ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ИНДУСТРИЯЛДЫ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ

Ағылшын тілі пәнінен

«Қазіргі заманғы оқыту әдістері мен құралдарын қолдану арқылы білім сапасын арттыру» тақырыбы бойынша әдістемелік әзірлеме

Ақсукент 2025ж

Әдіскер Б.Ж.Нәрікбай

___________

«___»______2025 ж.

Ағылшын тілі пәнінен «Қазіргі заманғы оқыту әдістері мен құралдарын қолдану арқылы білім сапасын арттыру» тақырыбы бойынша әдістемелік әзірлеме

Құрастырған Исабаева С.Ә

Ақсукент - 2025ж – 20 бет

Әдістемелік нұсқаулықтың

электронды нұсқасы

Оқу әдістемелік құрал «Жалпы білім беру, гуманитарлық» пәндік циклдік комиссиясы отырысында қарастырылып, бекітуге ұсынылды.

Хаттама № _____ ______________ 2025 ж

ПЦК жетекшісі ________________ Сегізбаев Ж.М

Кіріспе

“Тіл өлшеусіз қазына, өрісі кең әлем! ”

Тіл халықтың жаны, рухы, елдік қасиеті, ұлттық болмысы болып табылады. Өзге тілдерді меңгеру өз тілінде еркін сөйлеп, оны құрметтеп, бағалаудан басталуы тиіс. Қазіргі таңдағы жаhандану заманы кезіндегі, еліміз қазақ тілінің ерекшеліктерін сақтай отырып, көп тілді мемлекет болуымыз ең биік мақсаттардың бірі.

Қазіргі заманғы педагогикалық технологиялар – бұл білім беру процесін тиімді ұйымдастыру үшін қолданылатын инновациялық әдістер мен құралдар. Оларды пайдалану оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамытуға, өз бетінше жұмыс істеуге, және сыни ойлау қабілеттерін жетілдіруге көмектеседі.

Ағылшын тілі пәні қазіргі заманда әлемдік коммуникация мен білім беру жүйесінің маңызды бөлігіне айналып отыр. Жаһандану үдерістері мен ақпараттық технологиялардың дамуы аясында ағылшын тілі үйренушілер үшін тек білім алу құралы ғана емес, сонымен қатар халықаралық қатынас пен ғылыми жетістіктерге қол жеткізудің негізгі құралы болып табылады.

Заманауи педагогикалық технологиялар мен әдістердің әртүрлілігі білім беру сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Оқытудың интерактивті әдістері мен заманауи құралдарын пайдалану студенттердің ағылшын тілін меңгерудегі тиімділігін жоғарылатады. Мұғалімдер осы әдістер мен құралдарды өз тәжірибесінде қолдану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруға көмектеседі

Бұл әдістемелік нұсқаулық ағылшын тілін оқыту мен үйренуге қатысты теориялық және практикалық әдістерді қамтиды. Оның мақсаты – ағылшын тілін меңгеру үдерісін жеңілдетіп, тиімділігін арттыру үшін мұғалімдер мен оқушыларға көмектесу.

Әдістемелік нұсқаулықта тіл үйренушілердің жас ерекшеліктері мен оқу деңгейіне сәйкес әдіс-тәсілдер ұсынылады. Сонымен қатар, заманауи педагогикалық технологияларды пайдалану арқылы ағылшын тілін оқыту әдістемесінің тиімділігін арттыру жолдары қарастырылған. Нұсқаулық ағылшын тілін оқытуды кәсіби тұрғыда жетілдіруге, мұғалімдер мен оқушыларға жаңа әдіс-тәсілдерді меңгеруге, әрі оқу үдерісінде шығармашылық көзқарасты дамытуға мүмкіндік береді. Бұл нұсқаулық ағылшын тілін оқытудың әртүрлі деңгейлері мен бағыттары бойынша нақты ұсыныстар мен әдістемелік кеңестер береді. Сонымен қатар, ол оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту үшін қажетті тапсырмалар мен жаттығуларды орындауға бағытталған тиімді әдістерді ұсынады.

Мақсаты: Оқушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту, шет тілін үйрену процесінде заманауи педагогикалық технологияларды тиімді қолдану.

Оқытудың мақсаттары:

1. Оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту (тыңдау, сөйлеу, оқу, жазу).

2. Заманауи педагогикалық технологияларды қолдану арқылы оқушылардың шет тілінде еркін сөйлеуін қамтамасыз ету.

3. Оқушылардың тіл үйренуге деген қызығушылығын арттыру.

Тіл курсын оқытуда әдістерді тиімді пайдалану арқылы тыңдаушылардың тілге деген қызығушылықтарын арттыру, терең ойлау қабілетінің белсенділігін арттыру, оқытудың жаңа технологиясы арқылы жүзеге асады. Бұл бағдарламаны қолдануға өте тиімді ғылыми негіздері ретінде Л.С.Выготский, Д.Дьюи, Ж.Пиаже еңбектерін атауға болады. Мысалы, Сын тұрғысынан ойлауды дамыту бағдарламасы әлемнің әр түкпірінен жиналған білім берушілердің еңбектерінің жиынтығы. Аталмыш тәжірибені жүйеге келтірген: Ч.Тэмпл, Дж. Стилл болатын. Сыни тұрғыдан ойлану әдіс-тәсілін қолдану нәтижесінде тыңдаушылар өзін-өзі бақылау, сөйлеу, тыңдау қабілеттерінің арттырады.

Сын тұрғысынан ойлауды дамыту бағдарламасы: тіл үйренушілердің өз ойын еркін жеткізуге дайындығымен, стратегиялардың барлығы 3 кезең арқылы жүзеге асатын тиімділігімен, оқытушының сапалы сабақ өткізуіне мүмкіндік туғызу, оқыту, мен ұйымдастырудың тиімді әдіс-тәсілдерінің молдығымен, ғылыми-теориялық тұжырымдамаларының тереңдігімен тиімді.

Бұл әдістемелік әзірлеме студенттердің ағылшын тілін үйрену процесінде қолданылатын заманауи әдістер мен құралдар туралы түсінік береді. Тақырып бойынша оқу үдерісін қызықты әрі тиімді етіп ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

CLT - Communicative language teaching method

• Communicative language teaching (CLT) is a language teaching approach which focuses on interaction and communication in real world situations. CLT helps students learn languages by doing activities together and using the language in real-life situations.

• Коммуникативтік тілді оқыту (КТО) – бұл нақты әлемдегі жағдайлардағы өзара әрекеттесу мен қарым-қатынасқа бағытталған тілді оқыту тәсілі. CLT студенттерге іс-әрекеттерді бірге орындау және тілді шынайы өмірде қолдану арқылы тілдерді үйренуге көмектеседі

• The goal of communicative language teaching is to get students to do things in the language and to use it independently. More specifically, it’s about fostering communicative competence.

• Коммуникативті тілді оқытудың мақсаты – оқушыларды тілде іс-әрекет жасауға және оны өз бетінше қолдана білуге ​​баулу. Нақтырақ айтсақ, коммуникативті құзыреттілікке тәрбиелеу.

Benefits of CLT

• 80% of the lesson time is devoted to speaking practice.

• The communicative method simulates the English language environment, and there is no need to go to another country.

• Lexical and grammatical constructions in a ready form are learned easier than memorizing rules from a sheet - this is an important condition of the communicative method.

КТО артықшылықтары

• Сабақ уақытының 80% сөйлеу тәжірибесіне арналады.

• Коммуникативті әдіс ағылшын тілінің ортасын имитациялайды, басқа елге барудың қажеті жоқ.

• Дайын формадағы лексикалық және грамматикалық конструкциялар парақтан ережелерді есте сақтаудан жеңілірек меңгеріледі – бұл коммуникативті әдістің маңызды шарты.

PPP - Presentation, practice, production method

Presentation, practice, production (PPP) is a lesson structure, a way to order activities in your lessons. Although quite old and heavily criticised over the years, PPP is probably the most commonly used lesson structure in teaching English to foreign learners today.

Презентация, тәжірибе, өндіріс (ПТӨ) - бұл сабақ құрылымы, сабақтарыңыздағы әрекеттерді ретке келтіру тәсілі. Ескі және жылдар бойы қатты сынға ұшырағанымен, PPP бүгінгі күні шетелдік студенттерге ағылшын тілін оқытуда ең жиі қолданылатын сабақ құрылымы болуы мүмкін.

1. The Presentation Stage

In this stage the teacher presents the new grammar concept or vocabulary in a meaningful context or situation to their learners.

The aim of this stage is to ensure that the students understand the context you are presenting and to get them to start thinking about it.

1. Презентация кезеңі

Бұл кезеңде мұғалім жаңа грамматикалық тұжырымдаманы немесе лексиканы мағыналы контексте немесе жағдайда өз оқушыларына ұсынады.

Бұл кезеңнің мақсаты студенттердің сіз ұсынып отырған контекстті түсінуін қамтамасыз ету және олардың бұл туралы ойлауын бастау.

2. The ‘Practice’ Stage

The stage is usually controlled by the teacher and learners practice saying or writing the language structure or vocabulary correctly.

The aim of these practice activities is building students’ accurate use of target language. If common errors persistently occur, then a specific exercise or recap session might be useful.

2. Тәжірибе кезеңі

Кезеңді әдетте мұғалім басқарады және оқушылар тілдік құрылымды немесе сөздік қорын дұрыс айту немесе жазу жаттықтырады.

Бұл тәжірибелік іс-шаралардың мақсаты студенттердің мақсатты тілді дұрыс қолдануын қалыптастыру болып табылады. Жалпы қателер үнемі орын алса, арнайы жаттығу немесе қайталау сеансы пайдалы болуы мүмкін.

3.The Production Stage

In this stage, students are encouraged to use the target language as fluently and naturally as possible to replicate use outside of the language classroom.

- Typical production stage activities include 

- Role-plays

- Communication tasks (e.g presentations, speeches, debates, articles)

- Collaborative tasks

- Discussion activities

In this stage the teacher should not intervene or correct whilst students are “producing” language. Rather if mistakes have been made, it is better to address them after the exercise has been completed.

3. Өндіріс кезеңі

Бұл кезеңде студенттерге тіл сыныбынан тыс уақытта қолдануды қайталау үшін мақсатты тілді мүмкіндігінше еркін және табиғи түрде қолдануға шақырылады.

- Типтік өндірістік кезең әрекеттеріне жатады

-Рөлдік ойындар

- Коммуникациялық тапсырмалар (мысалы, презентациялар, баяндамалар, пікірталастар, мақалалар)

- Ынтымақтастық тапсырмалары

-Талқылау әрекеттері

Бұл кезеңде оқушылар тіл «шығарып» жатқанда мұғалім араласпауы немесе түзетпеуі керек. Егер қателіктер жіберілген болса, жаттығу аяқталғаннан кейін оларды жою жақсы.

The 5E teaching model

Rodger W. Bybee led the team at the Biological Science Curriculum Study (BSCS) that designed and created the 5E Model of Instruction in 1987.

Биология ғылымы бойынша оқу бағдарламаларын зерттеу (BSCS) тобын басқарған Роджер В.Байби 1987 жылы 5E нұсқау үлгісін әзірлеп жасаған.

The 5E instructional model consists of five phases: engage, explore, explain, elaborate, and evaluate. 

5E оқыту моделі бес кезеңнен тұрады: қатысу, зерттеу, түсіндіру, пысықтау және бағалау.

Stage 1 - engage

• Goal:

  • Engage students in learning

• Key Activities:

  • - Assess prior knowledge and experiences.

  • - Identify students' strengths and knowledge gaps.

  • - Use open-ended questions to capture interest.

• Outcome:

  • Relevant tasks tailored to student needs

1 кезең - айналысу

• Мақсат:

• Оқушыларды оқуға тарту

• Негізгі әрекеттер:

• - Алдыңғы білім мен тәжірибені бағалау.

• - Оқушылардың күшті жақтары мен білімінің кемшіліктерін анықтау.

• - Қызығушылықты ояту үшін ашық сұрақтарды пайдаланыңыз.

• Нәтиже:

• Студенттердің қажеттіліктеріне бейімделген сәйкес тапсырмалар

Stage 2 - explore

• Goal:

  • Direct exploration of a new topic.

• Key Activities:

  • Provide materials (videos, articles, podcasts).

  • Facilitate investigation and idea exchange.

• Outcome:

  • Students organize and structure new information

2 кезең – зерттеу

• Мақсат:

• Жаңа тақырыпты тікелей ашу.

• Негізгі әрекеттер:

• Материалдармен қамтамасыз ету (бейнелер, мақалалар, подкасттар).

• Тергеу мен идея алмасуды жеңілдету.

• Нәтиже:

• Оқушылар жаңа ақпаратты жүйелейді және құрылымдайды

Stage 3 – explain

• Goal:

• Summarize and clarify knowledge.

• Key Activities:

  • Teacher introduces theory and explanations.

  • Encourage students to share and explain what they learned.

• Outcome:

  • Deep understanding of new concepts.

3.кезең – түсіндіру

• Мақсат:

• Білімді қорытындылау және нақтылау.

• Негізгі әрекеттер:

• Мұғалім теориямен және түсініктемемен таныстырады.

• Оқушыларды білгендерін бөлісуге және түсіндіруге ынталандыру.

• Нәтиже:

• Жаңа ұғымдарды терең түсіну.

Stage 4 – elaborate

• Goal:

  • Reinforce knowledge through practice.

• Key Activities:

  • Provide practice tasks and collaborative activities.

  • Set a supportive atmosphere for skill consolidation.

• Outcome:

  • Deeper understanding and application of concepts.

4-кезең – пысықтау

• Мақсат:

• Тәжірибе арқылы білімдерін бекіту.

• Негізгі әрекеттер:

• Тәжірибелік тапсырмалар мен бірлескен әрекеттерді қамтамасыз ету.

• Біліктілікті бекіту үшін қолайлы атмосфераны орнатыңыз.

• Нәтиже:

• Ұғымдарды тереңірек түсіну және қолдану.

Stage 5 – evaluate

• Goal:

  • Assess understanding and learning.

• Key Activities:

  • Conduct formal and informal assessments.

  • Use self-assessment and peer-assessment.

  • Gather feedback to gauge comprehension.

• Outcome:

  • Insights into student learning and areas for improvement.

5 кезең – бағалау

• Мақсат:

• Түсіну мен оқуды бағалау.

• Негізгі әрекеттер:

• Ресми және бейресми бағалауларды жүргізу.

• Өзін-өзі және өзара бағалауды қолданыңыз.

• Түсіну деңгейін анықтау үшін кері байланыс жинаңыз.

• Нәтиже:

• Студенттердің оқуы және жақсарту бағыттары туралы түсініктер.

MODERN PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES OF FLT ( Foreign Language Teaching)

ШТО-ның (Шетел тілін оқыту) - ҚАЗІРГІ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ

Pedagogy is defined as the specific approach an educator takes to get their message across to a group of students. Tech-based pedagogy involves using electronic or digital tools, media, and resources to enhance a student's learning experience.

Педагогика студенттер тобына өз хабарламасын жеткізу үшін мұғалім қолданатын нақты тәсіл ретінде анықталады. Технологияға негізделген педагогика оқушының оқу тәжірибесін арттыру үшін электронды немесе цифрлық құралдарды, ақпарат құралдарын және ресурстарды пайдалануды қамтиды.

FLT ( Foreign Language Teaching) - the following technologies of interactive methods are widely used in foreign language learning today:

• Interactive game mode.

• Methods of active participation of students in pairs and in groups.

• The method of mental observation.

• Type of frontal training.

• Aquarium method.

• Brownian motion method.

