Ашық сабақ 8 сынып "Тірек-қимыл жүйесі.Қаңқа бөлімдері"

Сыныбы 8 б

БҚО. Орал қаласы. № 50ЖОББМ. Нурзия Амангалиевна Кенжегалиева-биология пәні мұғалімі.Педагог –сарапшы.

Сабақтың тақырыбы

Тірек-қимыл жүйесі. Қаңқа бөлімдері.

Мақсаты

Оқушыларға қаңқа бөлімдері туралы түсінік беру, тірек қимыл жүйесінің маңызын түсіндіру.Адамның тік жүруінде ,еңбек етуіне байланысты қаңқасында пайда болған ерекшеліктерді анықтауға үйрету.

Күтілетін нәтиже

А. Тірек қимыл жүйесінің маңызын біледі

В. Қаңқа бөлімдерін жіктеп айта алады.

С. Тірек қимыл жүйесі туралы білімдерін арттырады.

Пайдаланылатын құралдар

Адам қаңқасы,тапсырмалар,интернет желісі,стикерлер

Сабақ барысы:

Сабақ кезеңдері

Мұғалім әрекеті

 Оқушы әрекеті

Кіріспе

І .ұйымдастыру кезеңі:Сыныптағы психологиялық ахуалды қалыптастыру: оқушылармен амандасу, түгендеу, топтастыру.Бағалау парағын үлестіру. Сүйек суреттері арқылы 3 топқа бөлу.

Мына биологиялық диктанттағы «қаңқа» сөзін қойсақ қолыңызды алға, «бұлшықет» сөзін қойсаңыз қолыңызды жоғары көтеріңіз

1.Тірке қимыл жүйесі қаңқа мен бұлшықеттен тұрады.

2.қаңқа сүйектерден және олардың байланысынан тұрады.

3.қимыл қозғалыс бұлшықет арқылы жүзеге асады.

4.Қаңқа/сүйек/ дәнекер ұлпасынан тұрады.

ІІ .Кіріспе бөлім:Миға шабуыл:Үй тапсырмасының сұрақтары: «сұрақ бізден, жауап сізден»/блиц турнир/

1.Анализатор дегеніміз не?

2.Көздің қосалқы мүшелерін ата?/қас,қабақ,кірпік,көзжас бездері,көз жас өзекшелері,көзді қимылдататын бұлшықеттер/

3.Көз алмасы неше қабаттан тұрады?/3 /

4.есту мүшесінің құрылысы нешеге бөлінеді,қандай болып?/3ке,сыртқы,ортаңғы,ішкі/

5.ортаңғы құлақтағы сүйекшелер саны?/3,төс,үзеңгі,балғашық/

6.дәм сезу мүшесі не?тілдің ұшы қандай дәм сезеді?/тіл,тәттіні/

7.иіс сезу мүшесін ата./мұрын/

Мұғаліммен амандасады, кезекші жоқ оқушыларды айтады, топқа бөлінеді, оқу құралдарын дайындайды. Сұрақтарға жауап бере ой жинақтайды, қортынды жасайды

Тұсау

кесер.

Жаңа сабак тақырыбы: Тірек-қимыл жүйесі. Қаңқа бөлімдері.

Ал,сабағымыздың ұраны: «Қозғалыс дегеніміз-өмір,өмір дегеніміз-қозғалыс»

Қимыл қозғалыс-бұл өмір.Адам о бастан қимылға бейімделген.Бәлкім табиғат солай шешкен болар.Біз жүреміз,жүгіреміз,секіреміз,жүземіз,еңкейіп ,тік тұрамыз,түнде мыңдаған қимыл –қозғалыс жасаймыз.Мұның барлығын тірек-қимыл жүйесі қамтамасыз етеді.Оған адам ағзасындағы сүйектер,оларға бекінген бұлшықеттер,шеміршектер,сіңірлер,буындар жатады.Тірек –қимыл жүйесі өз атына сәйкес адам ағзасында тіректік,қозғалыстық,қорғаныштық қызмет атқарады.Сондай-ақ тірек-қимыл жүйесі қан түзуге қатысады,зат алмасуға қаысады.Бұлшықеттер қимылды қамтамасыз етеді.Адам қаңқасы 206 сүйектен,230 буыннан тұрады.Әрбір сүйектің белгілі бір пішіні,мөлшері,қаңқадағы орны болады.Қаңқа мынадай бөлімдерден тұрады:Бассүйек,тұлға қаңқасын құрайтын омыртқа жотасы мен кеуде қуысы,иық белдеуі мен қол сүйектері ,жамбас белдеуімен аяқ сүйектерінен тұрады.Қаңқадан жән слайдтан көрсету.

І топ :Бассүйек

ІІ топ: тұлға қаңқасы/омыртқа жотасы,кеуде қуысы сүйектері/

ІІІ топ:Иық белдеуі мен қол сүйектері

ІҮ топ:жамбас белдеуі мен аяқ сүйектері топтарға/5 мин уақыт беріледі.

/оқушылар қаңқадан көрсетіп жауап береді.Жауптарын айтқанда ,өзім толықтырып отырамын./

«Сен білесің бе?»Қосымша мәлімет /слайдтан/

-Сүтқоректілердің ішінде тек адам мен піл ғана баспен тұра алады.

-адам қаңқасы әр 3 ай сайын толығымен жаңарып отырады.

-әр 10 жыл сайын адамның бойы 1 см-ге кішірейеді.Бұның себебі- буындар мен омыртқадағы шеміршектің солуымен байланысты.Балада шамамен 270 сүйек,

-ал ересектерде 206 сүйек бар.Бұл факт жыл өткен сайын кейбір сүйектердің бірігуімен түсіндіріледі.

-адам басының орташа салмағы 3,6 кг.

-жылаған адамда-43 бұлшықет,күлген адамда -17 бұлшықет қозғалыста болады.

-сүйек заты кірпіштен 30 есе және граниттен 2,5 есе мықты.

-ортан жілік 1,5 тоннаға дейін салмақ көтереді.

-ересек адамның денесіндегі сүйек кемігі шамамен-2,6 кг-ға жетеді.

. Тақырыпты топ ішінде оқып шығады,топ ішінде ақпаратты талқылайды,топ мүшелері қызметтерін бөліседі.Қаңқадан көрсетіп жауап береді.Анықтамалар,термин сөздерді дәптерге түсіреді.

Негізгі бөлім

1 топқа тапсырма: «Білім лэнд» сайтындағы тапсырмаларды орындау.

2 топқа тапсырма: І. «Шындық және жалған» әдісі

1.Әрбір сүйектің белгілі бір пішіні,мөлшері және қаңқадағы нақты орны болады-шындық

2.мойын омыртқа саны -12 -жалған

3.Адамда 12 жұп қабырға болады-шындық

4.Жамбас иық белдеуін құрайды-жалған

5. Ортан жілік тік бағытта 1,5 т-дан артық салмақты көтереді –шындық

3 топқа тапсырма «Сандар сөйлейді»

4 топқа тапсырма берілген сөздердің ішіндегілердің аудармасын білсек қызыл түске,күмәндансақ сарыға,мүлде білмесек жасылға жапсырамыз./Бағдаршам капитан командараларында болады/

Cretinism/кретинизм/

Pituitary /гипофиз/

Glucagon/глюкагон/

Thyroxine/тироксин/

Estrogen/эстроген/

Homo sapiens/саналы адам/

Golqi bodies/Гольджи жиынтығы/

Organs and systems/мүшелер мен жүйесі/

Human physiology/адам физиологиясы/

Respiratory system/тыныс алу жүйесі/

Digestive system/ас қорыту жүйесі/

Locomotion systems/тірек қимыл жүйесі/

Тапсырманы орындап бірін бірі тексереді.

Қорытынды

Үйге тапсырма беру: жаңа сөздерді дәптерге түсіру.

Рефлексия : «Мен ұқтым», «Есіме түсірдім», «Қиын болды»

бағалау

&21.90 бет кесте