Бөлім:

3 – бөлім Мен балаң жарық күнде сәуле қуған...

Педагогтің тегі, аты:

Есенова Фариза Тохтарқызы

Күні:

12.02.2026

Сынып: 6 «Ә»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

С.Мұратбеков «Жусан иісі» повесінен үзінді. Кейіпкерлер мінезі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.2.1.1- шығарма композициясындағы белгілі бір эпизодтың алатын маңызына негіздеме жасау;

6.3.2.1. Кейіпкерлер жүйесінің заманауи жаңашылдығын өзара салыстырып, баға беру.

Сабақтың мақсаты

1. Шығарма композициясындағы белгілі бір эпизодтың алатын маңызына негіздеме жасайды

2. Кейіпкерлердің заманауи жаңашылдығын өзара салыстырып, қазіргі қоғаммен байланысына баға береді.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

8 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгендеу, амандасу

Психологиялық ахуал

« «Жылы сөз – жақсы көңіл»

? Мақсаты:

Оқушылардың көңіл-күйін көтеру, сынып ішінде достық атмосфера қалыптастыру.

Топқа бөлу

https://qazmath.net/quraldar/topka-bolu/?ysclid=mhq7l43aih558522657

Үй тапсырмасын сұрау

https://wordwall.net/resource/107215638

«Жусан иісі» әңгімесі бойынша тест

1. Әңгімедегі басты кейіпкер Аянның ең басты ерекшелігі қандай?

А) Өте пысық, тентек бала

Ә) Керемет ертекші, қиялшыл бала

Б) Өте бай, ауқатты отбасынан шыққан

В) Ауылдың ең мықты балуаны

2. Аян неліктен ақсақ болып қалған?

А) Соғыста жараланғандықтан

Ә) Аттан құлағандықтан

Б) Туа біткен кемістігі

В) Тізесіне сыздауық шығып, дұрыс емделмегендіктен

3. Аянның ертегілері неліктен «өзгеше» болды?

А) Ол тек батырлар жырын айтатын

Ә) Ертегілерін өзі ойдан шығарып, қиялмен өрбітетін

Б) Ертегілерін тек кітаптан оқып беретін

В) Қорқынышты оқиғаларды көп айтатын

4. Аянның әкесі туралы қара қағаз (суық хабар) келгенде, бала не істеді?

А) Еңкілдеп жылады

Ә) Ауылдан қашып кетті

Б) «Әкем өлген жоқ» деп сенбеді, жыламай іштей тынды

В) Ертегі айтуын біржолата тоқтатты

5. Әңгімедегі жусан иісі ненің символы?

А) Табиғаттың әдемілігінің

Ә) Соғыс кезіндегі ауыр тұрмыс пен балалық шақ сағынышының

Б) Егінжайдың байлығының

В) Тек қана дәрілік өсімдіктің

6. Аян ертегі айтқанда балалар оған не беретін еді?

А) Ақша

Ә) Ойыншықтар

Б) Бір тілім нан немесе азық-түлік

В) Киім-кешек

7. Аянды кім асырап, бауырына басты?

А) Нағашы әжесі

Ә) Көршісі Бапай шал

Б) Ешкім, ол жалғыз тұрды

В) Мектеп директоры

8. Аянның ертегілеріндегі басты кейіпкер кім еді?

А) Алдар Көсе

Ә) Тазша бала

Б) Ертегіші баланың өзі немесе «Жетім бала»

В) Қобыланды батыр

9. Әңгіме соңында Аян қайда кетеді?

А) Қалаға оқуға

Ә) Балалар үйіне (интернатқа)

Б) Басқа ауылдағы туыстарына

В) Әкесін іздеп майданға

10. Шығарманың авторы Сайын Мұратбеков бұл әңгімесі арқылы нені көрсеткісі келді?

А) Соғыстың балалар тағдырына салған ауыр ізін

Ә) Ауыл шаруашылығының дамуын

Б) Табиғатты қорғау мәселесін

В) Балалардың спорттық ойындарын

Сабақтың тақырыбы мен сабақтың мақсаты, хабарланады.

Мұғаліммен амандасады.

Өткізу жолы (3–5 минут):

Оқушылар шеңберге тұрады.

Мұғалім былай бастайды:
«Менің атым Фариза, Мен бүгінгі сабаққа формальды тапсырмалар алып келдім»

Келесі оқушы жалғастырады:
Шеңбер толық айналғанша жалғасады.

Топқа бөлінеді

.

Ұстаздың мадақтауы

Үй тапсырмасы:

Оқулық

Сабақтың ортасы

30 минут

Жи арқылы әңгіме мазмұнын еске түсіру

Топтық тапсырма.

1-топ: «Зерттеушілер» тобы

Әдіс: «Оқиға картасы»

• Эпизод: Аянның алғаш рет ертегі айту сәті.

• Тапсырма: Осы эпизодты шығарманың басталуы ретінде қарастырып, оның маңызын ашыңыздар.

  • Аян неліктен ертегі айтты?

  • Бұл эпизод кейіпкердің қандай қырын ашады?

• Нәтиже: Эпизодтың шығарма композициясындағы рөлін (кейіпкермен таныстыру) сызба түрінде көрсету.

2-топ: «Сарапшылар» тобы

Әдіс: «Себеп-салдар шеңбері»

• Эпизод: Аянның тізесі ісіп, ақсап қалуы және оның емделуі.