• Incomplete speech method аnd etc.

ШТО (Шетел тілін оқыту) – бүгінгі таңда шет тілін оқытуда келесі интерактивті әдістер технологиялары кеңінен қолданылады:

• Интерактивті ойын режимі.

• Оқушылардың жұпта, топта белсенді қатысу әдістері.

• Менталды бақылау әдісі.

• Фронтальды жаттығулар түрі.

• Аквариум әдісі.

• Броундық қозғалыс әдісі.

• Толық емес сөйлеу әдісі және т.б.

TTT - Test, teach, test method

Test, teach, test (TTT) is an approach to teaching where learners first complete a task or activity without help from the teacher. Then, based on the problems seen, the teacher plans and presents the target language. Then the learners do another task to practise the new language.

Тест, үйрет, сынақ (ТҮС) – бұл оқушылар мұғалімнің көмегінсіз тапсырманы немесе әрекетті бірінші орындайтын оқыту тәсілі. Содан кейін, көрген проблемаларға сүйене отырып, мұғалім оқу тілін жоспарлайды және ұсынады. Содан кейін оқушылар жаңа тілді жаттықтыру үшін тағы бір тапсырманы орындайды.

This framework is popular in courses that are targeted at helping students achieve higher scores in standardized tests (like IELTS or TOEFL, for example).

Бұл жүйе студенттерге стандартталған сынақтарда (мысалы, IELTS немесе TOEFL сияқты) жоғары балл алуға көмектесуге бағытталған курстарда танымал.

TBL - Task-Based Learning method

Task-based learning(TBL) is an approach to language learning where learners are given interactive tasks to complete. In order to do this, they need to communicate. Once the task is complete, then the teacher discusses the language used.

Тапсырмаға негізделген оқыту (ТНО ) – бұл тіл үйрену тәсілі, мұнда оқушыларға орындау үшін интерактивті тапсырмалар беріледі. Мұны істеу үшін олар қарым-қатынас жасауы керек. Тапсырма орындалғаннан кейін мұғалім қолданылған тілді талқылайды.

AI - Artificial Intelligence

Artificial Intelligence (AI ) is a set of technologies that enable computers to perform a variety of advanced functions, including the ability to see, understand and translate spoken and written language, analyze data, make recommendations, and more.refers to the simulation of human intelligence in machines that are designed to think and work like humans. AI has the ability to learn from experience, make decisions, and perform tasks that typically require human intelligence.

Жасанды интеллект (ЖИ) - компьютерлерге ауызша және жазбаша тілді көру, түсіну және аудару, деректерді талдау, ұсыныстар жасау және т.б. мүмкіндіктерін қоса алғанда, әртүрлі кеңейтілген функцияларды орындауға мүмкіндік беретін технологиялар жиынтығы. Адамдар сияқты ойлауға және жұмыс істеуге арналған машиналарда адам интеллектін модельдеуге қатысты. AI тәжірибеден үйренуге, шешім қабылдауға және әдетте адам интеллектін қажет ететін тапсырмаларды орындауға қабілеті бар.

The Advantages of AI

• Increased efficiency and productivity

• Improved accuracy and decision making

• Enhanced customer experience

• The creation of new job opportunities

ЖИ артықшылықтары

• Тиімділік пен өнімділікті арттыру

• Дәлдік пен шешім қабылдау жақсарды

• Жақсартылған тұтынушы тәжірибесі

• Жаңа жұмыс орындарын құру

Go to the page using the link

Сілтеме арқылы парақшаға өт

List of English skills

Мазмұны

Кіріспе____________________________________________________________3

CLT - Communicative language teaching method ________________________5

PPP - Presentation, practice, production method__________________________6

The 5E teaching model ______________________________________________9

MODERN PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES OF FLT ( Foreign Language Teaching) ________________________________________________________12

TTT method_______________________________________________________14

Task-Based Learning (TBL) _________________________________________14

Comparing and contrasting PPP and TBL _____________________________15

Artificial Intelligence (AI) __________________________________________16

List of English skills ______________________________________________19