400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 17 материал табылды

Ашық сабақ 8-сынып Есту мүшесінің құрылысы мен қызметі.Есту мүшесінің гигиенасы.

Материал туралы қысқаша түсінік
8.1.7.2 дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу және есту гигиенасының ережелерін сипаттау
Материалдың қысқаша нұсқасы

Мұғалімнің аты-жөні: Ахметова Айғаным

Мектеп : №255 негізгі орта мектеп

Сабақтың тақырыбы:Есту мүшесінің құрылысы.Естудің маңызы.Есту мүшесінің гигиенасы.

Күні: 25.02.2020ж

Сынып:8

Қатысқаны :

Қатыспағаны:

Оқу мақсаты:


8.1.7.2 дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу және есту гигиенасының ережелерін сипаттау.


Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар:адамның есту мүшесінің құрылысын сипаттау.

Көпшілік оқушылар:есту мүшесінің қызметін түсіндіру.

Кейбір оқушылар: естудің бұзылуы мен гигиенасының алдын алу себептерін дәлелдеу.

Бағалау критерийлері

Адамның есту мүшесінің құрылысын сипаттайды.

Есту мүшесінің құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты түсіндіреді.

Естудің бұзылуы мен алдын алу жолдарын дәлелдейді.

Тілдік мақсаттар

-Бейнеролик қарап, постер қорғайды.

- Суреттегі көрсетілген сызбалар арқылы есту мүшесінің құрылысын дұрыс толтырады.

-Мәтіндегі жаңа терминдерді дәптерлеріне жазады;

Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және терминология): Сыртқы құлақ, ортаңғы құлақ, ішкі құлақ, есту рецепторлары,құлақ қалқаны, дыбыс жолы, дабыл жарғағы, дыбыс сүйекшелері, балғашық, төс, үзеңгі,шытырман, кіреберіс, ұлудене.

Талқылауға арналған тармақтар:

Естудің маңызы неде?

Құндылық-тарды дарыту

Топтық ,жұптық жұмыс жасау барысында оқушыларды өзара көмек көрсетуге, бір-бірінің пікірін тыңдауға және өзара ақпарат алмасу барысында бір-біріне құрмет көрсетуге баулу.

Пәнаралық байланыс

Өзін -өзі тану пәнімен байланысты жеке бас гигиенасының ережесін сақтау.

Физика – дыбыс толқындары, дыбыс толқындарының жиілігі.

Алдыңғы білім

Оқушылар «Координация және реттелу»бөлімі бойынша Көру мүшелерінің құрылысы мен қызметі туралы біледі.


Сабақтың барысы

Ресурстар

Сабақтың басы






Үй тапсырмасын сұрау

Сәлемдесу.

Сабақты ұйымдастыру.

Білім алушылар тақтада ілініп тұрған құлақ пішініндегі асықты асықтарды таңдау арқылы 2топқа бөлінеді.

І топ: Құлақ қалқаны

ІІ топ: Есту жарғағы


№1 тапсырма.

Биологиялық диктант.(Жеке жұмыс)

1.Көздің сезімтал жасушалары-..........

2.Тамырлы қабық.............қабықты түзеді.

3.Жарық қарашық арқылы өтіп .........түседі.

4.Түсті ажырата алмау-тұқым ұуалау ауруы................

5.Коньктивит –көздің кең таралған....................

6.Көздің құрылысы ..........қабаттан тұрады.

7.Көздің құрамының қосымша бөліктері.............кіреді.

8.Нұрлы қабық орталығында ............болады.





Оқушылар бейнематериалдардан есту мүшесінің құрылысы мен қызметін көру арқылы сипаттай алады.








Сабақтың ортасы


№2 тапсырма.

Өрмекші торы әдісі.(Топпен жұмыс)

Оқушылар бейнематериалдардан есту мүшесінің құрылысы мен қызметін көру арқылы сипаттай алады.

Есту анализаторының маңызы. Есту мен сөйлеу адамдар арасындағы қарым-катынастың маңызды құралы. Есту мүшесінің құрылысы. Есту мүшесі сыртқы ортаңгы және ішкі құлақ болып бөлінеді. Сырткы құлақ қүлақ қалқаны мен сырткы есту жолы жатады .

Ортаңгы құлақ самай сүйегінде орналасқан және ол есту сүйекшелері бар тар қуыс болып табылады. Бұлшық еттер ішкі кұлақтың жартылай иірім өзектері,құлақ қалқаны, сырткы есту жолы,дабыл жарғағы. Ортаңғы құлақ қуысы жүткыншақка ашылатын есту түтігіне (евстахий) өтеді . Бүл дабыл жарғағы мен ортаңғы кұлақ қуысында қысымды атмосфералык кысыммен теңестіруге мүмкіндік береді. Осыған байланысты дабыл жарғағы дыбыс тербелістерін бұрмаламайды.

Есту сүйекшелері — балғашық, төстік, үзеңгі буын арқылы қозғалмалы байланысқан. Сондықтан дабыл жарғағында п.б. механикалық тербелістер ішкі құлаққа оңай беріледі.

Ішкі құлақ самай сүйегінде тереңірек орналасқан жіңішке иірім өзек (канал) жүйесі (шытырман) болып табылады. Сүйек шытырманының (лабиринт) ішінде оның пішінін қайталайтын жарғакты шытырман орналасқан. Ішкі құлақ есту иірімінен, жартылай иірім өзектен, сопақтау және домалак қапшық — вестибулааппаратынан тұрады. Иірім екі жарым орам құрайды, Иірімнін жарғақты бөлігінің қабырғаларынын бірі ұзындығы әр түрлі 24 мың талшықтан тұрады. Әрбір талшық өз дыбысына жауап береді. Талшыктарда үшындаітүкшелері бар жасушалар орналасады. Бұл — естуі рецепторлары

Есту мүшесінің қызметі. Құлақ қалканы дыбыс толқындарын қабылдап, есту жолына бағыттайды. Ол бойынша дыбыс толқындары дабыл жарғағына жетіп, механикалық тербеліске ұшырайды. Есту сүйекшелері жүйесі (балғашық — төстік — үзеңгі) арқылы тербеліс ішкі құлаққа жарғақты шытырманның сопакша кіреберісі арқылы беріледі, себебі оған үзенгі тіреледі, Бұл тербелістер иірімдегі сұйыктың жылжуына әсер етіп, ол түкшелерді тербетеді

Есту гигиенасы. Есту мүшесі бас сүйектің самай сүйегіне терең орналасқан. оны зиянды өсерлердей және инфекция енуінен сақтау керек. Есту жолының түбінде кұлық бөлетін бездер бар. Құлықтын жабысқактығы сыртқы құлақтан түсетін шаң мен микробтарды жабыстыру жөне ұстау үшін керек. Жиналған құлык бөлініп, құлакты жуған кезде сыртқа шығарылады. Салдыр-салақ адамның құлағында құлық

тығын түзуі мүмкін. Ол естудін нашарлатады. Құлықты әр түрлі затпен (сірщке, түиреуіш, й ) алуға болмайды. Ортаңғы құлақ аурулары жұқпалы аурумен ауырған (скарлатина), баспа, тұмау, т.б.) мүрын-жұтқын шақтан микробтар мұрын шырышымен (сілемей) есту түтігі арқылы ортаңғы құлакка түскенде п.б.

Құлақ ауырған кезде дөрігерге керіну керек. Есту мүщесіне адамға күнделікті эсер ететін қатты шу зор зиян келтіреді.



№3тапсырма (Жұптық жұмыс )

Суреттегі көрсетілген сызбалар арқылы есту мүшесінің құрылысын дұрыс толтырады.

1.Бұлшықеттер

2.Ішкі құлақтың жартылай иірім өзектері

3.Иірім

4.Үзеңгі

5.Төстік

6.Балғашық

7.Евстахий түтігі

8.Дабыл жарғағы

9.Сыртқы есту жолы

10.Құлақ қалқаны








































Сергіту сәті

Оқушыларға адамның дыбыстың бағытын қалай анықтайтынын зерттеу үшін тәжірибе жасау ұсынылады. Бір оқушының көзін байлап, оны кабинеттің ортасына, ал қалған оқушыларды оны айнала отырғызамыз. Қоршап отырған оқушылардың біріне «дыбыста» деген белгі беріледі. Оқушылар қолдарындағы заттарын бірінен соң бірі дыбыс шығарады.Ал ортадағы оқушы дыбыстың шыққан бағытын көрсетеді. Бұл тәжірибеде ортадағы оқушының екі құлағымен естуі және бір құлағын жауып тұрып естуі тексеріледі.


Сабақтың соңы




№4тапсырма

Семантикалық карта арқылы тақырыпты қорытындылайды.








Бағалау






Бағалау парақшасы Дұрыс жауапқа 5 балл.

Оқушының аты-жөні

«Биологиялық диктант»

«Өрмекші торы» әдісі

«Суреттегі сызбалар»

«Семантикалық карта»

Балл













































Кері байланыс







Б.Ү.Ү кестесі


Білгенім

Үйренгенім

Үйренгім келеді












Қосымша ақпарат




Саралау – Сіз қосымша

Көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың

Үйренгенін тексеруді

Қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

Қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайыма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағыахуал

Қандай болды?

Мен жоспарлаған

Саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

Уақыт ішінде

үлгердімбе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

Келетін сұрақтарға жауап беріңіз.


Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

Жетілдіруге көмектесетін не білдім?



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
23 ұстаз жүктеп алған
27 ақпан
2584
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі