Алматы қаласындағы қоқыс: экология мен заң

Қала тазалығы – тек коммуналдық қызметтердің ғана емес, әрбір тұрғынның да жауапкершілігі. Алматы қаласы – Қазақстанның ең ірі мегаполисі, онда жыл сайын 450 мың тоннадан астам тұрмыстық қалдық жиналады. Бұл сан қала тұрғындарының тұтынушылық мәдениеті мен экологиялық жауапкершілігін айқындайды. Алайда, қоқыс мәселесі тек көлеммен ғана емес, оның дұрыс сұрыпталуы мен өңделуімен де байланысты.

Қоқыс көлемі мен сұрыптау мәселелері

2022 жылы Алматыдан 451 821 тонна тұрмыстық қалдық шығарылды, бұл 2021 жылмен салыстырғанда шамамен 2% көп. Қалдықтарды қайта өңдеу көрсеткіші 11,35% құрады, бұл әлемдік орташа деңгейден әлдеқайда төмен. Қаланың 31 қайта өңдеу пункті мен 28,8 мың тоннаға дейін қалдық жиналатын жекеменшік қоқыс сұрыптау бекеті жұмыс істейді. Алайда, тұрғындардың қоқысты дұрыс сұрыптамауы салдарынан қайта өңдеуге жарамды қалдықтардың көп бөлігі өңдеуге жарамсыз болып қалады.

Қоқыс жәшіктері мен абаттандыру мәселелері

Қалада 33 мыңға жуық қоқыс жәшігі бар, оларды тазалауға 1 300-ге жуық адам мен 1 000-нан астам техника жұмылдырылған. Алайда, кейбір аумақтарда қоқыс жәшіктері толып, санитарлық жағдайды нашарлатады. Мысалы, 2024 жылдың қыркүйек айында жүргізілген мониторинг нәтижесінде 52 аумақтың тазалауға қосымша құрал-жабдықтар мен ресурстарды қажет ететіні анықталды. Осыған байланысты, 2024-2025 жылдары дизайн-кодқа сәйкес жаңа кең қоқыс жәшіктерін орнату және қосымша тазарту, патрульдік маршруттарын іске қосу жоспарлануда.

Заң талаптары мен жауапкершілік

Қазақстан Республикасының «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексінің 505-бабына сәйкес, абаттандыру ережелерін бұзу жеке тұлғалар үшін 20 АЕК, шағын бизнес және коммерциялық емес ұйымдар үшін 30 АЕК, орта кәсіпкерлік субъектілері үшін 40 АЕК, ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін 100 АЕК айыппұл салуды қарастырады. Сонымен қатар, Алматыда абаттандыру саласындағы бұзушылықтармен күресу шаралары күшейтілген. 2024 жылдың қыркүйек айынан бастап, көлемді қоқыстарды рұқсат етілмеген орындарға тастағаны үшін айыппұл салынатын болады. Экология және қоршаған ортаны қорғау басқармасы қалалық полиция департаментімен бірлесіп, тәртіп бұзушыларды анықтауға бағытталған бірлескен рейдтер жүргізеді.

Қоқыс мәселесі – тек коммуналдық қызметтердің ғана емес, әрбір тұрғынның да жауапкершілігі. Қала тазалығын сақтау үшін тұрғындар қоқысты сұрыптап жинап, қоқыс жәшіктеріне дұрыс тастау қажет. Сондай-ақ, заң талаптарын сақтап, абаттандыру ережелерін бұзбауға тырысу керек. Алматы қаласының тазалығы – оның тұрғындарының мәдениеті мен жауапкершілігінің айнасы екенін ұмытпауымыз керек.

Назерке Сайын