

2. Эльдар

3. Александр

4. Манап

4. «Бауыр» әңгімесінде мектеп директоры кім?

1. Патрикеевна

2. Лидочка

3. Виктория Ивановна

4. Эльжбетта Сергеевна

5. Қалимен бірге оқитын кейіпкер.

1. Эльдар Ғаззитулин

2. Александр Сидоров

3. Коля Жеребцов

4. Вильтюк

6. «Мексика ұлы» әңгімесінде Ривера жеңіске жеткен раунд.

1. Үшінші

2. Он үшінші

3. Тоғызыншы

4. Он жетінші

7. «Менің Дағыстаным» повесінде суретші бейнелеп отырған сурет қалай аталады?

1. Дағыстан халқының салттары

2. Елді аңсау

3. Туған жерге сағыныш

4. Суретшінің көз-жасы

8. Архатты құрдастары қалай атаған?

1. Желтоқсаншы

2. Прописка

3. Сергелдең сері

4. Совет азаматы

9. «Прописка» әңгімесінде сары автобустағылар Самараға сағат нешеде жетті?

1. Жетіге он минут қалғанда

2. Жетіден аса

3. Жетіде

4. Жетіге таман

10. Ауылына төрт жылдан соң оралған Есмағамбеттің көңілі неге жабырқау?

1. Балмағамбеттің Сержанға деген қарым-қатынасын көріп.

2. Балмағамбет ағасымен ренжісіп қалғандықтан.

3. Тай-құлындай тебісіп өскен құрдастары дүниеден озыпты.

4. Пойызға билет жоқ болғандықтан.

11. Сержанның нағашы әжесінің есімі.

1. Жеңіскүл

2. Зәйкүл

3. Күміскүл

4. Мейіркүл

12. «Нағыз әже қайда?» әңгімесіндегі Ажараның әкесі кім?

1. Жолдас

2. Азат

3. Жандос

4. Алик

13. «Нағыз әже қайда?» әңгімесіндегі Әсия кім?

1. Аяның анасы

2. современная бабушка

3. Ажардың анасы

4. Азаттың жары

14. Едігенің құдай қосқан қосағының әкесі кім.

1. Сымбат Турдалиевич

2. Айтан Таңжарықович

3. Гайни Турекелдиев

4. Сағындық Тілешов

15. «Жалған дүние» романындағы автор қосқан жансыз кейіпкер.

1. Түгелхан

2. Хансұлу

3. Тоқтасын

4. Шеге

16. «Жалған дүние» романындағы Едігенің көлігі.

1. Қара джип

2. Қызыл жигули

3. Күлгін түсті бентли

4. Ашық жасыл волга

17. Едігенің әке-шешесіне қандай айып тағылып, қудаланған?

1. Коммунистік партияға тіл тигізді

2. НКВД-ға қарсы шыққан соң

3. Банды, баспашы

4. Кеңес өкіметіне тіл тигізді

18. Едігенің тұла бойы тұңғышы.

1. Бағдагүл

2. Меңсұлу

3. Үміт

4. Бөпенай

19. Дәу апа кім?

1. Едігенің қудалауға ұшыраған анасы

2. Хансұлудың анасы

3. «Кеңес үкіметіне тіл тигіздің» деп абақтыға жабылған әжесі

4. Маусымжанның анасы

20. «Бекторының қазынасы» әңгімесіндегі Аристархтың сөзі.

1. Ит тойған жеріне өш

2. Итке темір не керек

3. Қолда барда алтынның қадірі жоқ

4. Алтын көрсе періште жолдан таяр

21. Қайырболдының Бекторыны ең алғаш кездестірген сәті.

1. Жұмадан сенбіге қараған түні

2. сәрсенбіде

3. Бейсенбінің кешінде

4. 4 айдн соң

22. Бекторының Қайырболдыға қоңырау шалып айтқаны.

1. Жүзікті ломбардтағы досына көрсету туралы

2. Швейцар депозиттері туралы

3. Үстелдің үстіндегі сары сөмке туралы

4. Қыздардың есепшоты туралы

23. Ресторан директоры, кейін Қайырболдының ісін басқарушы болып бекітілген кейіпкер.

1. Сәрсен

2. Қасым

3. Сағыныш

4. Сағындық

24. «Алғашқы ұстаз» повесіндегі Дүйсеннің әкесі.

1. Қартаңбай

2. Тастанбек

3. Сауыр

4. Жағалыбай

25. Ақжар тауының етегі суреттелетін шығарма.

1. Алғашқы ұстаз

2. Бауыр

3. Прописка

4. Тар кезең

Нұсқау: Сізге мәтін және мәтін мазмұны бойынша бір дұрыс жауапты таңдауға арналған тест тапсырмалары беріледі. Мәтінді мұқият оқып, берілген тапсырмаларға дұрыс жауап беріңіз.

