Ағылшын тілін оқыту арқылы мектеп оқушыларының сыни ойлау қабілетін қалыптастыру

Орындаған: Бахадир Сабина Копжанқызы
Ғылыми жетекші: Каскатева Жанар Алданышқызы
Қазақстан

Аннотация

Мақалада ағылшын тілін оқыту үдерісінде мектеп оқушыларының сыни ойлау қабілетін қалыптастыру мәселесі қарастырылады. Қазіргі білім беру талаптары оқушылардың тек тілдік білімін дамытумен шектелмей, олардың талдау, салыстыру, дәлелдеу және бағалау дағдыларын жетілдіруді көздейді. Зерттеу барысында ағылшын тілі сабақтарында қолданылатын сыни ойлауға бағытталған әдіс-тәсілдердің тиімділігі сипатталады. Нәтижесінде сыни ойлау элементтерін жүйелі енгізу оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, оқу үдерісінің сапасын жақсартатыны анықталды.

Түйін сөздер:

сыни ойлау, ағылшын тілі, коммуникативтік әдіс, ойлау дағдылары, талдау, пікір айту, интерактивті оқыту.

Кіріспе

Жаһандану жағдайында ағылшын тілі халықаралық қатынас тілі ретінде ғана емес, оқушылардың интеллектуалдық әлеуетін дамыту құралы ретінде де маңызға ие болып отыр. Қазіргі мектеп оқушысы ақпаратты дайын күйінде қабылдаушы емес, оны сараптай алатын, өз көзқарасын негіздей білетін тұлға болуы тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, ағылшын тілі сабақтары сыни ойлау қабілетін дамытуға қолайлы орта қалыптастырады.

Дәстүрлі оқыту үлгілерінде оқушылар көбіне репродуктивті тапсырмалармен шектеледі. Ал сыни ойлау оқушыдан белсенді ойлау әрекетін, ақпаратты талдау мен бағалауды талап етеді. Сондықтан ағылшын тілі сабақтарында сыни ойлауды дамытуға бағытталған әдістерді қолдану қазіргі білім беру жүйесінің өзекті міндеттерінің бірі болып табылады.

Сыни ойлау ұғымы және оның білім берудегі маңызы

Сыни ойлау – алынған ақпаратты саналы түрде талдап, оны бағалау және негізделген қорытынды жасау қабілеті. Бұл дағды оқушылардың өз ойын еркін жеткізуіне, түрлі көзқарастарды салыстыруына және дәлелді пікір қалыптастыруына мүмкіндік береді.

Білім беру үдерісінде сыни ойлау оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, өздігінен білім алу дағдыларын қалыптастырады. Сонымен қатар ол шығармашылық және логикалық ойлауды дамытып, коммуникативтік құзыреттіліктің артуына ықпал етеді.

Ағылшын тілін оқытуда сыни ойлауды қалыптастыру әдістері

Ағылшын тілі сабақтарында сыни ойлауды дамыту үшін сұрақ қою стратегиялары, пікірталас, мәтінмен аналитикалық жұмыс, жобалық тапсырмалар және рөлдік ойындар кеңінен қолданылады. Аталған әдістер оқушыларды өз ойын дәлелдеуге, мәселені жан-жақты қарастыруға үйретеді.

Сыни ойлаудың дамуына әсері

Сыни ойлау элементтері енгізілген сабақтарда оқушылардың сөйлеу белсенділігі артып, сөздік қоры мен грамматикалық құрылымдарды саналы қолдану дағдылары қалыптасады. Сонымен қатар оқуға деген қызығушылық күшейіп, оқушылар өз ойын ағылшын тілінде еркін жеткізе бастайды.

Қорытынды

Ағылшын тілін оқыту арқылы мектеп оқушыларының сыни ойлау қабілетін қалыптастыру – заманауи білім берудің маңызды бағыты. Сыни ойлауға негізделген әдістер оқушылардың тілдік құзыреттілігін арттырып қана қоймай, олардың тұлғалық және интеллектуалдық дамуына оң әсер етеді. Осыған байланысты ағылшын тілі сабақтарында талдау, пікір айту және дәлелдеу әрекеттерін жүйелі қолдану оқыту сапасын арттырудың тиімді жолы болып табылады.