Тақырыбы: Әлеуметтік қызмет көрсету ұйымдарында ішкі мониторинг жүргізу әдістері

Орындағандар: Арғынбек Перизат, Қуанышбаева Гулназ, Талғатбекова Дильназ, Нарымханова Жанна

Жетекшісі: Авсыдыкова Құралай

Курс: Әлеуметтік жұмыс, 3-курс

ӘЛЕУМЕТТІК ҚЫЗМЕТ КӨРСЕТУ ҰЙЫМДАРЫНДА ІШКІ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ ӘДІСТЕРІ

Аңдатпа

Бұл мақалада әлеуметтік қызмет көрсету ұйымдарындағы ішкі мониторингтің маңыздылығы, оның мақсаттары мен негізгі жүргізу әдістері қарастырылады. Әлеуметтік қызметтердің сапасын арттырудағы бақылау тетіктері мен индикаторларды талдау арқылы мекеме жұмысын оңтайландыру жолдары көрсетілген.

КІРІСПЕ

Қазіргі қоғамда әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін жаңғырту — мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Әлеуметтік қорғау мекемелерінде (қарттар үйлері, оңалту орталықтары, арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету орталықтары) көрсетілетін көмектің сапасы тікелей сол мекемедегі басқару жүйесі мен бақылау деңгейіне байланысты.

Ішкі мониторинг — бұл ұйымның өз қызметін, ресурстарын және нәтижелерін жүйелі түрде қадағалау, талдау және бағалау процесі. Бұл сыртқы тексерулерге дайындық қана емес, сонымен қатар қызмет алушылардың құқықтарын қорғаудың және мамандардың кәсіби деңгейін көтерудің құралы болып табылады.

ІШКІ МОНИТОРИНГТІҢ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

Ішкі мониторингтің негізгі мақсаты — арнаулы әлеуметтік қызметтердің стандарттарға сәйкестігін анықтау және қызмет алушылардың қанағаттану деңгейін өлшеу.

Негізгі міндеттері:

1. Әлеуметтік қызметтердің сапасы мен қолжетімділігін бағалау.

2. Қызмет көрсету барысындағы кемшіліктерді ерте кезеңде анықтау.

3. Қызметкерлердің еңбек тәртібі мен этикалық нормаларды сақтауын қадағалау.

4. Мекеме ресурстарын (материалдық, кадрлық) тиімді пайдалануды талдау.

ІШКІ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУДІҢ НЕГІЗГІ ӘДІСТЕРІ

Әлеуметтік жұмыс тәжірибесінде мониторинг бірнеше әдіс арқылы жүзеге асырылады. Оларды шартты түрде сандық және сапалық деп бөлуге болады.

1. Құжаттамалық талдау әдісі

Бұл әдіс мониторингтің негізін құрайды. Мұнда әлеуметтік қызметкерлердің толтыратын құжаттары тексеріледі:

• Қызмет алушылардың жеке іс-қағаздары;

• Индивидуалды оңалту жоспарлары (ИОЖ);

• Күнделікті есептер мен журналдар.

• Маңыздылығы: Құжаттардың заңнамалық талаптарға және мерзімдерге сәйкестігін анықтауға мүмкіндік береді.

2. Әлеуметтік сауалнама және сұхбаттасу

Бұл әдіс қызмет алушылардың (немесе олардың заңды өкілдерінің) пікірін білуге бағытталған.

• Анонимді сауалнама: Қызмет алушылардың қызмет сапасына қатысты шынайы пікірін білуге көмектеседі.

• Тереңдетілген сұхбат: Мекемедегі атмосфера мен мамандардың қарым-қатынасын түсіну үшін қолданылады.

3. Бақылау (Обсервация) әдісі

Мониторинг тобы әлеуметтік қызметкердің жұмыс процесін тікелей бақылайды. Мысалы:

• Мүгедектігі бар адамдармен жүргізілетін сабақтардың өту барысы;

• Тамақтандыру және гигиеналық қызметтердің сапасы;

• Маман мен клиент арасындағы деонтологиялық (этикалық) қарым-қатынас.

4. Өзін-өзі бағалау (Self-assessment)

Қызметкерлерге өз жұмысының тиімділігін бағалау үшін арнайы анкеталар беріледі. Бұл әдіс мамандардың өз кемшіліктерін түсінуіне және кәсіби дамуына ынталандырады.

МОНИТОРИНГТІҢ НЕГІЗГІ ИНДИКАТОРЛАРЫ (КӨРСЕТКІШТЕРІ)

Мониторинг нәтижелі болуы үшін нақты индикаторлар қолданылуы тиіс:

1. Процессуалдық индикаторлар: Қызметтің уақытылы көрсетілуі, процедуралардың сақталуы.

2. Нәтижелілік индикаторлары: Қызмет алушының жағдайындағы оң өзгерістер (мысалы, оңалту орталығындағы баланың моторикасының жақсаруы).

3. Ресурстық индикаторлар: Мекеменің құрал-жабдықтармен қамтылуы, мамандардың біліктілігі.

ІШКІ МОНИТОРИНГТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ КЕЗЕҢДЕРІ

Ішкі мониторинг жүйелі процесс ретінде төрт кезеңнен тұрады:

1. Дайындық кезеңі: Мониторинг тобы құрылады (әдетте мекеме басшысының бұйрығымен), жұмыс жоспары мен тексеру құралдары (чек-листтер) дайындалады.

2. Деректерді жинау: Жоғарыда аталған әдістер (бақылау, сауалнама, құжат тексеру) арқылы ақпарат жиналады.

3. Талдау және өңдеу: Жиналған ақпарат салыстырылады, стандарттан ауытқулар анықталады.

4. Қорытынды және ұсыныстар: Мониторинг нәтижесі бойынша есеп дайындалып, кемшіліктерді жою бойынша іс-шаралар жоспары құрылады.

ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТАҒЫ ЭТИКА ЖӘНЕ МОНИТОРИНГ

Ішкі мониторинг жүргізу кезінде этикалық принциптерді сақтау өте маңызды. Мониторинг қызметкерлерді «жазалау» құралы емес, «қолдау және дамыту» құралы болуы керек.

• Құпиялылық: Қызмет алушылардың жеке мәліметтері жарияланбауы тиіс.

• Объективтілік: Бағалау жеке көзқарасқа емес, нақты фактілерге негізделуі қажет.

ҚОРЫТЫНДЫ

Әлеуметтік қызмет көрсету ұйымдарындағы ішкі мониторинг — бұл сапаны басқарудың ажырамас бөлігі. Тиімді жүргізілген мониторинг мекеменің ашықтығын қамтамасыз етеді, қызмет алушылардың сенімін арттырады және мемлекеттік стандарттардың мүлтіксіз орындалуына кепілдік береді.

Болашақ әлеуметтік жұмыс мамандары ретінде біз үшін мониторинг әдістерін меңгеру — кәсіби құзыреттіліктің белгісі. Тек қана жүйелі бақылау мен үздіксіз талдау арқылы біз мұқтаж жандарға көрсетілетін көмектің сапасын жаңа деңгейге көтере аламыз.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. ҚР «Арнаулы әлеуметтік қызметтер туралы» Заңы.

2. Әлеуметтік жұмыс негіздері: Оқу құралы / Алматы, 2020.

3. Назарбаева Г.З. Әлеуметтік қызметтегі менеджмент. – Нұр-Сұлтан, 2019.

4. Халықаралық әлеуметтік қызметкерлер федерациясының (IFSW) этикалық стандарттары.