• Тапсырма: Аянның ақсақ болуы оның кейінгі тағдырына қалай әсер етті?

  • Бұл эпизод болмаса, Аянның образы қандай болар еді?

  • Жазушы неліктен басты кейіпкерді физикалық кемістігі бар бала ретінде суреттеді?

• Нәтиже: Кейіпкердің төзімділігі мен қайсарлығына дәлел келтіру.

3-топ: «Әдебиетшілер» тобы

Әдіс: «Кейіпкерлер галереясы»

• Эпизод: Аянның әкесінен қара қағаз келген сәт.

• Тапсырма: Осы эпизодтағы Аянның іс-әрекеті мен психологиялық күйін талдаңыздар.

  • Неліктен ол өзге балалар сияқты дауыс салып жыламады?

  • Бұл эпизод шығарманың кульминациясы (ширеңі) бола ала ма?

• Нәтиже: Кейіпкердің ішкі зарын, «ерте есейген бала» бейнесін сипаттау.

4-топ: «Ойшылдар» тобы

Әдіс: «Фишбоун» (Балық қаңқасы)

• Эпизод: Аянның интернатқа (балалар үйіне) кетіп бара жатқан сәті.

• Тапсырма: Шығарманың шешімі ретінде бұл эпизодтың маңызы қандай?

  • Мәселе: Балалық шақпен қоштасу.

  • Себептері мен салдарларын жазып, түйін жасаңыздар.

• Нәтиже: Соғыс зардабының бала тағдырына әсерін қорытындылау.

Жұптық жұмыс

“Қос бағанды салыстыру” әдісі

Аян мен заманауи баланың жаңашылдығын анықтап, қазіргі қоғаммен байланыстыра отырып, кестені толтыру.

Жеке жұмыс

«Төрт сөйлем» әдісі

Оқушылар берілген сұраққа жауап бере отырып, кейіпкердің іс-әрекетіне баға береді.

Егер оқиға бүгінгі қоғамда орын алса, Аянның тағдыры қалай өзгерер еді?

Пікір. Кейіпкер туралы өзіндік пікірлеріңді бір сөйлеммен жазыңдар.

Дәлел. Пікірлеріңді бір сөйлеммен дәлелдеңдер.

Мысал. Пікірлеріңді өмірмен байланыстырып, мысалдар келтіру.

Қорытынды. Кейіпкер бейнесіне баға беру

Жи арқылы әңгіме мазмүнын еске түсіреді.

Топтық тапсырма орындайды

Аян мен заманауи баланың жаңашылдығын анықтап, қазіргі қоғаммен байланыстыра отырып, кестені толтырады.

«Айтарым бар» әдісі арқылы әр топтың жұмысына оқушылар пікір айтады

Дескриптор :

-эпизодтың маңызын ашады - 1балл

-кейіпкердің тағдырына қалай әсер еткенін жазады- 1 балл

-кейіпкердің іс-әрекеті мен психологиялық күйін талдайды - 1 балл

-Кейіпкердің төзімділігі мен қайсарлығына дәлел келтіреді - 1 балл

Дескриптор:

-Аянның және заманауи баланың кемінде екі айырмашылығын анықтайды-

-Екеуіне ортақ қасиетті табады -2 балл

Дескриптор :

-Кейіпкер туралы өзіндік пікірлерін бір сөйлеммен жазады- 1балл

-Пікірлерін бір сөйлеммен дәлелдейді-1 балл

-Пікірлерін өмірмен байланыстырып, мысалдар келтіреді-1 балл

-Кейіпкер бейнесіне баға береді - 1 балл

Сабақтың соңы

7 минут

Сабақты бекіту.

https://wordwall.net/resource/107218740

Кейіпкердің тұлғалық қасиеті мен тағдыры

1. Мұңлы балалық шақ – соғыс кезіндегі балалардың ортақ тағдыры.

2. Ерте есейген бала – тауқыметті ерте тартқан Аянның бейнесі.

3. Қиялшыл ертегіші – Аянның ішкі әлемінің байлығы.

4. Қайсар мінез – қиындыққа мойымайтын төзімділік.

5. Тұлдыр жетімдік – әке-шешесіз қалған баланың күйі.

6. Өршіл рух – рухы жасымаған, намысты кейіпкер.

7. Аянышты тағдыр – оқырманның жанын тебірентетін өмір жолы.

8. Ақсақ бала – кейіпкердің физикалық кемістігі мен ішкі күші.

9. Жан жарасы – әкесінен айырылғандағы іштей тынуы.

Үй тапсырмасы: Шығармашылық жұмыс (Эссе)

Тақырыбы: «Аян – соғыс балаларының жиынтық бейнесі» 60-80 сөз.

Кері байланыс

«Шам»әдісі арқылы оқушылар сабақтан алған әсерін білдіреді.

Сабақты түсінбедім..

Сұрақтарым бар....

Сабақты түсінбедім..

Берілген тірек сөздерді пайдалана отырып, бір қысқа қорытынды сөйлем құрады.

Үй тапсырмасын дәптерге жазып алады.

Оқушылар бүгін сабақтан сабақтан не үйренгенін айтып, тақырып бойынша түсінбеген сұрақтарын қойып, рефлексия жасайды.

Кері байланыс орнатады

Бағалау парағы