Алып-Ер Тұңға

Сабақ : №

Мектеп:

Күні:

Мұғалім:

Сынып: 6

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Алып-Ер Тұңға

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

6.2.2.1 - әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру;

6.3.3.1 -әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау;

Сабақ мақсаты:

Оқушылардың барлығы

Ежелгі дәуір әдебиеті «Алып – Ер Тұңға» төңіректерінде түсінік қалыптастырады,.

Оқушылардың көпшілігі

Батырлар жыры тақырыбынан мәлімет бере отырып, тілдік білім негіздерін жүйелі, нақты қабылдауға мүмкіндік беру, батырлардың ерліктерін оқып үйрену.;

Оқушылардың кейбірі

мақалдарды аударуындағы мәдениеттік үлгілеріне мән беріп, жазба тіл мәдениетін меңгеруіне бағдар беру.

Құндылықтарды игерту:

Өзіне және өзгелерге құрмет мұғалім мен оқушылардың бір-бірімен амандасуында, сыпайы, ойын ашық білдіріп, тыңдауда, сабақты уақытында бастап, аяқтауда, тапсырмаларды нұсқалық бойынша орындауда, бір-біріне қолдау көрсетуінде көрініс табады. Патриотизм мен азаматтық жауапкершілік уақытты пайдамен өткізу қажеттігін түсіну арқылы жүзеге асырылады. Өмір бойы оқу қағидасы ақпаратты өздігінен табу, сабақ мақсатын білуде, кері байланыс беруде, рефлексия жасауда, алған білімінің практикалық мәнін түсінуде көрініс табады. Ашықтық оқушыларға ақпаратты алуында бірдей мүмкіндіктер беруде, сабақ мақсатын бірге құрастыруда, бағалау мен кері байланыс беруде, бірнеше көзқарастың бар екенін түсінуде орын алады. Еңбексүйгіштік жұмыс орынын таза сақтауда, оқушылардың белсенді жұмысында, ал шығармашылық жаңа идеяларды ұсынуда көрініс табады.

Пәнаралық байланыс:

Философия

АКТ-ны қолдану дағдылары:

PowerPoint таныстырылымы, аудиофайл..

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар:

Оқушыларға мәтіндегі таруларды мәнерлеп оқып, жаңа сөздіктер арқылы өз тарапынан ажыратуға үйретемін.

Пән лексикасы және терминология:

• Мақалдармен жұмыс жүргіземін.\ауызша, жазбаша\

Ат – ердің қанаты.

Батыл болмай – батыр болмайсың.

Ерге лайық ат ат туар.

Жылқы – малдың патшасы.

Жеті қазынаның бірі – жүйрік ат.

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Өлең жолдарында келтірілген «_______» сөзі «________» деген мағынаны білдіреді. Өмірден мысал келтіретін болсақ, _______________.

Осыған дейін меңгерілген білім

«Елу жылда ел жаңа» мақалына көзқарасын білдіріп, эссе жазды.

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақ басы

5 мин

Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.

Жұпта тақырыпқа ену үшін сұрақтарға жауап береді:

Үй тапсырмасын қайталау.

Оқушылара сұрақтар қою.

Оқушыларға мақал – мәтелдер айтқызу. Отбасы және Отан туралы.

Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

Күнделікті қажет жаңа сөздермен жұмыс

- батырлар жыры, елдік салты, әлеуметтік, ардақтауға баулиды.

Оқушылар бірнеше сұрақтарға жауап береді

Сұрақ-жауап 
1 Ежелгі дәуір әдебиеті туралы не білеміз? 
2. Неліктен біз ежелгі дәуір әдебиетін төл әдебиетіміздің тарихының басы деп есептейміз? 
3. Ежелгі дәуір әдебиетіне жататын қандай шығармаларды білесің? 
4. Бұларды зерттеп, әдебиетіміздің тарихына қосуға , елге танытуға үлес қосқан қазақ ғалымдарын атаңдар.Жетістік критерийлерін болжайды;

Жетістік критерийлерімен және дескрипторлармен танысады.

Слайд 1-5

Сабақ ортасы

5 мин

5 мин

15 мин

10 мин

Бейнетаспа №1, 
1. Көне түркі әліпбиі. Руна жазуы. 
2. Түркі жазулары. Орхон ескерткіштері. 
3. Күлтегін әскери қайраткер, қолбасшы, батыр. 
4. Күлтегін жырын алғаш тапқандар. 
5. Тоныкөк – түркі елінің ойшылы, кеңесшісі, ақыны. 
6. Білге қаған – шығыс Түрік қағанатының қағаны. 
Бейнетаспа №2 
1. Ежелгі дәуір әдебиеті. 
2. Орхон ескерткіштері эпикалық жырдың көнесі. 
3. «Күлтегін» жырының – авторы Йоллығ тегін 
4. Күлтегін жырының мазмұны. 
Бейнетаспа №3 
1. Ежелгі дәуір әдебиетінің тарихы. 
2. Охон жазбалары. 
3. Күлтегін жазуы. 
4. Жырдың мазмұны, тауғаштарға кіріптар болуы. 
5. Күлтегіннің ерлігі. 

Бейнетаспа №4 
Сен білесің бе? 
Күлтегін тасының көшірмесі астананың төрінде. 
Бұл ескерткіштің айна –қатесіз көшірмесі Астанадағы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия университетіне 2001 жылы әкелініп қойылған. 

Үш топқа мәтінді бөліп беріп, флипчартқа түсінгендерін түсіріп, постерді қорғайды.

І топқа – «Ел тағдырын өз тағдырынан биік қойған…»

ІІ топқа – «Қазақ эпостану ғылымы»

ІІІ топқа – «Эпостық жырлардың көркедік болмысы,зерттелуі»

Бағалау өлшемдері: Мазмұнын  дұрыс жеткізуі:

Дәйектемелерді нақты келтіруі;

Жырдағы тұлғаларды топтастыру, сипаттама беру. 
Ержүрек, батыр өршіл, әскербасы 
қайтпас мінез , қайсар эпостық образ 
жырдағы ең өзекті тұлға 
Тұңға батыр 
ақылды дана, білікті 
Ақылшы , кеңесші дана қарт 
Ел қамын ойлаған ақылгөй ақын, жырау 

Мағынаның толық ашылуы.

«Ойлау баспалдағы»

І топ –Биік азаматтық мәртебеге, халықтық бағаға кімдер лайықты болған?

ІІ топ- Ұлттық тұлға биігіне кімдер көтеріле алған?

ІІІ топ – Батыр деген атқа кімдер лайықты?

Тапсырма     Ашық/жабық деңгейдегі сұрақтар (Диолог)

І топ – Неге батырлар жанқиярлық ерлікке барған,көзсіз батырлық жасаған?

ІІ топ — «Найзаның ұшымен,білектің күшімен» сыртқы жауларын жеңуге бола ма?Әлде       бұл көзқарас бұрыс па? Қалай ойлайсыздар?  Бұл жөнінде қандай дәлелдеме    келтірер едіңіздер?

ІІІ топ – Ауыз әдебиеті үлгілерінде кездесетін батырлар тарихта болған ба? Болса    нақты дәлел келтіре аласыз ба?

Топтық тапсырма : «Ел қорғаған батырлар» постерді қорғайды.

Суреттер сөйлейді Әңгімі жазу Талдау

Алып Ер -Тұңға жыры туралы мәліметтер

Алып Ер Тұңға көсем өліміне арналған жоқтау жыр. Көне парсы жырында Афрасияп (Фирдоусидің«Шаһнамасында») , зооастризм дінінң қасиетті кітабы Авестада -Франграсийан деп атаған. ХІ ғасырда қашқари өзінің «Диуани- лұғати -т -түрк» кітабында жарияланған. Алып Ер -Тұңға сақ көсемі болған.

Оқушылармен орындалатын жұмыстар.

І топқа

1. Оқулықта берілген Біздің заманымызға дейінгі жазу- сызулар мен аңыз- жырлар туралы мәліметтерді оқыту, мазмұндау. Алтын Бекзаданың күміс тостағанында : «Аға, саған бұл ошақ! Ошағынан безгендер , тізеңді бүк! Халықта азық-түлік мол болғай!» деген жазулардың мағынасын анықтау, өз ойларын дәлелдеу.

ІІ топқа

2. Алып- Ер Тұңға туралы мәліметтерді оқу, мазмұндау. Өздері білетін жоқтау жырлармен салыстыру.Түсініксіз сөздердің мағынасын анықтау.

3. ІІІ топқа

4. Жоқтау жырды мәнерлеп оқу, көркемдік ерекшелігін, жоқтау жырға тән ерекшеліктерді анықтау.

Қортынды сұрақ жауап

1 Ежелгі дәуір әдебиеті туралы не айтасың?

2 Жоқтау деген не?

3 Дүниені неге опасыз дейді?тармен тапсырмаларға жауап беру

4 Жүрек неге жыртылады?

5 Жұрт неге шуласады?

6 Ер-Тұңғаның түркі тарихындағы рөлі?

Слайд 6-7

Дидактикалық материалдар №1

Сабақ соңы

5 мин

Рефлексия. Оқушылар қиық қағаздарға жазып береді.

Сабақта маған не пайдалы болды?
Сабақта маған не қызықты болды?
Сабақта маған не қиын болды?

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Дифференциация үш түрде іске асады:

1- үлгерімі төмен оқушыларға сөздік беру немесе сабақ материалымен алдын ала танысуға мүмкіндік беру арқылы қолдау көрсетіледі.

2 –оқушылардың тапсырмасынан күтілетін нәтиже дифференциацияланған.

Оқушылар бір-бірін дискрипторлар тұсына «+» белгісін қоя отырып, бағалайды. Сол арқылы кері байланыс беріледі.

Сабақ философияға қатысты болғандықтан, белсенді азаматтық позициясын қалыптастыруға септігін тигізеді. Сабақта оқушылардың өміріне қауіпті ештеңе пайдаланылмайды. PowerPoint таныстырылымы, аудиофайл тыңдау үшін компьютер қолданылады.

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырылды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды?

Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме?

Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба?

Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақ талаптарға сай өтті. Оқушылар сөздік қорын молайтты. Жұпта бір-біріне қолдау көрсетіп, қарым-қатынас жасады.

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1.

2..

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1.

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?