«Әлемдік отарлау жүйесі қалай қалыптасты?»

Сабақ:

Мектеп: «Мұрагер» мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Құлжұмырова Гүлнұр Захарқызы

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың

тақырыбы:

«Әлемдік отарлау жүйесі қалай қалыптасты?»

Сабақ негізделген оқу мақсаты

7.3.2.6. Европалық отаршылдық экспансияның Шығыстың дәстүрлі қоғамдарына ықпалын сипаттау.

7.3.2.3.Отаршылдық экспансияның салдарын талдау арқылы ХІХ ғасырдағы әлемнің саяси картасындағы негізгі өзгерістерді анықтау.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар істей алады:

Европалық мемлекеттердің шығыс елдеріне жасаған отаршылдық экспансиясы туралы біледі;

Европалық отаршылдық экспансияның шығыс елдерінің қалыптасқан дәстүрлі қоғамдық құрылыстарына тигізген ықпалын сипаттайды;

Отаршылдық экспансияның салдарын талдау арқылы ХІХ ғасырдағы әлемнің саяси картасындағы негізгі өзгерістерді анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі істей алады:

Отаршылдық экспансияның салдарынан ХІХ ғасырдағы әлемнің саяси картасындағы негізгі өзгерістерге талдау жасай отырып,картадан өзгерген аймақтарды көрсете алады.

Кейбір оқушылар істей алады:

Әлемдік отарлау жүйесіндегі ХІХғасырдағы Қазақ хандығының Ресей отарына айналу барысымен салыстырады. Әлемдегі кейбір елдердің «өндірістік капитал дәуірінің отаршылдығы» туралы нақты дәлелдер келтіре алады.

Бағалау критерийлері

Шығыс елдерінің қоғамдық құрылысын европалық отаршыларға дейінгі және кейінгі әлеуметтік,саяси,қоғамдық құрылысын сипаттайды.

Әлемдік отарлау жүйесінің қалай қалыптасқанын анықтайды.

Отаршыл елдердің отарлаған елдерін картадан көрсетіп, нәтижелерін талдайды.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихынан Ресейдің қазақ жерін отарлауы жайлы мәліметтер келтіреді;

География – әлемдік табиғи ресурстардың орналасуы, отар елдер аймағын картадан көрсетеді;

Құндылықтар

мен байланыс

Ұлттық қауіпсіздік және әлемдік, өңірлік мәселелерді шешуге мемлекетіміздің жаһандық тұрғыдан қатысуы жайында түсініктерін дамыту;

Өз ұлтын, халқын құрметтеу және мақтаныш сезімін қалыптастыру;

Тілдік мақсат

Оқушылар: Сөздікпен жұмыс істейді, мағынасын анықтайды.

Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және терминология):

экспансия, метрополия, фактория, отар, «жабық есік» саясаты сөздерінің анықтамасын біледі.

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Отаршыл европалық мемлекеттер;

Отарланған елдердегі ұлт-азаттық қозғалыстар;

Отар елдер не үшін қажет болды?

Картадан Қытай,Үндістан,Иран,Араб елдерін көрсету;

Оқылым, жазылым, тыңдалым, айтылым дағдылары бойынша ұсыныстар:

- Отаршыл мемлекеттер және оларға тән ерекшеліктер;

- Экспансия, метрополия,фактория,«отар», «жабық есік саясаты» терминдеріне түсініктемені дәптерге жазу;

- Капиталистік Европаның шығыстың дәстүрлі өміріне баса көктеп енуінен болған қоғамдық дағдарыс ;

- Ост Үнді компаниялары (бейнематериалмен жұмыс)

Алдыңғы білім

1857-1859 жж. Үндістандағы оқиғалар және шығыс елдерінің ғылыми білімдері, мәдениеті туралы түсініктері бар

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Сабақтың басы

1 мин

2 мин

5 мин

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу.

Жағымды ахуал. Бір-бірінің іс-қимылын қайталамай түрлі тәсілдер арқылы амандасу.

«Миға шабуыл»

Түрткі сұрақтар қою арқылы сабақтың тақырыбына шығу;

1.Бик-Бен сағаты, «Тұманды Альбион»аталатын ел?

2. «Алтын таулар»туралы ертегілердің,еріксіз сауда қатынастарының соңы неге ұласты ?

3.Басқа елдердең есебінен баю,пайдаға кенелу дұрыс таңдау ма?

4. Неліктен отарлаушылардың басты мақсаты тонау деп ойлайсыңдар?

Оқушылардың дұрыс жауаптарын мадақтау.

Мемлекет аттары арқылы топқа бөлу:(қағаз қиынды)

1 топ –Англия

2 топ – Франция

3- топ –Германия

Мұғалімдер

ге арналған нұсқаулық, дүние жүзі тарихы оқулығы.

Интерак

тивті тақта,

ноутбук

Дүние жүзі картасы

Сабақтың ортасы

Сабақтың соңы

15 мин

3 мин

10 мин

2

мин

I. Топтық жұмыс: Постер. «Рейс-2050»ойыны.(мәтінмен жұмыс)

1-ші топ тапсырмасы – Отарлық езгі зардаптары;

2-ші топ тапсырмасы – Отарлық жүйенің отар елдер экономикасына әсері;

3- ші топ тапсырмасы – Неліктен Шығыс елдері «жабық есік» саясатын ұстанды?

Топтар жұмыстарын тақтаға шығып жұмыстарын қорғайды,картадан отар елдерді тауып көрсетеді.

Өзара топтық бағалау: «Екі ұсыныс – Бір тілек»

ІІ.Жұптық жұмыс: «Ойлан,жұптас,бөліс»

Ұлы державалардың отарлық иеліктері.(кесте толтыру)

Жұптарда өзара қалыптастырушы бағалау жүреді. «Бас бармақ»

ІІІ.Жеке жұмыс: Семантикалық карта

Қалыптастырушы бағалау: «Білім баспалдағы»

Әр оқушы интерактивті тақтадан дұрыс жауабын салыстырады,стикерлерді пайдалана отырып,өз деңгейлерін анықтайды.

IV.Жинақтау.

«Көркем сұрақ - ғылымның жартысы» (Мұхаммед пайғамбар)

«Кім жүйрік» ойыны .сұрақ-жауап;

Тақырып бойынша әр топқа сұрақтар таратылады, сол сұраққа жауап беріп, тақырыпты жинақтайды.

1)ХІХ ғасырдағы ірі ірі халықаралық шиеленістер не үшін болды деп ойлайсыңдар?

2)Азияда отарлық иеліктер үшін кімдердің бәсекелестігі орын алды?

3)Отарлық құлдыққа түскен елдердің экономикасы отаршыл мемлекеттің мүддесіне қарай ыңғайластырылғанын неден көреміз?

4)Неліктен отаршылдар Шығыс елдерінің нашар дамыған жағдайын өзгерткісі келмеді?

5)Отаршылдық кезеңіндегі Шығыс елдері мәдениетінің дамуына әсер еткен негізгі бағыттар қандай?

6)Капиталистік отаршылдар бастаған дүниежүзілік нарықтың қалыптасуы қашан аяқталды?

Топтарда өзара бағалау жүреді;

Қалыптастырушы бағалау:«Бағдаршам» әдісі бойынша оқушылар өз-өздерін бағалайды.Оқушыларға стикер таратылады,стикерге оқушылар алған әсері мен ұсыныстарын жазып бағдаршамға іледі.

оқулық

(шағын топтағы жұмыс)

кесте

bilimland.kz

e-history.kz

сурет

интерактивті тақта

кесте

стикер

2 мин

Кері байланыс: ҚҚҚ парақшасын тарату;

ҚҚҚ әдісі арқылы әр топтан оқушылар шығып қорытындылайды.

Қызық	Қиын	Құнды

Үй тапсырмасы: «Әлемдік отарлау жүйесі қалай қалыптасты?» қосымша мәліметтермен жұмыс, оқу.

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

1.Топтық, жұптық жұмыстар арқылы оқушыларға өзара қолдау, көмек көрсету жүзеге асырылады.

2.Барлық оқушыларға мәтінмен жұмыс тапсырмасы беріледі. Сынып оқушыларының басым бөлігіне нақты деректермен,картамен жұмыс ұсынылса, қабілеті жоғары оқушыларға қорытынды тұжырым жасау үшін олардың білімдерін кеңейтуге дереккөздермен жұмыс жасауға бағыт беру.

Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

1. Оқушылардың қажетті білімдерін білу мақсатында ашық,түрткі сұрақтар беріледі.

2.Топтық жұмыс арқылы оқушылардың бірлескен әрекетін бақылау,жұптық жұмыста «Ойлан,бірік,бөліс» білетін білімдерін бір-біріне үйретуге,өзара «Кім жүйрік» әдісі бойынша жетістіктерін айқындау.

3. Кері байланыс (ҚҚҚ)

4. Әр оқушының ОМ жеткендігін анықтау үшін бағалау критерийлері мен дескрипторлар қолдану

Рефлексия

- Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

- Бүгін оқушылар не білді?

- Сыныптағы ахуал қандай болды?

- Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

- Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

- Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да оқуды да ескеріңіз)?

1.

2.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?