«Қызыларай жалпы орта білім беретін мектеп»

Тақырыбы:

­Өткізген :Смайлова Б.Ж

2018-2019оқу жылы

Ағайынды математиктер

Мақсаты: Оқушылардың математика пәніне қызығушылығы мен ынтасын арттыру. Оқушылардың логикалық ойлау кабілеттерін ,білімін, біліктілік дағдыларын дамыту, оқушылардың ой-өрісін кеңейту, оқушылардың өз білімдерін көрсете алу қасиеттерін ашып көрсету іскерліктерін , өз бетімен еңбектену сезімдерін қалыптастыра отырып, ұқыптылыққа, тапқырлыққа , жауапкершілікке тәрбиелеу

Көрнекілігі: атақты математиктердің нақыл сөздері, Сайыс жоспары: 1.Топтың таныстыруы (ұраны,төс белгісі)

2. «Тапқырылық» сайысы (логикалық есептер)

3. «Капитандар сайысы» « (жаңылтпаштар айту)

4.Ойымды жалғастыр (мақал-мәтелдің жалғасын айту)

5.Біліктіліклер сайысы(есептер шығару)

6. «Қас-қағым сәт» (сұрақтар )

7.Үй тапсырмасы (ребус шешу)

8.Суретшілер сайысы.

9. Қортынды.

Сайыс барысы: 1-жүргізуші: Сәлеметсіздер ме оқушылар! Нақты ғылымдарға қызығушылар. Естігенін еске тұтып Оқығанын миға тоқушылар.

2-жүргізуші: Сәлеметсіздерме, ұстаздар! Айтар ойын тұспалдар. Сіз оқытқан оқушылардың Сәті келді сыналар. 1-жүргізуші: Есепті түрлі-түрлі шығарымыз Арасында ойын ойнап жарысамыз.

Ойламды сұрақ,қиын сұрақ бәріде бар

Әзіл есепке де ораламыз.

2-жүргізуші:

Сандар сырына үңілеміз,

Үйренбеген достардан түңілеміз.

Білгеніңді бұл пәннен жасырсаңыз

Бүгінгі сайыста жеңілеміз-дей келе «Ағайынды математиктер »атты сайысымызды бастаймыз.

1-жүргізуші: Бұл сайыс 8 бөлімнен тұрады.

1.Топтың таныстыруы (ұраны,төс белгісі)

2. «тапқырылық» сайысы (логикалық есептер)

3. «Капитандар сайысы» « (жаңылтпаштар айту)

4.Ойымды жалғастыр (мақал-мәтелдің жалғасын айту)

5.Біліктіліклер сайысы(есептер шығару)

6.Кім жылдам? (сұрақтар )

7.Үй тапсырмасы (ребус шешу)

8.Суретшілер сайысы.

9. Қортынды.

2-жүргізуші:

Шақырамыз ,келіңдер жарысуға Күш –өнер,біліммен алысуға

Бар өнерлерін салады ортамызға

Ал, кәнекей,кім шығады сайысымызға-дей келе ортаға сайыскерлерімізді шақырамыз.

1-жүргізуші: Қайнедин Аян, Қайнедин Саян,

Құралхан Қайсар, Құралхан Балауса

Тұрсынтай Аян, Жарқынқызы Ұлжан

2-жүргізуші: Аққан Бекет,Елеусізбаева Ақбота

Сатыбалды Нұрайым,Сатыбалды Нұрислам

Төлеубай Балмекен, Сайлау Жанеля

1-жүргізуші:

Шын жүйрік шабысынан танылады,

Нақты білім ,терең ой сыналады.

Баға берер әділқазы ортамызда

Сіздерге құрметпеннен қол соғылады.-дей отырып әділқазы алқасымен танысайық

2-жүргізуші

Ал, кәнекей сайысымызды бастайық

Өзімізді таныстырып тастайық-деп сөз кезегін ағайындыларға берейік.Әр топ өздерін таныстырсын (аты, төсбелгі, ұраны)

1-жүргізуші:

Мәңгі бақи есте қалар

Қызықты бір жиын болсын!

Білімдірек шәкірт озар

Сұрақтары қиын болсын-дей отырып ,сайысымыздың екінші бөлімін бастаймыз.

