Ашық сабақ: Б.Майлин "Түйебай" 1-сағат 6-сынып

Қысқа мерзімді жоспар

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі» МКМ-сы

Күні:07.12.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Борсыкбаева Айшахар Тулебековна

Сынып: 6

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Б.Майлин «Түйебай» әңгімесі (2- сағ.)

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

1.Әңгіменің тақырыбы мен идеясын тану.

2. Шығармаға талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін біледі.

3. Сыни ой-пікір қорытындысын жасай алады.

Сабақтың

мақсаттары

Бaрлық oқушылaр oрындaй aлaды: Әңгіменің тақырыбы мен идеясын таниды.

Oқушылaрдың көпшiлiгi oрындaй aлaды: Шығармаға талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін біледі.

Кeйбiр oқушылaр oрындай aлaды: Сыни ой-пікір қорытындысын жасай алады.

Бағалау критерийлері

• Әдеби шығарманың жанрлық ерекшелігін біледі.

• Шығарма тақырыбына, идеясына байланысты сыни ой-пікір қорытындысын жасай алады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу-қолдану-бағалау

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: тақырыпқа бағытталған сұрақтарға жауап бере алады.

Шығарма мазмұнына қатысты тірек сөздер: ауыл, молда оқуы, жат сабақ, екінді, әлеуметтік теңсіздік, көшіп-қону, жайлау, қыстау,т.б.

Сабақта қамтылатын құндылықтар

Сол тұстағы әлеуметтік теңсіздікті, аумалы-төкпелі кезеңнің жақсысы мен жаманын, пайдасы мен залалын дәл танып көрсете білу.

Пәнаралық байланыс

тарих, өзін-өзі тану.

АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақта, таныстырылым,т.б.

Осыған дейін меңгерілген білім

Әңгімемен танысу.

Жоспар

Жоспарлана-

тын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

5 минут.

Жұпқа бөлу:

1.Көктім Аймақ- Құртқа

2. Алпамыс- Байшұбар

3.Сүйінбай – Жамбыл

4. Құлақ- қамыс

5.Абай- Отыз бірінші сөз

6.Ш.Құдайбердіұлы- «Адамдық борышың»

7. С.Торайғыров—«Мен- қазақ»

8. С. Дөнентаев- «Заман кімдікі?»

Оқу мақсаты мен бағалау критерийлерімен таныстыру

Үй тапсырмасына тоқталу: «Түйебай» әңгімесі Айтылым тапсырмасы: Шығарма кейіпкерлеріне хат жазу.

«Неліктен?» сұрағымен пысықтап алу.

1. Неліктен ауыл Қоржынтомар деп аталған?

2. Неліктен ауыл балалары ауыл жанындағы және алысырақтағы суатқа барады?

3. Ел биыл жайлауға неге кешірек көшіп келді?

4.Неге ауыл балалары биылғы жылы бос болмады?

5. Балалардың бәрі мені неліктен еркелетуші еді?

6. Неге молданың көзқарасы әңгімеші балаға жақсы болды?

7. Молданы басқа балалардың бәрі қонаққа шақырғанда неге Түйебай ғана шақыра алмаушы еді?

8. Молда неліктен Түйебайды ғана ұратын?

9. Жаздың бір күнінде неге Түйебай мен әңгімеші бала кешігіп келген еді?

10. Неліктен сол күні Түйебай тоқтамастан жылады?

11. Неге ол шоқынып кетсе де молданың алдын көрмейтінін айтты?

12. Неге әңгімеші баланың үйі көшті?

13. Неліктен оның көзқарасында «Сен бақыттысың » деген сөз тұрған еді?

14. Неге ол қойды атқа мініп бақпады?

15. Неліктен ол «Аштан өлсем де байдың малын бақпаймын» деп айта алмады?

16.Неліктен шығарма «Түйебай» деп аталған?

таныстырылым 1 – 4-беттер

Сабақтың ортасы

30 минут

ЖЖ 2- тапсырма.

«Шындық па, жалған ба?» әдісі

Бағалау Күлегештер арқылы өздерін-өзі бағалау

ТЖ. 3-тапсырма:

Негізгі ой	Қосымша ой

Бағалау: Күлегештер арқылы өз-өздерін бағалау.

СЖ. 4-тапсырма. «Кімнің ойы жүйрік, шебер?»

Синкуэн әдісі

1. Зат есім - Түйебай.

2. Сын есім- Ол қандай?

3. Етістік- Ол не істейді?

4. Метафора- Ол қандай бала немесе кім?

5. Сөйлем. Бір сөйлеммен ойды тұжырымдау.

ҚБ. Күлегештер бойынша топтың өзіндік бағалауы.

Слайд- таныстырылым, үлестірмелі қағаздар, стикерлер, оқушы дәптерлері.

Сабақтың соңы

5 минут

Үйге тапсырма

1 минут

Сабақ мақсатына кері байланыс:

• Ендеше, балалар, сабақ мақсатына жете алдық па?

Сұрақтар мен тапсырмалар төңірегінде жұмыс.

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Ашық сұрақтарды, күрделі тапсырмаларды С деңгейіндегі оқушыларға бағыттау.

Кері байланыс жүргіземін.

Электр құралдарын қолдануда сақ бол, ұшы сүйір заттарды қолдануда құлақ, көзге бағыттама.

Ынтымақтастық аясында азаматтық жауапкершілікке үйрену.

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды маЗ?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды? Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме? Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?

Сабақтың тақырыбы: Тасымал

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі»МКМ

Күні: 22.02.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Борсықбаева Айшахар

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқыту

мақсаттары

Оқушыларды тасымал және оның ерекшелігі туралы жаңа білімді топта талдау, зерделеу арқылы алуға бағыттау

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары

1. Тасымал ережесін, ерекшеліктерін тану.

2. Сөзді дұрыс тасымалдай білу.

3.Топтық жұмыс арқылы өз білімі мен білігін арттыруға, өзін-өзі бағалауға ынталану

Табыс критерийі

Барлық оқушылар орындай алады: тасымал ережесін таниды.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: тасымал ерекшелігін тануға талаптанады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Өзіндік талдау, өзіндік ой топшысын ұсынады, талдау жасай алады.

Оқушылар орындай алады: Сауатты оқуға,жазуға, сыныпта, топта өзара ой айтуға тырысады.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: фонетика. Дыбыс, буын, буын түрлері, тасымал, т.б.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: ауызекі және жазбаша тіл, жекелеген оқушылардың түсіндірмесі

• Оқылым бойынша жаңа тақырыппен танысу сәті.

• Сұрақтар арқылы негізгі тақырыпты тану сәті

• Жазылым дағдысы бойынша буын түрлері, тасымал ерекшелігіне байланысты жаттығулар орындау.

• Тыңдалым дағдысы бойынша мәтін бойынша ойды жариялау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Тасымал деген не?

Тасымал неге негізделеді?

Тасымалданбайтын жағдайлар туралы

Тасымалдау не үшін қажет?

Алдыңғы оқу:

Буын және оның түрлері

Жоспар

Жоспарланған

уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды

сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

Ресурстар

Басы 2 минут

4 минут

Ұйымдастыру кезеңі: сыныптың сабаққа әзірлігін тексеру, топқа бөлу. «Шашылған әріптер» әдісі бойынша :

1. топ: Біздің

2. топ: сынып

3. топ: өте

4. топ: білімді

Үй тапсырмасын сұрау: 309- жаттығу.

Шарты: жуан не жіңішке сөздерді бөліп жазу. Қарамен жазылған сөздерді буынға бөліп, буын түрін анықта. Айтылуы мен жазылуындағы айырмашылықты ата.

«Кім білгір?» ойыны . Шарты: өткен тақырыпқа шолу мақсатында топқа сұрақтар тасталады. Бірінші болған топ жеңімпаз атанады.

1.Сөз құрамындағы бір немесе бірнеше дыбыстардың тобынан құралған фонетикалық бөлшек (буын)

2. Буын құрайтын дыбыс (дауысты)

3.Бір өзі буын бола алатын дыбыс (дауысты)

4. Жалғыз дауыстыдан тұратын буын( ашық буын

5. Дауыссыздан басталып, дауыссыза аяқталған буын (бітеу)

6.Дауыстыдан баталып, дауыссызға аяқталған буын (тұйық)

7.Сөздік қорды құрайтын буындар (тұйық, бітеу буындар)

8.Өз алдына сөз болуы сирек буынның түрі (ашық)

Миға шабуыл : 25.1. 24.37. 17.1.16

-Мына сандардың құпиясы неде?

-Бұл сандар- әліпбидегі әріптердің рет саны.

-Жауабын тапсаң, жаңа тақырыпқа байланысты сөз шығады.

Жауабы : Тасымал

«Тасымал» дегенді қалай түсінеміз?

Тасымалдау не үшін қажет?

оқушы дәптері

Ортасы

34 минут

Оқылым, айтылым, тыңдалым сәті:

«Жигсо» әдісі.

«Тасымал» тақырыбы бойынша ережемен танысу.

«Еркін әңгіме » сәті .Оқушылар ашық сұрақтар негізі бойынша жаңа тақырып ерекшелігі туралы талдайды,талқылайды.

«6 неліктен?»

• Неліктен сөзді тасымалдау қажет?

• Неліктен тасымал буынға негізделеді?

• Неліктен бір буынды сөздер тасымалданбайды ?

• Неліктен «кею», «сия», «қия» сөздері тасымалданбайды?

• Неліктен қысқартылған кісі аттарын тасымалдауға болмайды?

• 10 кг, 25 км сияқты сөздерді не үшін тасымалдауға болмайды?

• Неліктен АҚШ, ТМД сияқты сөздері тасымалданбайды?

