Тақырыбы: Ар, абырой және ар-ұждан еліне саяхат

Мақсаты: балаларға әр адамның құнды екенін көрсету; өзін және басқаларды құрметтеуге үйрету; дұрыс таңдау жасап, өз іс-әрекетіне жауап беруді дамыту.

Тәрбиеші: Аутова Н.Ю.

Сынып сағатының барысы

1. Кіріспе: Ертегілік карта
Мұғалім тақтаға немесе қағазға карта салып көрсетеді: үш қала – Ар, Абырой және Ар-ұждан.
Мұғалім: «Бүгін біз ерекше елге саяхатқа шығамыз. Бұл елде үш қала бар. Әр қалаға жету үшін тапсырмаларды орындауымыз керек. Соңында біз адамның нағыз күші неде екенін білетін боламыз».

2. Бірінші аялдама – Ар қаласы
Мұғалім: «Бұл қалада уәдесін орындайтын, өзгеге көмектесетін және ешқашан сатқындық жасамайтын адамдар тұрады. Ар – ол адамды құрметке бөлейтін қасиет».

Ойын «Адал сөз»
Мұғалім жағдаяттар айтады, балалар «Иә» немесе «Жоқ» карточкасын көтереді:

• Досыңа көмектесесің, тіпті өзіңе қиын болса да.

• Өтірік айтып, өзіңе жеңілдік жасайсың.

• Әлсізді қорғадың.

Талқылау: Қандай істер үшін біз адамдарды құрметтейміз?

3. Екінші аялдама – Абырой қаласы
Мұғалім: «Мұнда өзін де, өзгелерді де сыйлайтындар өмір сүреді. Олар „Тоқта!“ деп айта алады, егер біреу ренжітсе. Абырой – өз құндылығыңды түсіну».

Тренинг «Тоқта!»
Балалар жұптасып тұрады. Біреуі екіншісіне жақындайды. Ал екіншісі «Тоқта!» деп айтуы керек, қай кезде ыңғайсыздық сезінеді.

Талқылау: Неліктен әркім өзін қорғауды білуі маңызды? Достойный адам деген кім?

Жаттығу «Абырой ағашы»
Балалар жапырақтарға жақсы қасиеттерді жазады («мейірімділік», «батылдық», «адалдық», «достық») және ағашқа іледі.

4. Үшінші аялдама – Ар-ұждан қаласы
Мұғалім: «Ар-ұждан – біздің ішкі дауысымыз. Ол дұрыс пен бұрысты айтады. Адам қателесуі мүмкін, бірақ ар-ұждан болса – ол қателігін мойындайды».

Ертегі-әңгіме
«Бір бала көшеде басқа адамның нанға арналған карточкасын тауып алып, соны пайдаланып нан алды. Үйге келіп анасына айтты. Анасы: „Одан да аш жүргенің жақсы еді“ деді. Өйткені ар-ұжданды жоғалту – наннан да ауыр».

Талқылау:

• Бала басқаша істей ала ма еді?

• Қателікті қалай түзетуге болады?

Ойын «Ұят – ұят емес»
Балалар карточкаларды екі топқа бөледі:

• Ұят: кішіні ренжіту, өтірік айту, уәдеде тұрмау.

• Ұят емес: ескі киім кию, қатесін мойындау, көмек сұрау.

5. Құпия хабарлама
Мұғалім конверт шығарады: «Шығу үшін құпияны табу керек».
Тақтада үш сөз жазылған: Ар – Абырой – Ар-ұждан.
Балалар сөйлемдерді аяқтайды:

• «Ар – бұл…»

• «Абырой – бұл…»

• «Ар-ұждан – бұл…»

Мұғалім: «Міне, құпия! Нағыз мықты адам – арын қорғайтын, абыройын сақтайтын және ар-ұжданына құлақ асатын адам».

6. Қорытынды және рефлексия
Мұғалім: «Бүгін біз ертегілік елде болдық. Бірақ бұл ел әрқайсымыздың жүрегімізде бар. Егер арды сақтасақ, абыройды қадірлесек, ар-ұжданды тыңдасақ – бізді әрқашан сыйлайды, біз өзімізді де бағалаймыз».

Жаттығу «Ар-ұждан жүрегі»
Тақтада үлкен жүрек салынған. Балалар кішкентай қағаздарға өз ережесін жазады («Кішіні ренжітпеу», «Уәдеде тұру», «Шындық айту») және жүрекке жапсырады.