Қысқа мерзімді сабақ жоспары
Сабақтың тақырыбы: А.Кемелбаева «Шашты» әңгімесінің композициясы

қазақ әдебиеті

Тоқсан:

ІІІ

Бөлім:

2.Қазақтың Қанышы

Педагогтің аты-жөні:

Джадирова Жанар Джамбуловна

Күні:

14.01.2025

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Сабақтың тақырыбы:

А.Кемелбаева «Шашты» әңгімесінің композициясы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

10.2.1.1 - әдеби шығарманың композициялық ерекшеліктерін талдау;

Сабақтың мақсаты:

көркем шығарманың жанрлық табиғатын анықтау, идеялық мазмұнын түсіну;

. Шығарманың тарихи негізі мен көркемдік шындықтың қатынасын ажырату, көркемдік тұрғысынан автордың шығармашылық тәсілдемесіне баға беру

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

Қызығушылықты ояту.

5 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасамын, түгендеймін.

Сәлеметсіңдер ме, балалар?! Бүгінгі сабаққа деген көңіл-күйіміз қандай? Сыныпта бүгін кім жоқ?

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін оқушыларға сабақтың тақырыбымен, мақсатын таныстырамын.

Қызығушылықты ояту:

«Миға шабуыл» әдісі

Қызығушылығын ояту.

1. Әңгімедегі оқиға қай жерде,  қалай басталады? Оқиғаға қандай кейіпкерлер қатысты?

2. Әңгімедегі оқиға қай жерде, қалай дамыды? Оған қандай кейіпкерлер қатысты?

3. Әңгімедегі оқиға қалай шиеленісті? Оған кімдер қатысты?

4. Әңгімедегі оқиғаның шарықтау шегі қалай өріс алды? Оған қатысқан кейіпкерлерді таратып айтыңыз?

5. Әгімедегі оқиға қалай шешімін тапты

6. «Шашты» әңгімесінің идеясы қандай?

7. «Шашты» әңгімесінің идеясы – қандай сын сағатта да ұлттық рухты төмендетпеу, елді, жерді сүю.

8. Әңгімеде кездесетін «Қай ноғайсың?» деп сұрауының мәні неде?

9. Қазақ-ноғай қарым-қатынастарын зерделесек, екі халықтың этникалық және саяси байланыстары бар. Олар бұрыннан туыстас рулардан, тайпалардан құралады.

10. Бұрын осындай құлдық өмірді суреттеген қандай шығарма оқыдыңдар?

Шыңғыс Айтматовтың «Найман Ана» шығармасындағы Жоламанның қасіреті мен Тасқұл қарттың қасіреті туралы не айтар едіңдер?

Оқушылар сәлемдеседі.

Оқушылар мәтін бойынша сұрақтарға нақты жауап береді.

Оқушылар сабақтың тақырыбын дәптерлеріне жазады және сабақ мақсатымен танысады.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор:

- сұрақтарға нақты жауап берген оқушыға 1 ұпай беріледі.

Оқулық авторлары: С.Тұрсынғалиева, Г.Рыскелдиева «Арман-ПВ» баспасы 2019

жұмыс дәптерлері.

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

30. ин.

1-тапсырма. «Шашты» әңгімесінің сюжеттік-композициялық құрылысына талдау жасаңдар.

Оқушылар «Шашты» әңгімесінің сюжеттік-композициялық құрылысына талдау жасайды.

Дескриптор: 3 балл

• Көркем шығарманың мазмұнын біледі- 1 ұпай;

• Сюжеттік-композициялық талдау жасайды-  1 ұпай;

• Тақырыбын, идеясын ашады- 1 ұпай.

Слайд

2-тапсырма. Талқылау сұрақтарына жауап беріңдер. Талқылау сұрақтары

• Әңгіменің негізгі идесы қандай деп санайсың?

• Әңгімені кімдерге оқуды міндеттеп ұсынар едің? Неге?

• Әңгіменің бұлай аталу себебі неде деп ойлайсың?

• Әңгіменің қай бөлігі саған ерекше әсер етті? Неліктен?

Оқушылар талқылау сұрақтарына жауап береді.

Дескрипторы: 4 балл

• Шығарманың композициялық құрылымын талдайды, 1 ұпай;

• Шығармаға жанрлық түсініктеме береді, 1 ұпай;

• Шығарманың негізгі идеясын, қосалқы идеяларын айқындайды, 1 ұпай;

• Идея танытудағы авторлық тәсілдеменің қоолданысын түсінеді. 1 ұпай;

3-тапсырма.

«Концептуалды кесте» стратегиясы

Оқушылар «Концептуалды кесте» стратегиясы кестесін толтырады.

Дескриптор:3 ұпай

• Кейіпкер портретін табады; 1 ұпай;

• Өзінің көзқарасын білдіреді; 1 ұпай;

Әңгімедегі әрекетін анықтайды. 1 ұпай;

Қорытынды «Көркемдік көкжиегі»

(Сократтық әңгіме үлгісі. Ауызша)

• Шығарманың басты көркемдік құндылығы неде деп ойлайсыз?

• Шығарманың шындыққа жанаспайтын тұстары қайсы, сіздің ойыңызша?

• Шығарманы оқу барысында сіздің авторға қоятын басты сұрағыңыз қандай болар еді?

• Авторға осы әңгімесі үшін қандай мінездеме берер едіңіз?

• Тарихи шындық пен көркемдік шындықтың арасы бұл әңгімеде алшақ жатыр ма, әлде керісінше ме?

• Шығарма кейіпкерлерінің бірін алып тастаңыз, туындыны қалай өрбітер едіңіз?

Жазушының аңыздық сюжет негізінде жазған көркем әңгімесінің шығармашылық тәсілдемесін талдау үшін келесідей талқылау сұрақтары беріледі. Топтар сол сұрақты өзара бөлісіп алып, жауап береді.

Дескрипторлар

• Шығармағы оқырман тұрғысында өзіндік бағасын бере алады;

• Тарихи шындық пен көркемдік шындықтың арақатынасын түсінеді.

• Автордың шығармашылық тәсілдемесіне талдау жасай алады.

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

7 мин.

Рефлексия. «

Үйге тапсырма:   А.Кемелбаева шығармашылығы «Шашты» әңгімесін оқу

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.

4-тапсырма

1-топқа: Қазақ-түрікмен халықтарының ХҮІІІ ғасырдағы саяси қарым-қатынасының картинасын жасау тапсырылады. (ғаламтор қолдану арқылы)

Өнімі: саяси картина- ментальді картасы

2-топқа: Әңгіменің арқауына негіз болған аңыздың қай өңірде болғанын нақтылау картасын жасау (әңгіме мәтінімен жұмыс)

Өнімі: географиялық-физикалық карта

3-топқа: Әңгімеде кездесетін ру-тайпалардың аттарын теріп жаза отырып, қазақтардың жылқы баптау тәсілінің ерекшеліктерін табу.

(әңгіме мәтінімен жұмыс)

Өнімі: кластер құру

Топтарға зерттеу тапсырмасы беріледі.

Дескрипторлар

• Шығарманы түсінеді;

• Тарихи саяси қарым-қатынастарды айқындай алады;

• Аңыздық сюжеттің детальдары арқылы жұмыс жасайды;

• Тапсырмада сұралған мәліметті өңдей алады;

• Жұппен/сыныппен ынтымақтастықта бірлесе жұмыс істейді.