Асан қайғының жерге айтқан сыны

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

1-бөлім. «Таза мінсіз –асыл сөз»

Мектеп: «Ақтоғай ауданының Балтасап негізгі мектебі»КММ

Күні: 6.11.2018.

Мұғалімнің аты-жөні: АлишеваАлтыншаш Кундызбековна

5- СЫНЫП

Қатысқандар : 8

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

«Асан қайғының жерге айтқан сыны» аңыз әңгіме

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

5.Т/Ж.2 Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтайды. Аңыз кейіпкері туралы қосымша ақпаратпен танысады.

Кейбір оқушылар орындай алады:. Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтап,өз пікірлерімен тұжырым жасайды.

Ойлау дағдысының деңгейі

Білу, түсіну,қолдану, талдау

Бағалау критерийі

1. Білу. Түсіну. Салыстыру арқылы шығарманың тақырыбы мен идеясына талдау жасайды

2. Талдау. Шығарманың мазмұнын меңгеріп,тақырыбы мен идеясын ашады

3. Қолдану. Аңыздағы айтылған елді-мекендерге географиялық тұрғыдан сипаттама береді.

Тілдік мақсат

Оқушылар түсінеді және қолданады :

Тақырыпқа байланысты суреттер топтамасы,салыстыру кестелері,геометриялық фигура, географиялық кітаптар.

Құндылықтарға баулу

Бұл шығарма арқылы құндылықтарға баулу,елін,жерін сүю арқылы жүзеге асады.

Пәнаралық байланыс

қазақ тілі , география, тарих

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Асанқайғы, Жерұйық , Маңғыстау, Жетісу, Мерке, Баянауыл елді мекендер туралы мәліметтермен танысып келеді.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған уақыт түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

/5 минут/

Ұйымдастыру жұмысы. Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыратын ойсергектер

«Айна»

Оқушылар жұптасып, бір-біріне қарама-қарсы тұрады(немесе партада отырып та болады) Олардың біреуі қолдарымен, аяқтарымен, денесімен, бет-әлпетімен әр түрлі қимылдар жасайды. Екінші оқушы оларды айна секілді қайталайды.

Топқа бөлу: Заттар бойынша

Оқушылардың бір затын мұғалімге тапсырады, мұғалім сол заттарды араластырып, әр партаға қояды. Оқушы заты тұрған партаға отыру керек.

І топ

ІІ топ

ІІІ топ

«Артығын алып таста»

Интерактивті тақтадан суреттер жинағын(сабақ тақырыбымен байланысты ) көрсету.

Абай Асанқайғы Жерұйық

Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру

Суреттер топтамасы

Оқушылардың заттары

Ортасы

/12 минут/

/10 минут/

/10 минут/

Сабақтың ортасы

Асан қайғы желмая мініп желдіртіп, Сарыарқаны аралап жүргенде, әр жерге айтқан сындары мынау екен: Ұзын аққан Ертісті көргенде: «Мына шіркіннің баласы тойдым деп қарап отырмас, қарыным ашты деп жылап отырмас. Сиырдың мүйізі, доңыздың құлағы шығып тұрған жер»,—екен депті.
Түндікті өзенін көргенде: «Он екі қазылық Ой түндік, маңырап жатқан қой түндік. Қойдың құлағы тұтам шығып тұрған жер екен»,— деп тастап кетуге қимай, артына үш қараған екен. Сонан ≪Үш қара≫ атанған екен таудың аты.
Қызылтау деген жерге келгенде: «Тау-тасы кеш болғанда қой болып, ыңыранып жатады екен. Тоқты қысыр қалмайтын жер екен»,— депті.
Баянауыл тауын көргенде: «Ат ерін алмайтын жер екен. Бауырында тұзы бар екен, тұзы ауыр екен, бір түн түнеп кетемін деген адам, бір жұма тоқтап қалады екен. Тұзы жібермейді екен»,— депті.
Ащы бойына келгенде, артына қарап: «А, Баянауыл! Сенің қоныс болып тұрғаның мынау, ащының арқасы екен. Мал жазғытұрым бір жұма ащылайды екен, күзге таман бір жұма ащылайды екен. Сонысы бір жылға татиды екен»,—депті.
Шідерті деген өзенді көргенде: «Мына шіркіннің топырағы асыл екен. Алты ай мініп арықтаған ат, бір айда майға бітетін жер екен. Бос жылқы шілдерлеп қойғандай тоқтайтын, жылқының қонысы екен»,— депті. 
Өлеңті өзенін көргенде, тоқтап ешнәрсе айтпай, өлеңдете берген екен. «Неге үндемейсіз?» — дегенде, аз тұрып: «Өлеңтінің суы — май, Шідертінің шөбі — май»,—деп жүре беріпті.
Сілентіден өтіп Жалаңаштың тұзына барғанда: «Аттың төбеліндей Жалаңаш, сені алдыма өңгерейін бе, артыма бөктерейін бе, қай жарама тартайын? Айналаң аз, онан басқа мінің жоқ, табылмайтын жер екенсің»,— депті.
Есіл өзенін көргенде: «Жары мен суы тең, жарлысы мен байы тең болатын жер екен»,— депті.
Нұраның бойын көргенде: «Алты күнде ат семіртіп мінетін жер екен»,— депті.
Торғай өзенін көргенде: «Ағар суы бал татыған, ақ шабағы май татыған жер екен»,— депті.
Терісаққан деген өзенді көргенде: «Сарыарқаның тұздығы екен»,— депті. 
Жеті қоңырды көргенде: «Сарыарқаның маусымы екен»,— депті.
Ұзын аққан Сыр бойын көргенде: «Басы байтақ, аяғы тайпақ қоныс екен, Қара тауды жайласам, Сырдың бойын қыстасам, қоныс болуға сонда ғана дұрыс екен»,— депті.
Сулы Келес, Ңұрлы Келес өзендерін көргенде: «Мөңіреуін, сиыр болып мөңіреуін. Сиыр тұқымы үзілмейтін жер екен»,— депті.
Асан қайғы бүкіл алты алаштың (қазақтың) жер-суын, қонысын көрем, бұларға жағдай туғызамын деп көп заман өмірін далада өткізіпті. Жүрген жерінде жақсы қонысқа да, жаман қонысқа да баға беріпті.
Асан қайғы Жиделібайсын жеріне қызығып: «Ай, Жиделібайсын, артыма бөктеріп кетер едім, әттең атым көтере алмайды-ау!» — депті.
Яссы қаласын (қазіргі Түркстан) олардың қожамолдаларын көргенде: «Ай, қарыс жері бір арық, жер сорлысы мұнда екен, әйелі семіз, ері арық, жұрт сорлысы мұнда екен»,— депті.
Шыңғырлауды көргенде: «Ай Шыңғырлау, жылқы өзі өскен жоқ, Шыңғырлау сен өсірдің!» — деп үш айналып, Шыңғырлаудың суына қолын малып отырып: «Шыңғырлау
өкпелер, аттың ерін ал, қонайық, ат суарып, аунап-қунап кетейік»,— деген екен.
«Ай Жанарыстан, жырымдай суға бола шетте қалдың-ау есіл, ерім-ай»,— деп бір төбеге келіп жылап тұрған екен.
Асан қайғы Бекарыс тұқымынан, Орта жүз; қайтыс болған жері Ұлытаудың басы болса керек.

Сергіту жаттығуы

1-тапсырма

ЖЖ «Салыстыру кестелері»

Көркем шығарманың бөлімдерін салыстыруға арналған кесте

Оқушылар өз қалаулары бойынша таңдап, орындайды.

Ерекшеліктері Бөлімдері

Бөлімнің кейіпкері

Бөлімнің тақырыбы

Бөлімнің идеясы

Бірінші бөлім «Қой үстінде бозторғай жұмыртқалайтын» қоныс

Екінші бөлім Мерке,Аспара,Баянауыл,Жетісу

Үшінші бөлім Әулиеата,Қарсақбай,Шыңғырлау

Саралау

Бөлімнің тақырыбы мен идеясын ашыңдар.

Асан қайғы туралы өздерің білетін ақпараттармен бөлісіңдер.

ҚБ

Дескриптор:

- Тақырыбы мен идеясын ашады

- Асан қайғы туралы өздері білетін ақпаратпен бөліседі Оқушылар«Төртбұрыш» ойыны арқылы өз қалаулары бойынша бұрышқа топтасады. Бұрышта жер атаулары жазылған. Жер атауын не үшін таңдағанын айтады, Асан атаның сыны қазіргі кезеңмен сәйкес келе ме ? Ойларымен бөліседі.

Маңғыстау Жетісу

Мерке Баянауыл

Мәтін

«Көңіл-күй» себеті арқылы бағалаймын

Соңы

/3 минут/

Қосымша ақпарат

Саралау- оқушыға мейлінше

Қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай

түрлендіресіз?

Бағалау- Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

.

Оқушылар бөлімі сабақ кезеңі сайын бағаланып отырды.

Пән аралық байланыс

1.Пəнаралық байланыс – қазақ тілі , география, тарих 2.Денсаулық жəне қауіпсіздік: 1.сергіту сәті денсаулықты жақсар туға байланысты алынды,

АКТ-мен байланыс: 1тапсыр

мада интербелсенді тақта қолданды.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты мен оқу міндеттері орындалды ма? Бүгін оқушылар не үйренді? Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті? Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма?(тапсырмалар сәйкес болды ма?) Уақытты қалай пайдаландым? Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім және неге?

Сабақтың мақсаты тапсырмалар негізінде, оқу міндеттері де орындалады.

Білім алушылар әр тапсырмаға ерекше құлшыныспен және жауапкершілікпен қарауға үйренеді. Оқушылардың жасалатын әр іс-әрекетінің орындалуына уақыт бөлінеді. Барлық әрекет уақыт бойынша орындалады.

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе( оқыту мен оқуға қатысты)

1. «дедукция» әдісі

2. Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді( оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпарат білдім?