жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ Бауыржан Момышұлының өмірі мен шығармашылығы
Сабактың тақырыбы:
«Б.Момышұлының өмірі мен шығармашылық жолы»
Сабактың мақсаты:
Білімділік:Жас ұрпаққа Бауыржан Момышұлының өмірі мен
шығармашылық ерліктерін, таныстыра отырып, оларды көркем әдебиетті сүйіп, оқуға баулу, білімдерін кеңейту.
Дамытушылык: Ақын шығармаларын оқып талдауда білімгерлерге
шығармашылық тапсырмалар бере отырып, батырдың әдебиет пен мәдениетгегі жетістіктерін тану, шеберлігін талдау, ауызша шешен сөйлеуге дағдыландыру, мәнерлеп оқуға машықтандыру.
Тәрбиелік: Білімгерлерді адамгершілікке, Отан сүйгіштікке, инабыттылыққа, мейрімділікке баулу, патриоттық сезімдерін ояту.
Сабақтың типі: Білімді бекіту сабағы.
Сабақтың түрі: Практикалық сабақ.
Сабақтың әдістері:Сұрақ-жауап ,топтастыру,венн диаграммасы,қарама-қарсы стратегиясы.
Сабақтың көрнекілігі:Газет - журнал материалдары, суреттер, тірек-жазба, флипчарт.
Техникалық қурал-жабдықтар:Интерактивті тақта, компьютер, үнтаспа.
Пәнаралық байланыс:Әдебиет, тарих,бүгінгі өмір,музыка,.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі.
А)Білімгерлермен амандасу.
Ә)Білімгерлердің сабаққа қатысуын тексеру.
Б)Олардьщ назарын сабаққа аударып,сабақтың жоспары мен мақсат - міндетімен таныстыру.
Сабақтың жоспары:
1.Бала Бауыржаннан - Батыр Бауыржанға дейін.
2.Б.Момышұлы- әдебиет майданында.
3.Қанатты сөздерінің тәлім - тәрбиелік мэні.
4.Жаңбырменен жер көгерер ,Батаменен ел көгерер.
5.Қорытынды.
Психологиялық дайындық білімгерлер Интерактивті тақтадан Б.Момышұлына арналған коллаж сурет көрсетіліп тұрады.Білімгерлердің назарын сабаққа аудару мақсатында поэзия минутын өткізу. 2 білімгер тақтаға шығып Бауыржанға арналған өлең оқиды.
Көз жұмғанша ел мүддесін туғып ұстап қасарған.
Ар мен намыс сөз болғанда өзіңнен кім аса алған!
Бір ғажабьг.қан майданда көзсіз батыр атанып,
Куәлігін жарты гасыр кеш аяған -
Сендей кайсар перзент туу - эр әйеяеге бас армая!
Мұхтар Шаханов
Алтын да, алмас та емес жылтылдаган,
Бір сый бар. ага, саган тартылмаған
Үрпактар аныэ етіп айта жүрер.
Сыйдан да он есе артык данкын мааган,
Ешкімнін назарына ілікпеген,
Саган бір сый тартам деп үміттенем.
Журегімнід тапсырган аманатын
Бере алмай кетем ба деп күдіктенем.
Мұкагали Макатаев
Осы кезде А.Енсеповтің «Хафиз » күйі орындалады
І.Бала Бауыржаннан - Батыр Бауыржанга дейін.
Жоспардың 1 — сурағы бойынша білімгерлер Бауыржан Момышұдынын өмірі. шыгармашылыгы және батырлыгы туралы баяндайды. «Баукең ешбір жаксы касиеттерді аямай.табигаттын ерекеше жараткан адамы.
Ол - акын.Ол - жазушы.Ол - философ.
Ол— екі тілде бірдей шешен.Ол - қас батыр.Ол — полководец.
Қасым Қайсенов
Партизан-жазушы
Топтастыру әдісі:
жазушы
Б.Момышұлы
кім?
Әскери шенді даңқты
қызметкер
қолбасшы ақ
Кеңес Одағының Батыры
«Жеті атасын білмеген жетесіз»
Шежіре - кесте
Ақментай
батыр
Имаш
Момыш
Бауыржан
Бақытжан
Ержан
Нұрсұлтан Мадияр
«Алып — анадан туады»
Қызтумас
Рәзия Бибіжамал
Зейнеп
Момыштың анасы Бауыржанның Бақытжанның Ержанның
анасы анасы анасы анасы
Жүгіртпе жолмен хронологиялық кесте көрсетіледі.
Жақсы сөз жанды жылытады,
Жалған от тәнді жылытады.
(Білімгерлер қазақ ақын жазушыларыпың Б.Момышулы туралы айтқан жылы лебіздерінен мысал келтіреді)
Қалай дегенде де Б.Момышулының ел угымында толымды,жинақы,тұтас бейнесі қалыптасқан.Бул- соғыс қаһарманы ғана емес.сонымен бірге жарқын да жалқы,қайта тумас азаматтың бейнесі.Оган енді жазушы Момышулы деген атакты қосқанда алуан қырлы алып тұлғаның өзі шыга келер еді.
Т.Ахтанов,жазушы
Мен қазақтардың арасынан Бауыржанмен салыстыруға келетін жан таппай жүрмін.Бәлкім даппайтында шығармын.
Д.Снегин, жауынгер - жазушы
Баукең - табиғаттың перзенті...Ол кітаптарымен отаншыл үзеңгі жолдастарын, қатардағы жауынгерлерді дәріптесе, жүрт оның өзін аңызға айналдырған.
Т.Әлімқұлов, жазушы
Адамгершілік, азаматтық,парсаггылық,ерлік, сұлулық жағынан Баукең- меніңң үлы ұстазым. Мені Баукең тәрбиеледі. Қальштасуыма тікелей өзі көмектесті.
О.Сүлейменов, ақын
Халифа Алтайдың «Құран Кәрім» аудармаларындағы Бахара сүресінде: «Соғыс қаншама сүйкімсіз болса да, соғыс адамзат баласы үшін - парыз.Соғыс әмірі келгенде өлімен қорқып, үйін, елін, жерін, отанын қорғамай қашу - өлімнен де күшті.Бәрібір өлесің.Онан да жаудан қашпай, туған жеріңді, сүйікті еліңді, бала- шағаңды қорғау - абзал»-дейді.Демек, соғыс парыз болғандықтан.парыздан артық қуатты күш жоқ.
Білімгерлер Ұ.О.С туралы және сол соғыста Бауыржанның ерлігі, батырлығы туралы баяндап, топтастыру әдісі бойынша тақтамен жүмыс жүргізіледі.
Ұ.О.С туралы деректі фильм көрсетілуі керек.
Соғыс
- адамзат өмірінің ұлы трагедиясы
Ұ.О.С
«Сыр сандық» ұлы трагедия.Әр ұяшықтағы сұрақтарға білімгерлер жауап береді.
II. Б.Момышұлы —адебиет майданында.
«Бір сомың болғанша жүз досың болсын»
«Қарама-қарсы элементгері» стратегиясы.
Достары
Дұшпандары
Ә.Тәжібев Ресейде маршыл – Гречко
Қ.Қайсенов Қазақта жазушы- Ғ.Мүсірепов
М.Мырзахметов
Б.Момышұлы «Қол – ойдың құлы» деп танып, терең дүние – танымын жыр өрнектерімен ақ қағаз бетіне төккен ақын, қаһарман жазушы. Оқ пен оттың ортасында окопта, жертөледе жазған. Өлеңдерімен әңгімелерінде Бауыржан отты ойларымен сұрапыл соғыс келбетін бейнелейді.
Б.Момышұлы шығармалары |
|
П |
|
Достыма Москва үшін шайқас Серігім
Туған жер Ұшқан ұя Жазушыға
Әскер аты Бір түннің оқиғасы Қалыбек аға
Қайран сегіз т.б Адам қайраты Біреулерге
Жонарқа Омарбекке т.б
Куба әскерлері т.б
Білімгерлер Б.Момышұлының шығармаларына шолу жасайды.
Венн диаграмасы.
«Ұшқан ұя» «Соғыс психологиясы»
«Ардақты ананы қадірлеймін, ары бар азаматты ардақтаймын, талабы бар жасты құрметтеймін, маңғазсынған ағаны ұнатпаймын». Бұл Б.Момышұлының адамгершілік кредосы. Б.Момышұлының шығармаларындағы әйелдер бейнесі.
Қарындас
Ана
әйел
Е
рінің
сенімді серігі Жар
Жанашыр
Б.Момышұлы туралы осыншама көркем шығармалар дүниеге келді.Сол шығармаларды білімгерлер семантикалық карта бойынша орындайды. Білімгерлер батырдың өлеқцерін жатқа, мәнерлеп оқып береді.
ІІІ.Қанатты сөздерінің тәлім-тәрбиелік мәні.
елді
тілсізді
тілсізді |
- |
айуан |
|
дейді |
|
тілі |
|
кедей |
|
елді |
мәдениетсіз |
|
анайы |
|
надан |
|
халық |
|
деп |
санайды |
|
опасызда |
|
Отан |
|
жоқ |
|
Отанда |
опасызға |
орын
|
|
жоқ |
«Жаңылдырсаң да жаңылмаймын» ойыны арқылы білімдерін сынайды.
А Т Ы Д Ы Қ Б Л - БАТЫЛДЫҚ
К Р I Л Е - ЕРЛІК
УСАТ В-УСТАВ
РАТБЫҚЛЫ- БАТЫР ЛЫҚ
ЯРАМИ- АРМИЯ
Білімгерлерге интерактивті тақтадан тапсырма беріледі. Қанатты сөздердің жалғасын тап.
1 .Анаң үшін аянба - (ант ұрады)
Бала үшін аянба - (бетің күйеді)
Елің үшін аянба - (ерлігіңе сын)
Жұрт үшін аянба - (жігітіңе сын)
2 Қайратыңа әдісінді (жолдас ет)
Әдісіңе ақылыңды (жолдас ет)
3 Елсіз ел болама,
(Жұртсыз жігіт бола ма?)
Ерлік -елдің қасиеті,
(Жүретілік - жігіттің қасиеті)
Тәртіп тән үшін,
(ынтымақ жан үшін керек)
6 Өлтірсең өлімнен.............. (құтыласың)
Өлтірмесең өлімге.............. (тұтыласың)
7 Тізе бүгіп тірі............ (жүргеннен)
Тіке тұрып өлген............... (артық)
8 Қол қашса -.............. (қолбасшы боққа да жарымайды)
Б.Момышұлының әдеби мұраларында өмір , түрмыстан туындаған уақыттың талап таразысынан өтіп, ақыл, парасат жемісіне айналған қанатты сөздер көп кездеседі.Олардың тақырыптары эр түрлі, мазмұны маңызды, үлгі боларлық ғибраттық қасиеттері аса жоғары.Оньщ бәрінен Б.Момышұлының өмір тәрбиесі, тәртіпке, уақытқа бағынған бекзат болмысы,ар алдында адалдыққа, әділдікке табан тіреген биік тұлғасы терең танылды.
Жоспардьщ үшінші сұрағын қорытындылау мақсатында білімгерлер батыр атамыздың өсиеті, нақыл сөздерін жатқа оқиды.
Жаңбырменен жер көгегер,
Батаменен ел когерер.
Білімгерлер қазақтьщ салт - дәстүрін еске түсіріп, «Батаға» түсініктеме береді. Бата, бата беру -адал ниет, жақсы тілек білдірудің ұлттық дәстүрі.Бата қысылғанда -қуат, қиналғавда медет беріп , әрбір іс әрекетіне даңғыл жол ашып,бәле жаладан қорғайды деп есептеген.Бата көзі тірілерге ғана емес,аруақгарға да жасалған.Батасыз, тілексіз өмір болмайды. «Жаңбырменен жер көгегер, Батаменен ел когерер» деп халқымыыз тегін айтпаған. Б.Момышұлының баталарын ер білімгерлер жатқа айтып шығады. Интерактивті тақтада «фото -шежіре» көрсетіледі.
Қорытынды
«Адам болу - қасиет, азамат болу- міндет, батыр болу - парыз.» Бауыржан - қайсар мінезді,алмаз қылыштай қиып түсер өткір көзді батыр. Бауыржан -ержүрек қолбасшы батыр.
Бауыржан - әскери әдебиеттің негізін салушы батыр.
Бауыржан - ұлттық рухты үнімен деДсімен де толықтырған батыр.
Бауыржан - ұлттық тілдің жанашыры болған батыр.
Бауыржан - патриоттық тәрбие берудің бірден бірі өнегесі болған батыр.
Бауыржан - халқына бақыт сыйлаған батыр.
Білімгерлер «Бауыржанға» арнау өлеңдер оқиды. Білімгерлер ақынға
арналған - өлеңдерін айтады.
«Дыбыстар сөйлейді» стратегиясы.
Б - Батыр
А — Адал
У- Уайымшыл , уәдеге берік
Ы – Ырымшыл
Р – Реңді
Ж – Жанашыр
А – Айбынды
Н - Намысты
«Дыбыстар сөйлейді» стратегиясын орындап,сабаққа қорытынды жасаймьп. Бағалау:Сабақ соңында белсене қатыса отырған білімгерлерді бағалау. Үйге тапсырма: «Біртуар биік - тұлға» тақырыбында шыгарма жазу

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген