Арам мен адал,обал мен сауап-ұлтымыздың ұстанымы

Тәрбие сағаты

Арам мен адал, обал мен сауап – ұлтымыздың ұстанымы

Күні

27-31.01.25ж.

Сынып жетекші:

Аты жөні

Сынып

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға адалдық пен арамдық, сауап пен обал ұғымдарын түсіндіріп, олардың адам өміріндегі маңызын ашып көрсету.

Оқушыларды адалдық, әділеттілік, адамгершілік құндылықтары мен халықтық ұстанымдарға тәрбиелеу.

Оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту, өз пікірін білдіру дағдыларын жетілдіру.

Құндылықтарды дарыту

Адалдық пен арамдықтың, сауап пен обалдың айырмашылықтарын түсіндіру.Ұлтымыздың дәстүрлері мен рухани құндылықтарына деген құрметті арттыру.Оқушыларды жауапкершілікке, адамгершілікке тәрбиелеу.

Апта дәйексөзі

Қаңтар – заң және тәртіп айы

Әділет жолы- адал жол

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі (17 мин)

Оқушылармен амандасу.

Сабаққа қатысуын тексеру.

Оқушылардың көңіл күйін сұрау.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.

Адалдық пен арамдық, сауап пен обал дегеніміз не?

Сабақтың негізгі ұғымдарын түсіндіру.

«Адалдық», «арамдық», «сауап», «обал» деген сөздерге анықтама беру.

Оқушыларға сұрақ: «Бұл ұғымдар сіздер үшін қандай мағына береді?»

Оқушылардың пікірін тыңдау.

Қазақ халқының рухани құндылықтары

Қазақ халқының ұлттық дәстүрлеріндегі адалдық пен сауаптың маңызы туралы айтып беру.

Халықтық мақал-мәтелдер арқылы түсіндіру.

Мысалы:

«Адамға адалдық — ең жақсы қасиет.»

«Арамды көріп, адал бол!»

«Сауапты іс жасасаң, екі дүниеде де жақсы боласың.»

Әрбір мақалдың мағынасын түсіндіру және оқушылармен талқылау.

Оқушылар мұғаліммен амандасады,түгенделеді, мектеп партасындағы қатарлары бойынша орындарына отырады.

Сұрақтарға жауап береді.

Психологиялық тренинг

«Адамгершілік пен адалдық» тренингін өткізу. Оқушылар бір-біріне жақсы қасиеттерін айтып, жақсылық жасауға шақырады. Бұл тренинг оқушылардың өзара құрмет көрсетуіне және жақсы қарым-қатынас орнатуға көмектеседі.

Топтық жұмыс

Оқушыларды 3-4 топқа бөлу және әр топқа келесі тапсырмаларды беру:

Адалдықтың адам өміріндегі рөлі туралы пікірталас ұйымдастыру.

Арамдықтың қоғамға тигізетін зияны жайлы мысал келтіріп, қорытынды жасау.

Сауап пен обалдың айырмашылығы туралы пікірлерін айту.

Әр топ өз тапсырмасын орындап, қысқаша қорытынды жасап, сыныпқа таныстырады.

Компьютер, проектор (слайдтар көрсету үшін)

Плакаттар, маркерлер

Ұлттық нақыштағы суреттер мен цитаталар

Сабақ ортасы (10 мин)

Қауіпсіздік сабағы.

Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке шекараларды қорғау

Сабақтың мақсаты: оқушыларға интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке

шегараларды қорғау туралы нұсқау беру.

Негізгі міндеттері:

1. Оқушыларды интернет және әлеуметтік желілерде жеке қауіпсіздігін сақтауға үйрету.

2. Интернет және әлеуметтік желілердің қауіпсіздік мүмкіндіктері мен құпиялық сақтау қосымшаларымен таныстыру.

Материалдар мен ресурстар:

Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке шегараларды қорғау туралы ақпарат пен бейнематериалдар.

Сабақтың барысы

1. Кіріспе

Интернет ұзақ уақыт бойы қазіргі адамның таптырмас көмекшісі болды. Дүниежүзілік желі – бұл жаңа білімнің тамаша көзі, оқуға көмектеседі, бос уақытты алады. Сондықтан балалар интернетті белсенді пайдаланады және көбінесе ересектерге қарағанда желіде көбірек уақыт өткізеді. Жас пайдаланушылар жедел хабарламалар мен интернет телефония қызметтерін игереді, форумдар мен чаттарда сөйлеседі, күн сайын көптеген қызықты және білім беру ақпараттарын үйренеді. Бірақ интернет қауіпті болуы мүмкін екенін ұмытпауымыз керек.

3. Қорытынды.

«Ақпараттық қауіпсіздік» тақырыбындағы бейнероликті қарау.

«Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке шегараларды қорғаудың маңыздылығы» тақырыбында қысқаша пікір алмасу.

Интернеттегі және әлеуметтік желілердегі жеке деректердің құпиялылығын

сақтауға көмектесетін пайдалы қосымшалармен бөлісу. Оқушылар пайдалы ақпаратты бір-бірімен бөліседі.

Пайдалы сілтемелер:

https://youtu.be/Fk3EcLgJsgY

https://youtu.be/DsjtBSucAIs

2. Негізгі бөлім (6 минутқа дейін)

Жеке шегаралар қандай?

• Физикалық шегаралар – бұл біздің жеке жайлылық аймағымыз деп санайтын айналамыздағы кеңістік. Бұл біздің және біз қарым-қатынас үшін қолайлы деп санайтын басқа адамның арасындағы қашықтық болуы мүмкін.

• Эмоционалды шегаралар – бұл біздің сезімдеріміз бен эмоцияларымыз, біз оны ешкімнің бұзғанын қаламаймыз. Мысалы, бұл біздің жеке өміріміз болуы мүмкін, оны біз бөгде адамдармен талқылағымыз келмейді немесе бұл біздің жеке өміріміз болуы мүмкін, біз ешкімнің қорлағанын немесе кемсіткенін қаламаймыз.

• Психологиялық шегаралар – бұл біздің сенімдеріміз, құндылықтарымыз және дүниетанымымыз, біз ешкімнің оны бұзғанын немесе өзгертуге мәжбүрлегенін қаламаймыз. Мысалы, бұл біздің айналамыздағы адамдардың қысымымен өзгерткіміз келмейтін діни көзқарасымыз болуы мүмкін. Немесе біздің кәсіби мансабымыз болуы мүмкін, біз ешкімнің біздің шешімдеріміз бен әрекеттерімізді шектегенін немесе басқарғанын қаламаймыз.

• Олар не үшін қажет?

Жеке шегараларды белгілеу – бұл басқа адамдармен сау қарым-қатынастың маңызды аспектісі. Бұл бізге тәуелсіздігімізді, өзін-өзі құрметтеуімізді және таңдау еркіндігімізді сақтауға көмектеседі. Сонымен қатар шегараны белгілеу бізге қажетсіз қақтығыстар мен стрестік жағдайларды болдырмауға көмектеседі. Бізді зорлық- зомбылық пен қиянаттан қорғайды.

Ортасы (15 мин)

Мұғалім:

Адалдық пен арамдық — адамгершілік құлық талаптары тұрғысынан бір-біріне қарама-қарсы моральдық ұғымдар. Адалдық — адамгершіліктің аса маңызды талаптарының бірін бейнелейтін моральдық қасиет. Ол шыншылдық, әділдік, принциптілік, алған міндеттемелерінен жалған сөйлеп, жалтармаушылық, уәдесінде тұрушылық сияқты қасиеттерді қамтиды. Адал адам мінезіндеп таза ииет, бағалы да ізгі қасиет. Адамның сана-сезіміне, ар-ұжданына қайшы келмейтін, адами мақсат- мүддені көздейтін, тарихи шындықпен, прогреспен ұштасып жататьш іс-әрекеткер. Әрбір қоғамның адалдығы жайында өзіндік пайым-түсінігі бар. Қазақ халқы әрқашан да адамгершілік пен адалдық қасиеттерін кіршіксіз таза ұстауға үмтылады. "Алдау қоспай адал еңбегін сатқан қолы өнерлі — қазақтың әулиесі сол", — дейді кемеңғер Абай. Адал— адамның жеке басы мен моральдық тұлғасын сипаттайтын қасиет. Адал туғаннан пайда болмайды. Ол қоғамның дамуына сәйкес әрбір адамның өнегелі тәрбиесіне, оқып білім алуы мен адал еңбектенү процесінде қалыптасып отыратын ізгі қасиет. Адал— жеке тұлғалар мен адамдардың абырой-атағын арттыратын ізғі қасиет, адам мінезіндегі аса ұнамды сапа. Адал — араб тілінде "рүқсат етілген", "таза" деген мағына беретін, білімімізге шариғат қағидалары арқылы енген сөз. Арамдық — моральдық қасиеттің адалдыққа қарама-қарсы кесапатты түрі. Оған алдау-арбау, суайттық, жымысқылық, ұрлық, опасыздық, скіжүзділік сияқты жаман қылықтар жатады. Халық арамдық бар жерде — сатқындық; оділетсіздік бар жерде - жәбір; жалғандық бар жерде — қиянат болатынын өмір тәжірибесінен анықтаған. Мұсылман халықтарында "адал, арам" ұғымдарына өте зор мән беріледі.

Жағдаяттық тапсырма

Әр топқа жағдаят ұсынылады, олар бұл жағдайларда адалдық пен арамдықтың қандай әсері болатынын талқылайды:

Бір адам досының сенімін артып, оның жеке өміріне араласса, оны қалай бағалауға болады?

Жұмыстағы қиын жағдайдан кейін өз жауапкершілігіңді мойындап, шындықты айтқан дұрыс па?

Өзгенің еңбегін ұрлау немесе көшіріп алу жағдайында қалай әрекет ету керек?

Оқушылар бұл жағдаяттар бойынша шешімдер ұсынды. Сыныппен талқылау.

.

Компьютер, проектор (слайдтар көрсету үшін)

Плакаттар, маркерлер

Ұлттық нақыштағы суреттер мен цитаталар

Соңы

3 мин

Қорытынды:

Сабақ барысында оқушылар ұлттық рухтың маңызын түсініп, оның тәуелсіздікпен тікелей байланыста екенін ұғады. Олар өз халқының тарихы мен мәдениетін құрметтеуге, ел болашағы үшін үлес қосуға ынталанады.

Компьютер, проектор (слайдтар көрсету үшін)

Плакаттар, маркерлер

Ұлттық нақыштағы суреттер мен цитаталар