Пар ат жеккен солқылдақ фаэтонмен Мәскеу қайтқанда осы мақалды әкесіне қайырып айтып та беріп еді. Етжең бет-аузы ұйқы қақты боп бір, арақ өтіп екі домбыққан батькасы Ташкенттен шығарда бөдене құйрықтатып күзеп тастаған сақалын иегімен қосып уыстағаннан басқа қайрат қылған жоқ-ты. Мамандығы полиция офицері болған соң да кісінің көмейіндегі ойын қабағынан тануға кәнігі боп алған әкесінің ата мекенге, қайран Сычевкаға деген ықыласының шіркеуге сырт көз үшін баратын кәрі қыздардың діндарлығындай-ақ екенін оңай ұққан. Сәскеде қадаған кетпенсап бесінге жетпей бүршік жаратын, қазынаға күпті өлкенің алтын буынан мәйектеніп алған кәрікөз банкирдің әлгі мақалдағы туған мен тойғанның орнын бейне шот қаққандай, сарт-сұрт қайта ауыстырғанын қатты жиреніп, тітіреп сезініп еді. Бірақ, сәлден кейін, әкесіне деген жиреніші суынар-суынбаста байқады: туған мен тойған жәйлі өз ұғымы да әке ұғымынан қара үзіп кетпеген екен. «Қайран, Сычевка!» деп бұрылып артқа қарардай күре тамыры солқылдап, кіндігі бүлкілдеген жоқ. Сонсоң, Мәскеу жеткенше, әкесінің қасынан кетіп көшірдің жанына отырғаны; бетіне сыңсыған қайың орманымен сыр айтысқан өң жапсырғаны; сауық құрып, қазақтан мал тартып ап жүріп неше дүркін аралаған Қазығұрттың қойнауларын, жайлауларын жол бойымен ойша салыстырғаны бар еді. Салыстырған, шағыстырған сайын сауыры төңкерілген ту бие мен ыңыршағы айналған ала бүйір көк сиыр, құндыз бөркін шекелеткен қазақ пен шөжім дамбал мұжық көз алдына жағаласып қабат кеп, пысылдақ сиырдың танауын иіскелердей боп, ал ту биеге пышақ пен бұғалықты кезек ұсына бергені де есінде. Сол сапардан бері Ташкентке шаруа жөнімен анда-санда келіп-кетіп жүретін әкесін көрсе болды, қылмыс үстінде танысқан бастасымен табысқандай сынып қалады. Қан шеңгелдеген ештеңелері жоқ сияқты еді. Ау, сондағылары, қылмыс па екен сондай–ақ?

26. Мәтін қай шығарма үзіндісі.

1. А. Сүлейменов «Бесатар»

2. Қ.Мұханбетқалиұлы «Тар кезең»

3. С.Елубай «Жалған дүние»

4. Т.Әсемқұлов «Бекторының қазынасы»

27. Қай кейіпкер суретеліп отыр.

1. Бекторы

2. Крейгель

3. Иноземцев

4. Игельстром

28. Мәтінде берілген полиция офицері кім?

1. Неплюев

2. Иноземцев

3. Крейгель

4. Игельстром

29. Мәтін бойынша дұрыс ақпаратты белгілеңіз.

1. Сырттағы соғыстың, іштегі большевизмнің бар қатер-қаупін таразыға сап отырған губернатор Фольбаумның етек-жеңі жиыңқы екен.

2. Оққа жалынып, оққа бағынар күндердің туар-тумасына нәргүмән боп жүрген Крейгель жер-жерден бунт деген хабар бұрқ-бұрқ ете қалғанда қатты толқып еді.

3. Іркілдек сары бетін шешек шұқыған кексе солдат түсер-түспесте жетелеп кетіп еді, барған бойда отқа қойса қызылмай боп та қалған шығар.

4. Бірақ, сәлден кейін, әкесіне деген жиреніші суынар-суынбаста байқады: туған мен тойған жәйлі өз ұғымы да әке ұғымынан қара үзіп кетпеген екен.

30. Мәтінге сәйкес емес ақпаратты белгілеңіз.

1. Етжең бет-аузы ұйқы қақты боп бір, арақ өтіп екі домбыққан батькасы Ташкенттен шығарда бөдене құйрықтатып күзеп тастаған сақалын иегімен қосып уыстағаннан басқа қайрат қылған жоқ-ты.

2. Осы шалдың аузынан өз құлағымен талай естіген. Осыдан алты жыл бұрын бір таныстан, бір таныс шығып Ташкенге оқуға барар жағдай туғанда осы, осы тақылеттес мәмілелерді әсіресе көп айтқан.

3. Салыстырған, шағыстырған сайын сауыры төңкерілген ту бие мен ыңыршағы айналған ала бүйір көк сиыр, құндыз бөркін шекелеткен қазақ пен шөжім дамбал мұжық көз алдына жағаласып қабат кеп, пысылдақ сиырдың танауын иіскелердей боп, ал ту биеге пышақ пен бұғалықты кезек ұсына бергені де есінде.

4. Ернін жымырып, қысқа, қан-селсіз, бозғыл саусақтарын уқалаган қалпы қадала карап турып қалды.

Нұсқау:Cізге бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағына белгілеп пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет.

Бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тест тапсырмаларында дұрыс жауаптар саны үшеуден аспайды.

31. «Көк аспандай жарқылдап, күркірерміз,
    Көк аспанның бұлтындай сілкінерміз,
    Көкбөріден туғанымыз рас болса,
    Көк Тәңірден қуат ап, бір түлерміз.
    Кеудемізді билеген асқақ арман,
    Тарихымыз дастан боп таста қалған,
    Тірсегіміз тілінген кездерде де
    Жан жүректі жерім жоқ жасқа малған.
    Жұтып қойған ғасырлар өктем үнін,
    Айға қарап ұлыған көк бөрімін.
    Атқа мінсем кетемін аруақтанып,
    Арасында желік бар ет-терінің.
    Атқа мінсем кетемін айбаттанып,
    Қылыш көрсем кетемін қайраттанып.
    Ғасырлардың бетіне қалқып шыққан,
    Біздің халық — бұ да бір қаймақ халық!» - деген жолдардағы көркемдегіш құралды табыңыз.

1. Аллегория

2. Элипсис

3. Теңеу

4. Эпитет

5. Аллитерация

6. Градация

32. «Бәйтерек» поэмасындағы батырларды атаңыз.

1. Өлең мен сені аялап өтем

2. Едіге

3. Сырым

4. Баян

5. Қарасай

6. Күлтегін

33. «Алып таулардың шайқалғанын көрдім,

Алты жасымда соны ұқтым:

Алып сөздерді айта алғанын көрдім,

Ат төбеліндей халықтың.

Алып кітаптар торыққанын көрдім,

Сол сәтте-ақ одан безінгем,

Алып ойлардың қорыққанын көрдім,

Ең бір нәзік сезімнен.

Алып сағаттар тоқтағанын көрдім,

Өлшенді уақыт жаңадан,

Алып жүректер ақталарын көрдім,

Алты-ақ жасар баладан.

Алып құрлықтар теңселгенін көрдім,

Темір бұғаулар тозғасын,

Алып заңдардың кемсеңдеуін көрдім –

Империяның көз жасын!» өлең үзіндісіндегі көркемдегіш құралдарды анықтаңыз.

1. Градация

2. Ассонанс

3. Антитеза

4. Эпитет

5. Синекдоха

6. Теңеу

34. «Ана тілім! Сен маған ризасың ба, білмеймін?! Бірақ менің тірлігім – сенсің, мен сені мақтан етем. Сонау тұңғиық терең жер түбінен жарыққа, күнге, жасыл шөпке асыққан бұлақ суындай ана тілімнің сөздері тірлігімнен қайнап шығып, алқымыма тіреледі. Ернім күбірлейді. Өз күбіріме өзім құлақ тігем, ана тілім, саған құлақ тігем, сонда маған бейне тұңғиықтан шымырлап шыққан таудың асау өзені елестейді. Мен болаттың сыңғырын ұнатам, қынабынан суырылған екі қанжардың бір-біріне соғылған дыбысын сүйем. Осының бәрі менің тілімде бар» үзіндідегі көркемдегіш тәсілдер.

1. Эпитет

2. Риторикалық сұрақ

3. Элипсис

4. Метафора

5. Гипербола

6. Синекдоха

35. «Жалған дүние» романындағы Едігеге қайын атасының айтқан өтініші.

1. Қалай тапсаң, олай тап, мына қызыңның тойына, жасауына, құдалардың китіне жететін ақша тап!!!

2. Бірақ бұл шыдағанмен, өмір шыдап тұра ма?!

3. Желкесіне таман түсіңкіреген шашын дереу қысқартуы керек.

4. Жоғары партия мектебіне түссең!

5. Партбилеттің керегі жоқ па?

6. Мына жұмысыңды тастасаң!

Нұсқау:Cізге бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар сәйкестендіру тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағына белгілеп пәнге сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет.

Бір немесе бірнеше дұрыс жауабы бар тест тапсырмаларында дұрыс жауаптар саны екеуден аспайды.

36. Берілген тапсырманы сәйкестендіріңіз.

Кімнің сөзі сәйкестендіріңіз.

1) «О, Жасаған! Қызының қатарға қосылғанын көретін де күн бар екен ғой! Жаным-ай! Күнім-ай! Құлыным-ай! Енді өліп кетсем де, арманым жоқ!».  

2) «Жұрт ұйықтап жатқан кезде, тып-тыныш жүріп кеткен Хансұлу неткен иманды жан еді!!!» – дейді іші. «Тек, бір ғана нәрсе, Хансұлудың төсегінен шығып, ұмтылып барып құлағаны несі екен?». Сол ғана жұмбақ. Бетіне ақ шүберек жабар алдында марқұмның сарғыш тартқан жүзіне назар іріккен еді. Хансұлу қабағын шытып, көз жұмған екен. Қабағын шытып, не нәрсеге ренжіді екен? Бұ пәнидегі соңғы демін жұтар алдында неге налыды екен Хансұлудай ғазиз жан? Бірақ неге ренжіді деуге бола ма?.. Бар тірегі, азамат болған жалғыз ұлының түрі мынау болса! Оның арғы жағында «халық жауының әйелі» атанып, өмір бойы көрген азабы тағы бар. Көз алдынан кезінде жалпақ елге «кербез келіншек» деген аты шыққан, қазір ішкі үйде ақ кебін оранып жатқан Хансұлудың қым-қиғаш өмір жолы жүйткіп өтті.» Кімнің ішкі монологі?

1. Ждақай

2. Хансұлу

3. Түгелхан

4. Едіге

37. Прологті сәйкестендіріңіз.

1) «Бұл егемендік алған кез еді. Ағыны қатты осы азғантай жылдың ішінде қоғам танымастай болып өзгерді. Көп адам өрге шықты, көп адам заманның тұңғиығына құлдырады. Құдайға шүкір дейтін. Тамақ тоқ, көшеге киіп шығатын бірсыдырғы киім бар. Тапқан-таянғаны қаладан тәп-тәуір пәтер жалдауға да, атасы мен әжесіне жәрдемдесуге де жететін. Бірақ көңілдің терең түкпірінде әлдебір мазасыз ой күнінде неше оянып жегідей жеуші еді. Бұл кезде адамдар жаппай өмірдің қызығын кешуге кіріскен. Алматының орталық көшелері қызыл-жасыл шамдармен сәулеленіп түнгі өмір басталады. Қымбат мейрамханаларға қымбат автомобиль мініп келіп түсіп жатқан, ақылға симас қымбат киім киіп, әшекей тағынған адамдар...!» қай шығармадан алынған?

2) Күнде түсінде Африка жағалауында иісі мұрнына келіп оянатын кейіпкердің туған жеріне деген сағынышын, кіндік қаны тамған еліне деген құрметін автор жайын балық, төбелес, сұрапыл сайыс пен жұбайының түсіне жиі кіруі, соңғы кездері арыстанның шөнжектерін түсінде көруі арқылы берген шығарма .

1. Бекторының қазынасы

2. Шал мен теңіз

3. Прописка

4. Тар кезең

38. Берілген кейіпкерлер портретінен берілген үзіндіні сйәкестендіріңіз.

1) Тығыз қара шашы ұсақ-ұсақ, бұйра, қол-аяғы таралып қалған, кең иықты болмаса да ешкімнен қарызға жаурын сұрай қоймайтын кішірек кезді ақ сұр бала, дұрысы, бозбала

2) генерал –поручик, Уфа және Симбир әкімшілік аймағына жаңа ғана тағайындалған наместник. Мәскеу, Қазан шаһарлары арқылы екі айдан астам уақыт азапты жол шегіп, шаршап-шалдығып, Уфаға әрең жеткен кейіпкер .

1. Манап

2. Неплюев

3. Қали

4. Игельстром

39. Дұрыс нұсқасын сәйкестендіріңіз.

1)«Ұлтының қамын ойламаған адамның қамын ұлты да ойламас болар», – деп кім айтқан?

2) «Сөмкенің ішіндегі қағазды үстелдің үстіне төге салып шетінен қарай бастаған. Заңдастырылған үйдің құжаты. Содан соң... содан соң «Меркурий» халықаралық қаржы жүйесінің депозиттері, швейцар банкісінің депозиттері! Қай шығарманың үзіндісі.

1. Әбуталіп

2. Ақсақал

3. Алғашқы ұстаз

4. Бекторының қазынасы

40. Берілген өлеңдерді авторларымен сәйкестендіріңіздер.

1) Түсiмде Тәуелсiздiк Падишасы
Ақ қағаз, алтын қалам бердi маған!
Сенемiн асыл сөздiң тозбасына,
Жетедi өз бақытым өз басыма.

2) Ешкім енді көкірегімнен итеріп,
Ешкім енді шұқымайды көзімді.
Тәуелсіз ғой ойым менен ұғым да,
бақыт құсым қонды келіп тұғырға.

1. Р.Ғамзатов

2. Н.Айтұлы

3. Е.Жүніс

4. Т. Медетбек