1-топқа сұрақтар:

1. Шал балықтарды көп аулап әндетіп келе жатса алдында жолда бір түлкі жатады. Шал қуанып түлкіні шанаға салып алады.Ал түлкі болса 1 минутта 1балық,2 минутта 2балық, т.с Бір лақтырғанда алдынғы лақтырғаннан 2 есе артық лақтыра береді.7 минут барлығы неше лақтырған? (1+2+4+8+16+32+64=127)

2. Саудагер бір затты 7 теңгеге сатыпалып оны 8 теңгеге сатты.Сол затты қайтадан9 теңгеге сатыпалып, қайтадан 10 теңгеге сатты.Саудагер қанша пайда тапты?(2теңге)

3. Сыныпта 18 оқушы бар.Оның 1/3 бөлігі қлдар.Сыныпта қанша ұл,қанша қыз бар(6ұл,12қыз)

4. Жеген сайын жылататын не? (таяқ)

5. Тастың жеңілі болама? (керек тастың ауыры жоқ)

2-жүргізуші

1. Екі дос бір поезда келе жатыр.Поезд 9 вагонды.Біреуі соңынан 5-ші вагонға отырды,ал екіншісі алдынан 5-ші вагонға отырды.Екі дос бір вагонда отыра алама?(екі дос бір вагонда отыра алады)

2. Он цифрын нөлсіз қалай жазуға болады? (х)

3. Айгүлде бір бүтін ,екі жарты,төрт ширек алма бар. Айгүлде барлығы неше алма бар?(3алма)

4. Адам қай жолмен ешуақытта жүрмейді?(құс жолымен)

5. Тауық түс көре ме?(тауықтың түсіне тары кіреді)

1-жүргізуші: 3-топқа сұрақ

1. Түлкі мен қасқыр тегін балыққа тап болды.Қасқыр айтады: мен математикаға шорқақпын, балықты сен бөл.-дейді.Сонда түлкі саған біреу,маған екеу,саған үшеу,маған төртеу т.с ең соңында жиырма балықты өзіне салады.Кім көп алады және қанша артық алады?(110балықты түлкі,100-балықты қасқыр алады.10 балық артық )

2. Магазиннен 19 теңгеге сауда жасадың, бірақ сенде кілең 3 теңгелік,ал сатушыда кілең 5 теңгелік Тығырықтан қалай шығуға болады? (3х8=24 24-5=19)

3. VIII ғасырда Германия да туған мұғалім сабақ үстінде оқушыларға “1-ден 100-ге дейәнгә натурал сандардың қосындысын табуды тапсырады.Сонда бір оқушы 5050-ге тең деп жауап береді.Сол бала кейін әлемге әйгілі математик болған екен .Бұл ғалым кім? (Гаусс)

4. Ысқырып ешкі айдауға болама? (айдағаның бес ешкі,ысқырығың жер жарар)

5. Дайындауға болады, бірақ жеуге болмайды (сабақ)

2-жүргізуші 4-топқа сұрақ

1. «Спутник»жер шарын 103 минутта айналып өтті.Ол неше сағат,неше

минут айналып өтті? (1сағат 43 мин)

6. Үстелде 3стакан сүт тұр.Әлібек 1 стақан сүтті ішіп қойды.Столда неше стакан қалды?(3)

7. Математика жағынан қарастырғанда бір поездің екінші поездан айырмашылығы неде? (поездің нөмерінде)

8. Елекпен қалай су әкелуге болады?(Мұз күйінде)

9. Алтын мен күміс сөйлейме?(Аз сөз алтын,көп сөз күміс)

1-жүргізуші: 5-топқа сұрақ

1. Бөлменің 4 бұрышында 4 мысық отыр. Олардың әрқайсысына қарама-қарсы 3 мысық отыр Бөлмеде барлығы неше мысық отыр? (4мысық)

2. Әйгілі компазитор Бетховен өзінің 9-шы симфониясын неше рет тың-даған? (бір-бірде тыңдаған емес, себебі ол кісінің құлағы естімеген )

3. Мектепке келе жатқан бес балаға қарсы жолда тағы төрт бала жолықты Мектепке неше бала барды?(5бала)

4. Бір топ үйрек ұшып келе жатты.Біреуі алдында екеуі артында,бірі артында екеуі алдында, біреуі ортасында ұшып келеді.Сонда барлығы неше үйрек ұшып келеді? (3 үйрек)

5. Бір мен мыңды жығатын не ? (Білімді мыңды жығар,білекті бірді жығар)

2-жүргізуші: 6-топқа сұрақ

1. Ағаш үстінде 100 торғай отырды.Аңшы 10 торғайды атып алды. Торғайлардың қаншасы қалды? (10 торғай)

2. Бөлмеде 2 ит, 3 құс,1 шыбын бар .Осылардың барлығының аяқтары қанша болады?(20 аяқ)

3. Ит түйеден 10жыл аз, ал түйе есектен 50 жыл жасаса ит пен түйе неше жыл жасайды? (ит 20 жыл, түйе 30 жыл)

4. Жылдың он екі айында 30 және 31 сандары ауысып отырады.Ал 28 саны қай айда кездеседі?(барлық айда)

5. Қасқыр ойлана ма? (Қасқырдың ойлағаны арамдық,қойдың ойлағаны амандық )

1-жүргізуші:

6-топқа ортақ логикалық есеп береміз. БІрінші және дұрыс шешкен топ жеңіске жетеді.

