Тақырыбы: «Алдар көсе мен бай» ертегісі

Білім беру саласы: «Коммуникация», «Таным», «Шығармашылық», «Денсаулық»

Бөлімі: Сөйлеуді дамыту,ҚМҰҚ,Мүсіндеу,Денешынықтыру

Мақсаты: Балалар бойына сөйлей және тыңдай білу,сұраққа жауап беру қабілеттерін дамыту.Қазақ халқының қонақ жайлылығын ұқтыру.Адамгершілікке,ізеттілікке,білімпаздыққа тәрбиелеу.Кейіпкерлердің бейнесі арқылы жақсы мен жаманды ажыратуға бейімдеу.Рөлді сомдау арқылы,балалардың актерлік қабілеттерін дамту.

Мотивациялық қозғаушы:

Жылулық шеңбері:

Қазақ үйді бір-бірінеберіп,тілектер айтып жалғастырады.

Тәрбиеші:

Балалар, мен сендерге жұмбақ айтайын,шешіп көріңдер

Жұмбақ:

Шанамен зырлап желетін,

Шаңғы,коньки тебетін.

Аққала жасап ойнайтын,

Қай мезгіл деп ойлайсың? (Қыс мезгілі)

Қыс мезгілінде табиғатта қандай өзгешеліктер болады?

(қар,боран,аяз,қырау)

Дұрыс айтасыңдар,енді қыс мезгілі туралы кім тақпақ айтып береді?

Рамир:

Сырғанаққа мығымбыз,

Шыныққанбыз,шымырмыз.

Таудан төмен сырғанап,

Біз тебеміз сырғанақ

Бекарыс:

Жас ұланмын шыныққан,

Жасқанбаймын суықтан.

Қардан жасап аққала,

Біз ойнаймыз шаттана.

Дидиактикалық ойын:

Енді сендермен біройын ойнайық,тақтаға қыс мезгілінің суретін ілемін,сендер сол қыс мезгілінде болатын табиғаттағы өзгешелікті,мерекелерді қысқы ойын түрлерінің суретін ілесіңдер.

Ертегінің барысы:

Балалар,ертегі тыңдағанды ұнатасыңдарма?Ендеше,мен сендерге қазақша қысқы ертегі «Алдар көсе мен бай»ертегісін айтып берейін.

Ерте,ерте,ертеде,ешкі жүні бөртеде,қырғауылы қызыл екен,құйрық жүні ұзын екен.Баяғы өткен заманда Алдар көсемен бай өмір сүріпті.Байдың қарны тоқ,көйлегі көк,ішерге асы мол,қайғысы мүлдем жоқ болыпты.Ал,Алдар көсенің ішерге асы,киерге киімі болмасада,ақылымен айлакерлігі он түйеге артылған жүкпен тең,ал сөзге тапқырлығының жылдамдығы қыран құстың самғауынанда өте жылдам болыпты.Бір күні қыстың сақылдаған аязында жыртық шапанмен үсіп қалуға азақ қалған Алдар көсе,жолда келе жатып бір байдың үйіне кездеседі.

Алдар көсе:

-Ассалаумағалейкум,байеке,деп қол ұсынып амандасады.

Бай:

-Уағалейкум ассалам,жолаушы.Кел отырып төрлет,-деді төрін ұсынып.

Сен мына жыртық шапанмен жаураған жоқсыңба?-деп таңғалды.

Алдар көсе:

-Жаурасаң өзің жаураған шығарсың,менің шапаным сыйқырлы ,-деп мақтана кетті

Бай:

-Қалай сыйқырлы?Маған берші,мен саған өз шапанымды берейін

Алдар көсе:

-жоқ,жоқ бере алмаймын

Алдар көсе біраз ойланып,бір шешімге келеді.

Алдар көсе:

-Байеке, менің қояр шартым бар,келіссең шапанымды беремін,мына отырған көмекшілерің сол шарттарды орындауға көмектессін

Бай:

-келісемін

Алдар көсе:

1-шартым: мына қоржындағы асықтарды санап берсін

Асық санау

Тәрбиеші:

Енді,асықтарды санап,10 асық бар екенін білдік.Осы санға байланысты тақпақтар айтып өтейікші.

Жалғас:

Біздің үйде бір тауық,

Бір жұмыртқа жүр тауып.

Бір сиыр бар қорада,

Бәтіш тәтем жүр сауып.

Нұрхан:

Екі аяқпен жүремін,

Екі көзбен көремін.

Екі қолым бар менің,

Екеу құлақ білемін.

Элянора:

Үйімде бар үш қалам,

Үшеуінде ұштағам.

Үш досымды салдым мен,

Үш балыққа ұқсаған.

Азель:

Төрт дөңгелек арбада,

Төорт аяқ бар малда да.

Тауыса алмай бидайды,

Төрт тышқан жүр қамбада.

Абылай:

Бестік деген бағаны,

Бақыт күнде алады.

Бәрі жақсы көреді,

Беске оқыған баланы.

Айсұлтан:

Алақай дер келді күн,

Алтыдамын мен бүгін.

Алты жасқа келмекші,

Алға аптада енді кім.

Анель:

Жеті саны киелі,

Жұрттың бәрі біледі.

Жеті жасқа жеткендер,

Жығылмай-ақ жүреді.

Рауан:

Сенде менде баламыз,

Сегіз санын саламыз.

Сегіз деген екі төрт,

Сегіз жаста ағамыз.

Алдар көсе:

2-шартым:

Мына етіктерді жаңартып,оюлар жапсырып берсін.

Тәрбиеші:

Саусақ жаттығуы:

Бас бармағым,бас бармағым кім екен?

Әкесі боп,әкесі боп тұр екен

Балан үйрек,балан үйрек кім екен?

Анасы боп,анасы боп тұр екен

Ортан терек,ортан терек кім екен?

Ағасы боп,ағасы боп тұр екен

Шылдыр шүмек,шылдыр шүмек кім екен?

Әпкесі боп,әпкесі боп тұр екен

Кіші бөбек,кіші бөбек кім екен?

Әлдиі боп,әлдиі боп тұр екен.

Енді етіктің оюын жапсырмас бұрын өзіміз,оюды қиып алайық.Қауіпсіздік ережесін сақтап,қайшы суық қару болғандықтан абай болайық,ал желімді ауызға салуға болмайды.

Енді, осы жерде тағы бір ойын ойнайық,тақтаға қыстық киімдерді ілемін,сендер тағы қыстық қандай киімдер бар екенін ілесіңдер.

Алдар көсе:

3-шартым: Мына көмекшілерің шаршаған шығар,әрі меніңде көңілім көтеріліп қалар еді,маған қазақтың биі қара жорғаны билеп берсін.Жүр байеке,бізде билеп бой сергітіп алайық.Ал байеке,енді шапан алмассақ болады.

Бай:

-Әй,әкел тез-тез кемпір келмей тұрғанда киіп алайын,тағы күңкілдеп ұрсып жүрер.

Тәрбиеші:

Менің көңіл-күйім ойыны:

Енді балалар,менің көңіл күйім ойынын ойнайық.Ол үшін алдарыңда тұрған сурет қиындыларын құрастырып,соны бет-жүзімен қайталау керек.

Кемпір:

-Әй,алжыған шал.Мына түріңе не болған,қырық жамау шапанды қайдан тауып алғансың?

Бай:

-Әй кемпір,бұл сиқырлы шапан осыны алу үшін мына көмекшілер тапсырма орындауға көмектесті.Оданша осыларға алғыс айтып сыйлық бер.

Кемпір:

-Үлкен рахмет сендерге,мен сендерге ауылдың дәмі құрт берейін.