Алгебралық бөлшек

«Бекітемін»

Оқу ісі жөніндегі орынбасары ____________

« 01» сәуір 2024 ж.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:				Мектеп: №273 орта мектеп
Күні:01.04.2024		Мұғалімнің аты-жөні: Махамбетиярова Ж.Ж.
Сынып: 7 «А,Ә»		Қатысқандар саны:			Қатыспағандар саны:
Сабақ тақырыбы		Алгебралық бөлшек
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)		7.2.1.16. алгебралық бөлшектерді танып білу; 7.2.1.17.алгебралық бөлшектегі айнымалылардың мүмкін мәндер жиынын табу; 7.2.1.18 алгебралық бөлшектің негізгі қасиетін қолдану: ;
Сабақ мақсаттары		Барлық оқушылар үйренеді: Алгебралық бөлшектердің ММЖ ұғымы және оны табу Кейбір оқушылар үйренеді: Жоғары денгейлі тапсырмаларды шеше алады тапсырмаларды орындайды және талдайды.
Құндылықтарға баулу		Физикалық белсенді болу
Сабақ барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті			Бағалау	Ресурстар
Сабақтың басы 10 мин	Ұйымдастыру кезеңі. Амандасу. Үй тапсырмасын тексеру: Қайталау Қысқаша көбейту формулаларын еске түсіру		Амадасады. Жинақталады. Оқулықтарын дайындайды. Сұрақтарға жауап береді.			Ынталандыру сөздерін қолдану «жақсы», «жарайсың», «өте жақсы»
Сабақтың ортасы 30 мин	Алгебралық бөлшек деп қандай өрнекті атайды? Төмендегі өрнектерді түрлеріне байланысты екі топқа жіктеңіздер. Б өлшектер б б ү ө т л і ш н е к Жауабы : Бүтін рационал және бөлшек рационал Оқушылар өрнектерді екі топқа (бүтін рационал және бөлшек рационал) бөледі. Содан соң әр топ өз таңдауларын түсіндіреді. Осылайша оқушыларды рационал өрнектің, бүтін және бөлшек рационал өрнектің анықтамаларын қайталайды. Мысалы: – бұл бөлшектер. Бірақ – бүтін өрнек, ал – бөлшекті өрнек. Айнымалының мүмкін мәндері деп нені атайды? Мүмкін мәндер жиыны (ММЖ) деп белгілі өрнек үшін айнымалының мүмкін мәндерінің жиынын айтады. Қайталауға арналған есептер.(ауызша орындалады) Мысал 1 алгебралық бөлшегінің құрамындағы айнымалының мүмкін мәндер жиынын көрсетіңіз: ММЖ: (бөлімі 0 –ге тең болмауы керек) Ж Мысал 2 айнымалының қандай мәнінде бөлшектің мағынасы болмайтынын көрсетіңіз: МБМЖ: Жауабы: болғанда бөлшектің мағынасы болмайды . Тарихи мәлімет. Бөлшек , арифметикада —бірліктің (бір бүтіннің) бір не бірнеше тең үлестерінен құралған сан. Ол (немесе m/n) белгісімен өрнектеледі, мұндағы m — Бөлшектің алымы, ол бірліктен алынған үлес санын көрсетеді, ал n — Бөлшектің бөлімі, ол бірліктің тең бөлікке бөлінгендігін көрсетеді. Бір санды екінші санға бөлгеннен шығатын сан бөлінді деп аталады. Алымы бөлімінен кіші Бөлшек дұрыс Бөлшек деп, ал алымы бөліміне тең не одан үлкен Бөлшек бұрыс Бөлшек деп аталады. Бөлімі 10 санының бүтін дәрежесі болатын Бөлшек ондық бөлшек деп аталады. Ондық бөлшек бөлімсіз жазылады. Оның бөлімінде қанша нөл болса, алымының оң жағынан сонша цифр (орын) үтір арқылы ажыратылады. Мысалы, (ал тізбекті Бөлшек жайлы үзіліссіз бөлшек мақаласын қ.). Бөлшек туралы алғашқы түсінік ежелгі Вавилонның ескілікті жазуларында кездеседі. Вавилондағы “сексагезимал Бөлшек” деп аталатын, яғни бөлімі 60-тың дәрежесі болатын Бөлшектің ежелгі арифметикада ерекше маңызы болған. Бірлікті 60 және 3600 = 602 үлеске бөлу әдісі қазіргі кезге дейін сақталған. Мысалы, сағат не градус 60 мин-қа (), ал әрбір минут 60 с-қа бөлінеді. Бөлшекке амалдар қолдану әдісі Мысырдағы Ахмес папирусында (б.з.б. 2000 — 1700 ж.) кездеседі. Онда Бөлшекті тек түрінде ғана болады деп есептеп, кез келген Б-ті өзара тең Б-тердің қосындысы түрінде жазуды ұсынған. Мысалы, . Бөлшектің осы заманғы белгіленуі ежелгі үнділерде пайда болған. “Бөлшек” термині Еуропаға 1202 жылы арабтардан Леонардо Пизанскийдің еңбегі арқылы енген.		Тақырып бойынша ресурстарды қарап, танысады Жеке жұмыс: Жұппен жұмыс Бөлшекке кіретін айнымалылардың мүмкін мәндерінің жиынын табыңыздар. Жауаптары:				Презентация Оқулықпен жұмыс: №37.2, №37.4
Сабақтың соңы 5 мин	Рефлексия.Оқушы білімін бағалау Үйге тапсырма: №37.3					Өзін-өзі бағалау