Ойнайық, ойлайық та ойнайық

Қатардан артта қалып қоймайық

Белсенді болайық ортада

Уақытты текке жоймайық-дей келе келесі кезекті капитандар сайысына берейік .Бұл сайыста айтылған жаңылтпаштарды капитандар қайталауы керек.

1-топқа

Рационал сан, ирационал сан,

Ирационал сан, рационал сан

Біріккен сан, болған сан

Нақты сан деп аталған сан.

2-жүргізуші: 2-топқа

Шеңбер ,шеңбер доп емес

Доп сияқты доп емес

Доп деп ,доп деп шеңберді

Ойлама шеңбер ол емес.

1-жүргізуші: 3-топқа

Айқыш бұрыш,айқыш бұрыш

Тең-тең бұрыш,тұтас бұрыш

Тұтас бұрыш ,тұтас бұрыш

Сәйкес бұрыш,құрған бұрыш

2-жүргізуші: 4-топқа

Жоғалды бес шыбыш

Жоқ әлі еш сыбыс

Жоқ әлі еш сыбыс

Жоғалды бес шыбыш.

1-жүргізуші: 5-топқа

Кім сызғышсыз

Біз сызғышсызбыз

Сызғышсыздарға

Сызғышсыз сызғыз

2-жүргізуші: 6-топқа

Оны мың бір нар бар деме

Он бір мың нар бар деме

Сол бір нар бар де

2-жүргізуші: Келесі сайысымыз «ойымды жалғастыр»деп аталады.Бұл сайыста мақал-мәтелдің жалғасын айту керек. 1-топқа

1. Бір күндік жолға шықсаң (үш күндік азық ал).

2.Екі кісі бейім тұрса,(есті кісі кейін тұрады)

3.бір құмалақ бір қарын майды шірітер (бір жаман мың қолды шірітер) 1-жүргізуші: 2-топқа

1.Батыр бір оқтық (бай бір жұттық).

2.Алты жыл аш болсаң да(ата салтыңды сақта).

3.Жүзден біреу шешен (мыңнан біреу көсем) 2-жүргізуші: 3-топқа

1.Бір жеңнен қол шығарар, (бір жағадан бас шығарар).

2.Екі жақсы қас болмас, (екі жаман дос болмас).

3.Отызыңда орда бұзбасаң, (қырқыңда қамал алмайсың) 1-жүргізуші:4-топқа

1.Білгенің бір тоғыз,(білмегенің тоқсан тоғыз).

2.Бір елі ауызға (екі елі қақпақ). 3.Отыз тістен шыққан сөз ,(отыз рулы елге тарайды). 2-жүргізуші: 5-топқа

1.Досыңды үш күн сынама( үш жыл сына).

2.Он рет айтқаннан (бір рет көрсет).

3.Жерді екі рет жыртқаның (өнімді екі есе алғаның) 1-жүргізуші:6-топқа

1.Екі қошқардың басы (бір қазанға сыймайды)

2.Болар бала он бесінде баспын дейді,(болмас бала жиырма бесінде жаспын дейді).

3.Жалғыз ағаш орман болмас,(жалғыз кірпіш қорған болмас) 2-жүргізуші: Өмірде ойлап тұрсаң бәріде есеп Ауырсаң іше-тұғын дәрі де есеп Есепссіз сүрген өмір мазмұнсыз Дүниенің бар тұлғасы есеп десек-дегендей келесі «біліктілер сайысына »кезек берейік. Бұл сайыста әр топқа бірдей есеп беріледі.Сол есепті тез және дұрыс шешкен топқа ұпай қосылады.

1. Амалдарды орындаңдар: ( * + ( - - )

2.Теңдеуді шешіңдер х²-8х+16=0

3.Тіктөртбұрыштың ұзындығы 25см.Ені ұзындығынан 9 см кіші. Тіктөрт-бұрыштың периметрін табыңдар.

1-жүргізуші Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шығарар

«Қас қағым сәт»сұрақтарын көріңіз-деп келесі бөлімге көшейік.Бұл сайыс сұрақтары сайыскерлерге ортақ қойылады. Жауабын қол көтеріп жауап беру керек.Әр сұраққа он ұпай.

1.Екі қатынастың теңдігі қалай аталады?(пропорция)

2.Жазықтықты қиылыспайтын екі түзу (параллель)

3.Санның 1/100 бөлігі қалай аталады?(пайыз)

4.Бағытталған кесінді (вектор)

5.Дәлелдеуді қажет етпейтін сөйлем(аксиома)

6.Бір нүктеден тараған екі сәуле (бұрыш)

7.169 қай санның квадраты (13)

2-жүргізуші:

8.Айырмашылығы тек қана таңбаларында болатын сандар(қарама-қарсы сандар)

9. 5-ке кері сан (1/5)

10.Квадраттың ауданы (s=a²)

11.Геометрияда жаң алық ашқаны үшін Зевс құдайына жүз өгіз сойып құрбан еткен кім? (пифагор)

12.Координаталар жүйесін енгізген ғалым (Декарт)

13.Тік бұрыш жасап қиылысатын түзулер (перпендикуляр)

14.Доғал бұрыш дегеніміз не? (90-нан үлкен, 180-нен кіші бұрыш)

15.Ең үлкен хорда (диаметр)

1-жүргізуші : Келесі сайысымыз «үй тапсырмасы»деп аталады.Бұл сайыста әр топ үйден дайындап келген ребустарын шешуі керек.

2-жүргізуші: Сайыскерлеріміз ребус шешкенше көрермендерге сұрақ қойылады.

1.Өзі төрт қанатты ж/е алты аяқты

Сөйтседе тік ұшақтың көшірмесі сияқты (инелік.)

2. Атадан онбыз,

Бір-бір жастан арамыз,

Қосылып кейде басымыз.

Азайып кейде қаламыз.

Бөлініп кейде арамыз,

Көбейіп те аламыз(цифрлар)

3 . Аузы біреу, екі құбыр.(шалбар)

4. Бір шеңберді бір шеңбер .

Көтеріп тұр білсеңдер(сегіз)

5. Атадан онбыз,

Бір-бір жастан арамыз,

Қосылып кейде басымыз.

Азайып кейде қаламыз.

Бөлініп кейде арамыз,

Көбейіп те аламыз (цифрлар)

6. Нәрселерді санағанда

Керек ол бізге ауадай

Айтыңдаршы бұл қандай сан

Жан-жағыңа қарамай(натурал сан)

1-жүргізуші :

7. Бүтін ,бөлшек бөліктерден

Үтір айырып тұрады.

Осы санның кім біледі

Аты қандай болады? (ондық бөлшек)

8. Үш бақытты атаңыз ? (халық,тіл,Отан)

9. Санасаң бір үйде төртеу бар,

Қаласаң аузыңды өртейтін нәр (бұрыш)

10.Адамның алғашқы көлігі не ? (қол арба)

11.Бір-бірімен жарысқан,

Төрт аю, бір арыстан

Екі қой мен бір түлкі

Бәрі нешеу кім біледі ? (8)

12. Үш көзді ата ? (су анасы-бұлақ, жол анасы- тұяқ, сөз анасы- құлақ)

13.Бұлбұлдың екі құлақ, бір басы бар,

Салдырған сегіз жерден таңбасы бар.

Бұлбұлды жолға салып айдағанда ,

Салатын неше түрлі жорғасы бар. (домбыра)

14.Балықшы балық аулады. «Қанша балық ұстадың?»-деген сұраққа « Сегіздің жартысын,алтауы бассыз және тоғызы құйрықсыз»,-деп жауап береді. Сонда балықшы қанша балық аулады? (0)

15. Сөздің, өсімдік, теңдеудің ортақ несі бар? (түбір)

2-жүргізуші Келесі сайсымыз суретшілер сайысы .Бұл сайыста нүктенің координатасы бойынша сурет салады.

(-7;0),(-5;2),(7;2),(9;5),(10;5),(10;1),(9;0),(-7;0),(0;2),(5;6),(7;6),(4;2),(0;1),(6;-3),(8;-3),(4;1),(0;1)

1-жүргізуші :

«Ағайынды математиктер» сайысын жеңімпазын айту үшін , сөз әділқазыларға беріледі.

2-жүргізуші : Алдарыңызда жайнаған жүздер әні

Сіздермен кездесеміз біздер әлі.

Әділқазы,көрермен сау түрыңыз,

Күтеді бізді жарқын күндер әлі!