Ашық сабақ Алғаш ғарышқа ұшқандар. Қиысу 8-сынып

Бөлім: 4

Синтаксис. Ғарышты игеру жетістіктері

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Алғаш ғарышқа ұшқандар

Қиысу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.4.4.1 сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді, етістікті сөз тіркестерін ажырату, қолдану.

Сабақтың мақсаты

Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді, етістікті сөз тіркестерін ажырату, қолдану.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы/ 5 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Ойтүрткі

Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын, бағалау критерийлерін белгілеу.

Оқушыларға ойтүрткі сұрақтарын қоя отырып, жаңа сабаққа ой салады.

Юрий Гагарин туралы не білеміз?

Оқушылар берілген сұрақтарға жауап бере отырып, өз ойларын айтады.

1-слайд

2-слайд

3-слайд

Сабақтың ортасы /25 мин

Мағынаны тану

Бекіту тапсырмасы

Тыңдалым

1-тапсырма.

Мәтінді тыңдап, “Мен саған, сен маған” әдісі бойынша бір-бірлеріңе сұрақ қойыңдар.

Айтылым

А Мәтіннің үлгісін анықтаңдар (баяндау, суреттеу, пайымдау).

Ә Мәтіннен кездескен сан есімдерді сөзбен жазыңдар. Оларды мағыналық түрлеріне қарай ажыратыңдар.

Қиысу

Баяндауыштың бастауышпен жақ-жағынан үйлесе байланысуы, сөздердің жіктеліп барып қолданылуы қиысу деп аталады. Мысалы:

Жекеше Көпше

І Мен жаз-а-мын Біз жаз-а-мыз

ІІ Сен жаз-а-сың Сендер жаз-а-сыңдар

Сіз жаз-а-сыз Сіздер жаз-а-сыздар

ІІІ Ол жаз-а-ды Олар жаз-а-ды

Мұнда бастауыш пен баяндауыш бір-бірімен жекеше және көпше жіктік жалғаулары арқылы байланысқан.

Есте сақта!

Қазақ тілінде есім сөздер мен етістік сөздер де, етістік сөздер мен есім сөздер де қиыса береді.

Қиыса байланысқан сөз тіркестерінің сыңарлары бастауыш және баяндауыш болады. Қиыса байланысудың құралы жіктік жалғауы болса, қиысу сөз тіркесі емес, сөйлем түзеді. Мысалы:

Мен жазушымын. Сен баласың. Біз барғанбыз.

Жазылым

Б Мәтіннен қиыса байланысқан сөз тіркестерін табыңдар.

Ғарышты бағындырған қазақтың үш алыбы

Қазақ ел болғалы үш батырын аспан көгіне ұшырды. Олар – Тоқтар Әубәкіров, Талғат Мұсабаев, Айдын Айымбетов. Адамзат ғарыш кеңістігін бағындырғаннан соң 30 жылдан кейін, яғни, 1991 жылы ғарышқа қазақ баласы көтерілді. Бұл – халық қаһарманы, Кеңес одағының батыры Тоқтар Әубәкіров еді. Бұдан кейін де қазақтың қайсар ұлдарына ғарышты бағындыру бұйырды. Ашық ғарышқа 8 рет шыққан келесі қазақ баласы – Талғат Мұсабаев. Ол – ғарышкер, техника ғылымдарының докторы, авиация генерал-лейтенанты. Қазақстан тәуелсіздігінің 25 жылдығының қарсаңында ғарышқа ұшуға тағы бір қазақ баласының жолы түсті. Адамзат ғарышты бағындырған 1961 жылдан 11 жыл кейін дүниеге келген Айдын Айымбетов – Қазақстан ғарышкері, Халық қаһарманы.
Осылайша, қазақ даласында бой көтерген дүниежүзіндегі ең көлемді ғарыш айлағы – Байқоңырдан бүгінге дейін қазақтың үш азаматы ғарыш кеңістігіне сәтті сапар жасап қайтты. Бұл – біздің елдің, халықтың, ұлттың жетістігі.

Айтылым

2-тапсырма. Төмендегі сөздердің мағынасын ашып, түсіндіріңдер.

Зымыран, контейнер, парашют, капсула

Мәтінді тыңдап, “Мен саған, сен маған” әдісі бойынша бір-бірлеріңе сұрақ қояды.

Мәтіннің үлгісін анықтайды (баяндау, суреттеу, пайымдау).

Ә Мәтіннен кездескен сан есімдерді сөзбен жазады,. оларды мағыналық түрлеріне қарай ажыратады.

.

Мәтіннен қиыса байланысқан сөз тіркестерін тауып жазады.

Сөздердің мағынасын ашып, түсіндіреді.

ҚБ

ҚБ

ҚБ

Оқулық

74-бет

4-слайд

https://youtu.be/gRhA9OYOzLc

Оқулық

74-бет

5-слайд

Оқулық

74-бет

6-слайд

7-8-слайд

Оқулық

74-бет

9-слайд

Сабақтың соңы /5 мин

Үйге тапсырма:

3-тапсырма, 74-бет.

Үй тапсырмасының берілгенін түсініп алады.

Жетістік баспалдағы