• Сөзде неше буын болса, неге сонша жерден тасымалданбайды? (мысалы, айтылған ай-тыл-ған, үш буын бар, бірақ екі жерден тасымалданады)

«Сөздер банкісі» ойыны

Мектеп, кезек, тон, орақ, бақ, теңіз, ҰБТ, тасымал, жиын, ана, сия, кею, М.Әуезов, 2 км, ,ТМД, киім, оқы, ант, төрт, қайырым, қайық, сезім.

Тасымалданатын сөздер:

Тасымалданбайтын сөздер:

«Артық білім кітапта» айдары. Жаттығулар орындау:

310-жаттығу. Шарты: суретке қарап, ой түйіндеу, буынға бөліп жазу.

1-топ:1- сөйлем, 2-топ: 2- сөйлем, 3- топ: 3- сөйлем, 4-топ: 4 сөйлем.

«Негеш» кітабы туралы:

«Негеш» кітабы – бүлдіршіндердің сан алуан «негесіне» жауап беретін анықтама кітап. Бұл кітапта әрбір жауап ертегі тілімен жеңіл баяндала отырып, баланы қызықтыру арқылы бірте-бірте күрделі ұғымдарды игеруге жетелейтін таным әліппесі, ойын кітабы. Мәселен, мына қызықты сұрақтардың жауабын оқып біле аласың: Қыс пен жаз кездесе ала ма?т.б.

311- жаттығу. Шарты: тасымалданатын жерден бөліп жазу.

Ж.Дәулетбе-кова Г.Қосымова «Қазақ тілі»оқулығы «Мектеп»бас-пасы.

Соңы 5 минут

Үйге тапсырма:

Бағалау кртиетийлері:

1. Тасымал ережесін, ерекшелігін білемін.

2. Сөзді дұрыс тасымалдай аламын.

3. Топтық жұмыс барысында өз білімімді арттыра алдым.

«Кезбе тілші» тәсілі. Шарты: тілші сұрақтарымен түйіндеу.

-Бүгінгі сабақта кімдерді бағалау керек деп ойлайсыңдар?

- Неліктен өте жақсы деңгейде қатысты деп ойлайсың?

- Кімдер сабаққа төмен деңгейде қатысып отырды?

-Неліктен төмен деңгейде қатысты деп ойлайсың?

- Не кедергі болуы мүмкін?

-Өзің туралы не айтар едің?

- Өз біліміңді толықтыра алдың ба?

312,313-жаттығу. Шарты: сурет-жазулардың мағынасын түсіну, бірнеше белгілер туралы білу. Буынға бөлу, тасымалданбайтын сөздерді жазу.

Табыс өлшемдері үлестірмесі.

Қосымша мәліметтер

Саралау – оқушыға

мейлінше қолдау

көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Қабілетті

оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалай

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

енсаулық және қауіпсіздік,

ИКТ-мен байланыс.

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі).

С. деңгейіндегі оқушыға сыныпта ашық сұрақтар негізінде жұмыс жасау бағытында жүргізуге тырысамын.

Критерийлер арқылы өзін-өзі бағалау сәті

Жеке қабілетін танытуға бағыттау

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

орындалды ма?

Бүгін оқушылар

не үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Жоспарланған

саралау жақсы

іске асты ма?

(тапсырмалар

сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай

пайдаландым?

Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім және

неге?

Сабақтың тақырыбы: Фонетика . Қазақ әліпбиі

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі»МКМ

Күні: 25.01.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Борсықбаева Айшахар

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқыту

мақсаттары

Оқушыларды фонетика тарауы және тіл дыбыстары, қазақ әліпбиі, қазақ әліпбиіндегі әріптердің жазылуы және олардың ерекшелігі туралы жаңа білімді топта талдау, зерделеу арқылы алуға бағыттау

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары

Топтық жұмыс арқылы өз білімі мен білігін танытуға, өзін-өзі бағалауға ынталану

Табыс критерийі

Барлық оқушылар орындай алады: Мәтін ережеге тән өз ойын айта алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: фонетика, тіл дыбыстары , қазақ әліпбиі және олардың ерекшелігін тануға талаптанады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Өзіндік талдау, өзіндік ой топшысын ұсынады.

Оқушылар орындай алады: Сауатты оқуға,жазуға, сыныпта, топта өзара ой айтуға тырысады.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: фонетика, тіл дыбыстары, тілдің дыбыстық жүйесі, сөйлеу мүшелері, дауысты, дауыссыз дыбыстар, қазақ әліпбиі, қазақ әліпбиіндегі әріптердің жазылуы т.б.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: ауызекі және жазбаша тіл, жекелеген оқушылардың түсіндірмесі

• Оқылым бойынша жаңа тақырыппен танысу сәті.

• Сұрақтар арқылы негізгі тақырыпты тану сәті

• Жазылым дағдысы бойынша сөздерді әліпби ретімен табуға бағыттау.

• Оқылым дағдысы бойынша мәтін бойынша ойды жариялау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Қазақ әліпбиі не үшін қажет?

Қазақ әліпбиінің ерекшелігі қандай?

Қазақ әліпбиіндегі төл 9 дыбыстан басқасы орыс пен қазақ тіліне ортақтығы туралы не айтамыз?

Әріптердің қандай түрлері бар?

Алдыңғы оқу:

Фонетика.Тіл дыбыстары

Жоспар

Жоспарланған

уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды

сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

Ресурстар

Басы 2 минут

4 минут

Оқу құралдарын түгелдеу, сабаққа дайындау, сабақ жоспарымен таныстыру, топқа бөлу. (Өлең жолдары бойынша)

А-Алфавитке сүйеніп,
Ә-- Әліппені үйреніп.
Б-- Білім алып сен шықсаң,
Г-- Гүлденген бір күйге еніп.

Ғ— Ғылым қуып барласаң,
Д— Дүниені шарласаң.
Е— Еңбек етіп ерінбей,
Ж— Жөні түзу жан болсаң.

З— Заманыңа сай болсаң,
И,й- Игілікке бойласаң.
К— Кітап- білім бұлағы,
Қ— Қызығына тоймасаң.

Л— Ләззат алсаң білімде,
М— Мектепте өтсе күнің де.
Н, ң— Нағыз адам боласың,
О— Оқысаң оқу түбінде.

Ө-- Өмірде басып оң қадам,
П— Парасатты бол адам.
Р— Рахаттана ел сүйсін,
С— Самал болып соқ оған.

Т— Таланттың мініп тұлпарын,
У— Уақыт болсын ұтарың.
Ұ— Ұстаздық ет, жалықпа,
Ү— Үлгі тұтар ұрпағың.

Һ— Қаһарман боп, ер жігіт,
Х— Халқыңды сүй емініп.
Ш-- Шындықты әркез қорғағын,
щ— Ащы терің төгіліп.

Ы— Ынтымақ болса сенемін,
І— Ілгері баса берерін.
ю— Ою ойып, өнерлім,
я— Аяулы болсаң дер едім.
Басы, аяғы бәрі осы,
«Әліппе» деген өлеңнің.

(В, Ё, Ф, Ц, Ч, ъ, ь, Э -әріптері қазақ сөздерінде қолданылмайды)

Ерсін Қыдыров (Астана қаласы)

Миға шабуыл:

1.Көппен бөліскен сайын көбейетін, дамитын не? (ой)

2. Жоғалтсаң ,қайтып таба алмайтын қымбат нәрсе (уақыт)

3. Оқушының мақсаты не? (білім алу)

Өтілген тақырыптарды қайталау мақсатында «Фонетика» тірек-сызба әдісі бойынша тапсырма дайындау. ( жеңімпаз топқа 3 фишка көлемінде білімін бағалау)

Грек дыбыстық жүйе сан орын дыбыс

мағына Фонетика салдыр

екі үш өкпе пікір алысу

Ой қозғау

«Адасқан әріптер» ойыны

1. Қыста қарап жатам ба, қырдан астым шалғымен (ң)

2. Енесін таппаған қозылар қаңырап тұр (м)

3.Қалды ауылда қой қоздап, қозылар жамырап жатыр (м)

4. Хадиша партаны қабырғаға іліп, басты өзендерді көрсетті (к)

оқушы дәптері

Ортасы

34 минут

Оқылым, айтылым, тыңдалым сәті:

«Жигсо» әдісі.

«Қазақ әліпбиі. Қазақ әліпбиіндегі әріптердің жазылуы» тақырыбы бойынша ережемен танысу.

«Еркін әңгіме » сәті .Оқушылар ашық сұрақтар негізі бойынша жаңа тақырып ерекшелігі туралы талдайды,талқылайды.

Қазақ әліпбиі — қазақ тілінің әріптерінің жүйелі тізбегі, қазақ халқының мәдени өмірінде басқа да түркі халықтарымен бірге пайдаланып келген әр түрлі әріп таңбаларынан тұратын дыбыстық жазу жүйесі.

Қазақстан жерін жайлаған көне ғұн, сақ тайпалары (б.з.б. 5 – 4 ғ.) пайдаланған көне (“Есік жазуы”) жазу сол тайпаларға тән мәдениеттің (жазуының да) тарихи мұрагері – қазақ халқының негізін құраушы үйсін, қаңлы, қыпшақ, т.б. тайпалардың ең көне жазуы болып саналады. Көне замандағы қазақ ру-тайпаларының түркі дүниесіне ортақ Орхон-Енисей, Талас ескерткіштеріне негіз болған “руна” жазуы (5 – 12 ғ.), көне ұйғыр жазуы, 8 ғ-дан бастап күні бүгінге дейін қолданылып келе жатқан араб жазуы, Қытай қазақтары ағарту жүйесінде бір кездерде (1929 – 40 жылдары; 1960–1970 жылдары) қолданыста болған латын жазуы, кириллица жазуы (1940 жылдан кейін) – осылардың бәрі Қазақ жазуының негізі болып саналады. Араб графикасына негізделген қазақ әліпбиін кезінде А.Байтұрсынов реттеп, тіл ерекшеліктеріне сай жетілдірді. Ол 30-шы жылдарға дейін “төте жазу” деген атпен қолданылып келді. Бұл жазудың емлесі морфологиялық дәстүрлі шарттарға негізделген. 1940 жылы орыс графикасы негізінде қалыптасқан қазақ әліпбиі мен орфографиялық емлесіне әр кезде (1957 жыл, 1970 жыл), әр түрлі өзгерістер енгізілді. Кириллица негізіндегі жазудың қазақ тіліне тән ерекшеліктердің бәрін дұрыс көрсете алмауына байланысты кейінгі жылдары (1993 жылдан бастап) қазақ ұлттық жазуын латын графикасы негізіне көшіру мәселесі қойылып отыр.^[1]

«6Неліктен?»

1.Неліктен қазақ әліпбиіне араб әліпбиі негіз болды?

2. Неліктен әліпбидегі әріптердің орын тәртібін білу қажет деп ойлайсыңдар?

3. Неліктен қазақ халқы араб әліпбиінен латынға, латыннан орыс әліпбиіне көшуге мәжбүр болды?

4. Неліктен әріптердің рет-ретімен тізілген жиынтығы әліпби деп аталған?

5. Әліпбидің баспа және жазба түрі не үшін қажет?

6. Бас әріпті қолдану не үшін қажет болды?

«Шындық па, жалған ба?» әдісі арқылы білімді бекіту:

Жазылым дағдысы:

237- жаттығу. Шарты: әліпби ретімен жазу, жаңа сөздерді сөздік дәптерге түсіру.

Абырой,алтыбасар, асық, әлеумет, әшекей, әңгіме, бағбан, бояу, газдандыру, ғарыш, дию, дүрбі, ділмар, көлбақа, қайнаға, қауіп, құқық, мінбе, оттық, өткіз, патша, риза, тыйым, ұшақ, ұю, үгілмелі, үйіл, фельетон, хан, цыган, чекист, шаш,шөп, шілдехана, ыза, ықтимал, ілтипат, іңкәр, ірімшік, электр, эмблема, эфир, Юпитер, яғни.

238- жаттығу . Шарты : бас әріппен жазылуға тиісті сөздерді бас әріппен жазып, көшіріп шығу.

Ой түйіндеу .1- тапсырма: адал, арам достық туралы

2- тапсырма: Ақылды әйелдің үйінде неше адам бар?

Ж.Дәулетбе-кова Г.Қосымова «Қазақ тілі»оқулығы «Мектеп»бас-пасы.

Соңы 5 минут

Үйге тапсырма:

«Күтіңіз және түйіндеңіз» әдісі

-бүгінгі негізгі тірек сөздерді атап көрсетіңіз;

- олардың негізгі мәні мен маңызы қандай? (пікірталасқа бағыттау)

- қорыта келгенде менің білімім...

Жұмбақ: Өз құрамында үш буын, алты әріп бар, жалпы қарауындағы әріптері құрамындағыдан жеті есе көп. (Әліпби)

239- жаттығу. Шарты: оқып, ой қорыту.

Табыс өлшемдері үлестірмесі.

Қосымша мәліметтер

Саралау – оқушыға

мейлінше қолдау

көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Қабілетті

оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалай

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

енсаулық және қауіпсіздік,

ИКТ-мен байланыс.

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі).

С. деңгейіндегі оқушыға сыныпта ашық сұрақтар негізінде жұмыс жасау бағытында жүргізуге тырысамын.

Критерийлер арқылы өзін-өзі бағалау сәті

Жеке қабілетін танытуға бағыттау

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

орындалды ма?

Бүгін оқушылар

не үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Жоспарланған

саралау жақсы

іске асты ма?

(тапсырмалар

сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай

пайдаландым?

Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім және

неге?

Сабақтың тақырыбы:Еріндік және езулік дыбыстар

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі»МКМ

Күні: 01.02.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Борсықбаева Айшахар

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқыту

мақсаттары

Оқушылардың еріндік және езулік дыбыстар туралы білімді топтық жұмыста талдау, зерделеу арқылы алуға бағыттау.

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары

1. Еріндік және езулік дыбыстарды тану.

2. Мәтіннен еріндік және езулік дыбыстарды ажырата білу.

3. Топтық жұмыста өз білімін дамыту.

Табыс критерийі

Барлық оқушылар орындай алады: еріндік және езулік дыбыстарды танып біледі

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: еріндік және езулік дауыстылардың ерекшелігін тануға талаптанады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Өзіндік талдау, өзіндік ой топшысын ұсынады, салыстырулар жасай алады.

Оқушылар орындай алады: Сауатты оқуға,жазуға, сыныпта, топта өзара ой айтуға тырысады.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: фонетика , тіл дыбыстары, жуан және жіңішке дыбыстар, ашық және қысаң дыбыстар, еріндік және езулік дыбыстар, т.б.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: ауызекі және жазбаша тіл, жекелеген оқушылардың түсіндірмесі

• Оқылым бойынша жаңа тақырыппен танысу сәті.

• Ашық сұрақтар арқылы негізгі тақырыпты тану сәті

• Жазылым дағдысы бойынша еріндік және езулік дыбысқа, олардың ерекшелігіне байланысты жаттығулар орындау.

• Оқылым дағдысы бойынша мәтін бойынша ойды жариялау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Дауысты және дауыссыз дыбыстар туралы

Дауысты және олардың түрлері туралы

Жуан және жіңішке, ашық және қысаң дыбыстардың жасалуы

Еріндік және езулік дауыстылар

Алдыңғы оқу:

Ашық және қысаң дауыстылар

Жоспар

Жоспарланған

уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды

сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

Ресурстар

Басы 2 минут

4 минут

Оқу құралдарын түгелдеу, сабаққа дайындау, сабақ жоспарымен таныстыру, топқа бөлу.

«Ыстық орындық » әдістемесі бойынша өтілген тақырыптарды қайталау.

Критерийлері:

1. Өзі танысқан тақырыптарды біледі. 1

2. Тақырыпқа байланысты ережені түсіндіре алады.1

3. Әдістемеге байланысты сұрақтарды дұрыс қоя алады.1

Миға шабуыл : «Әліпби» ойыны шарты:араластыра қойылған әріптерді уақытқа негіздеп таба алу.

Критерийлері:

1. Әліпби ретін біледі. 1.

2. Жылдамдығы жақсы 1

оқушы дәптері

Ортасы

34 минут

Оқылым, айтылым, тыңдалым сәті:

«Жигсо» әдісі.

«Еріндік және езулік дауыстылар» тақырыбы бойынша ережемен танысу.

«Еркін әңгіме » сәті .Оқушылар ашық сұрақтар негізі бойынша жаңа тақырып ерекшелігі туралы талдайды,талқылайды.

«6 Неліктен?»

1. Неліктен дыбыстар еріндік және езулік болып бөлінеді?

2. Неліктен «құлын» сөзі «құлұн» болып айтылады?

3. Неліктен сөздің кейінгі буынындағы езулік еріндікке айналады?

4. Неліктен дауыстылар ерін мен езудің қатысына қарай бөлінеді?

5. Неліктен «и» дыбысы езулікке жатады?

6. Неліктен «у» дыбысы еріндікке жатады?

Критерийлері:

1. Мәтін- ережені түсінеді. 1

2. Еркін ойлап, сұраққа жауап бере алады. 1

3. Сөйлеу мәнері жақсы. 1

Жазылым:

247- жаттығу: жұмбақтың шешуін табу. Жұмбақтар құрастыру.

Критерийлер:

1. Жұмбақтың шешімін таба алады. 1

2. Талдау жасай алады.1

3. Шығармашылықпен жұмыс жасай алады. 1

248-жаттығу: еріндік пен езулікті, араласты ажыратып жазу.

Критерийлер:

1. Еріндік, езулік, араласты ажырата алады.1

2. Сауатты , көркем жаза алады. 1

Ж.Дәулетбе-кова Г.Қосымова «Қазақ тілі»оқулығы «Мектеп»бас-пасы.

Соңы 5 минут

Үйге тапсырма:

«Күтіңіз және түйіндеңіз» әдісі

-бүгінгі негізгі тірек сөздерді атап көрсетіңіз;

- олардың негізгі мәні мен маңызы қандай? (пікірталасқа бағыттау)

- қорыта келгенде менің білімім...

Критериийлері:

1. Тірек сөздерді атай алды.1

2. тірек сөздердің мағынасын ашып, талдау жасай алады. 1

3. Өз білімін бағалай алады 1.

Қорытынды: 16- 13ұпай – «5»

12-8 ұпай- «4»

7- 4ұпай - «3»

3-0 ұпай- «2»

249 – жаттығу . Шарты: оқып, талаптарды орындау.

Табыс өлшемдері үлестірмесі.

Қосымша мәліметтер

Саралау – оқушыға

мейлінше қолдау

көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Қабілетті

оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалай

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

енсаулық және қауіпсіздік,

ИКТ-мен байланыс.

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі).

С. деңгейіндегі оқушыға сыныпта ашық сұрақтар негізінде жұмыс жасау бағытында жүргізуге тырысамын.

Критерийлер арқылы өзін-өзі бағалау сәті

Жеке қабілетін танытуға бағыттау

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

орындалды ма?

Бүгін оқушылар

не үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Жоспарланған

саралау жақсы

іске асты ма?

(тапсырмалар

сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай

пайдаландым?

Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім және

неге?

Сабақтың тақырыбы: Ашық және қысаң дыбыстар

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі»МКМ

Күні: 31.01.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Борсықбаева Айшахар

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқыту

мақсаттары

Оқушылардың ашық және қысаң дыбыстар туралы білімді топтық жұмыста талдау, зерделеу арқылы алуға бағыттау.

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары

4. Ашық және қысаң дыбыстарды тану.

5. Мәтіннен ашық және қысаң дыбыстарды ажырата білу.

6. Топтық жұмыста өз білімін дамыту.

Табыс критерийі

Барлық оқушылар орындай алады: ашық және қысаң дыбыстарды танып біледі

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: ашық және қысаң дауыстылардың ерекшелігін тануға талаптанады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Өзіндік талдау, өзіндік ой топшысын ұсынады, салыстырулар жасай алады.

Оқушылар орындай алады: Сауатты оқуға,жазуға, сыныпта, топта өзара ой айтуға тырысады.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: фонетика , тіл дыбыстары, жуан және жіңішке дыбыстар, ашық және қысаң дыбыстар, т.б.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: ауызекі және жазбаша тіл, жекелеген оқушылардың түсіндірмесі

• Оқылым бойынша жаңа тақырыппен танысу сәті.

• Ашық сұрақтар арқылы негізгі тақырыпты тану сәті

• Жазылым дағдысы бойынша ашық және қысаң дыбысқа, олардың ерекшелігіне байланысты жаттығулар орындау.

• Оқылым дағдысы бойынша мәтін бойынша ойды жариялау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Дауысты және дауыссыз дыбыстар туралы

Дауысты және олардың түрлері туралы

Жуан және жіңішке дыбыстардың жасалуы

Ашық және қысаң дауыстылар

Алдыңғы оқу:

Жуан және жіңішке дауыстылар

Жоспар

Жоспарланған

уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды

сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

Ресурстар

Басы 2 минут

4 минут

Оқу құралдарын түгелдеу, сабаққа дайындау, сабақ жоспарымен таныстыру, топқа бөлу.

«Он сұрақ» әдістемесі бойынша өтілген тақырыптарды қайталау.

Критерийлері:

4. Өзі танысқан тақырыптарды біледі. 1

5. Тақырыпқа байланысты ережені түсіндіре алады.1

6. Әдістемеге байланысты сұрақтарды дұрыс қоя алады.1

Миға шабуыл :

Ой қозғау : «Әріп таңдау» ойыны

1. Бүгін ауа райы қандай?

2. Кіммен достасқың келеді?

3. Кім болғың келеді?

4. Кімге еліктейсің?

5. Ауылыңа не жақсылық істер едің?

6 Қандай тағамды ұнатасың?

7. Қандай пәнді ұнатасың?

8. Анаңа көмектесесің бе?

9.Мерекені қалай қарсы аласың?

10. Демалыс күніңді қалай өткізесің?

Критерийлері:

3. Өзін еркін ұстады. 1.

4. Сұраққа талапқа сай жауап бере алды. 1

5. Тіл байлығы бар. 1

оқушы дәптері

Ортасы

34 минут

Оқылым, айтылым, тыңдалым сәті:

«Жигсо» әдісі.

«Ашық және қысаң дауыстылар» тақырыбы бойынша ережемен танысу.

«Еркін әңгіме » сәті .Оқушылар ашық сұрақтар негізі бойынша жаңа тақырып ерекшелігі туралы талдайды,талқылайды.

Ашық сұрақтар:

1. Дауысты дыбыстарды неге созып айтуға болады?

2. Ауызша сөйлеу тілінде екі дауысты дыбыс неге қатар айтылмайды?

3.Неге сөзде қанша дауысты болса, сонша буын болады?

4. Дауысты дыбыстар неге жуан, жіңішке, ашық, қысаң, еріндік, езулік болып бөлінеді?

5. Неге у дыбысы бірде жуан, бірде жіңішке болып келеді?

6. Ашық және қысаңдар неге жаққа қатысты?

7. Ашық және қысаңдардың жуан мен жіңішкемен байланысы бар ма?

Критерийлері:

4. Мәтін- ережені түсінеді. 1

5. Еркін ойлай алады. 1

6. Сөйлеу мәнері жақсы. 1

Жазылым:

244- жаттығулар: ашық дауыстылардың астын сызу.

Критерийлері:

1. Мәтінді таза , сауатты көшіре алады. 1

2. Ашық дыбыстарды сыза алады.1

3. Ойын жүйелеп, талдау жасай алады.1

245- жаттығу: жұмбақтың шешуін табу. Жұмбақтар құрастыру.

Критерийлер:

1. Жұмбақтың шешімін таба алады. 1

2. Талдау жасай алады.1

3. Сауатты , көркем жаза алады. 1

Ж.Дәулетбе-кова Г.Қосымова «Қазақ тілі»оқулығы «Мектеп»бас-пасы.

Соңы 5 минут

Үйге тапсырма:

«Күтіңіз және түйіндеңіз» әдісі

-бүгінгі негізгі тірек сөздерді атап көрсетіңіз;

- олардың негізгі мәні мен маңызы қандай? (пікірталасқа бағыттау)

- қорыта келгенде менің білімім...

Критериийлері:

1. Тірек сөздерді атай алды.1

2. тірек сөздердің мағынасын ашып, талдау жасай алады. 1

3. Өз білімін бағалай алады 1.

Қорытынды: 18-15 ұпай – «5»

14-10 ұпай- «4»

9- 5ұпай - «3»

4-0 ұпай- «2»

246 – жаттығу . Шарты: оқып, талаптарды орындау.

Табыс өлшемдері үлестірмесі.

Қосымша мәліметтер

Саралау – оқушыға

мейлінше қолдау

көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Қабілетті

оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалай

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

енсаулық және қауіпсіздік,

ИКТ-мен байланыс.

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі).

С. деңгейіндегі оқушыға сыныпта ашық сұрақтар негізінде жұмыс жасау бағытында жүргізуге тырысамын.

Критерийлер арқылы өзін-өзі бағалау сәті

Жеке қабілетін танытуға бағыттау

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

орындалды ма?

Бүгін оқушылар

не үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Жоспарланған

саралау жақсы

іске асты ма?

(тапсырмалар

сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай

пайдаландым?

Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім және

неге?

Тақырыбы:С.Мұқанов «Лашын» үзіндісі

Мектеп: «Ақтас жалпы орта мектебі»МКМ

Күні:16.02.2017ж.

Мұғалімнің аты-жөні:А.Борсықбаева

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқыту

мақсаттары

С. Мұқановтың «Лашын» үзіндісі туралы білімді сыныпта жеке, жұпта, топта өзара пікірлесу, әңгімелесу , талдау жұмыстары арқылы алуға бағыттау.

Осы сабақ арқылы

жүзеге асатын оқу

мақсаттары

1.«Лашын » үзіндісінің мазмұнын пысықтау.

2.Шығарма мазмұнына талдау жасау.

3.Сыныпта өзі оқып, танысқан дүниесі бойынша еркін әңгіме құру, сыни ойлауға, өзін бағалауға жетелеу.

Табыс критерийі

Барлық оқушылар орындай алады: Шығарма мазмұнын біледі.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Шығарма мазмұнын ұғынып, талдау жасай алады.

Кейбір оқушылар орындай алады: Өзіндік жеке көзқарасы тұрғысынан ойын сабақтайды, шығарма сырына бойлауға тырысады.

Оқушылар орындай алады: оқушылар өз бетінше жұмыс жасай алады.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: Құс, лашын, саятшылық, құс салу кәсібі, т.қыран бүркіттер: қырғи, сұңқар, тұйғын, тұрымтай, т.б.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: ауызекі талқылау, жекелеген оқушылар түсіндірмесі

Оқушылардың оқылым, жазылым, тыңдалым, айтылым дағдыларын шыңдау

Айтылым: Жаңа тақырыпқа байланысты ашық сұрақтарға жауап беру.

Жазылым: Сұрақтарға жауап жазу.

Тыңдалым: бір-бірін тыңдау, ойларын түйіндеу.

Оқылым: портрет, эпитет, теңеулер тауып оқу.

Алдыңғы оқу:

С.Мұқанов «Лашын» үзіндісі

Жоспар

Жоспарланған

уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды

сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

Ресурстар, көрнекіліктер, қосымша әдебиет

Басы 3 минут

Сыныпты ұйымдастыру (1 минут)

Топқа бөлу: өтілген тақырыптар бойынша:

1- жұп- Асанқайғы-Жерұйық

2- жұп- Төстік-Шалқұйрық

3- жұп- Ә.Тәжібаев – «Толағай»

4- жұп- А.Сейдімбек- «Әйел-ана»

5- жұп- А.Байтұрсынұлы- «Өгіз бен бақа»

6- жұп- М.Өтемісұлы- «Соғыс»

7- жұп- Ы.Алтынсарин- «Дүние қалай етсең табылады»

8- жұп- А.Құнанбайұлы- «Қыс»

9- жұп- М.Жұмабаев- «Сағындым»

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

Бір нәрсе екі аяқты, сегіз бармақ,

Іліксе дүниенің бәрін алмақ.

Өзінің тілі бар да тістері жоқ.

Жұтады көрінгенді алмап-жалмап.

Шешуі: бүркіт

Ұясын құз басына салып, темір қанат балапандарын сол құзар шыңнан құлдилата жіберіп, ерлікке негіздеп ұшуға баулитын қыран құсты білмейтін қазақ кемде –кем болар . «Мен барған үйдің тоғыз баласы болса, солар кезек-кезек аңға алып шығып қан иіскеп , құмарымнан шықсам» дейтін қыран құстың қасиетін тектілігін қазағым ертеден біліп, тұяқтыда –тұлпарды, қанаттыда-сұңқарды ұстаған. Елтаңбаға негіз етіп, қыран құсты бейнелеген. Бұл , әрине халқымның даналығы емес пе? Бүгінге арқау болған тақырып С.Мұқановтың «Лашыны» болса, бұл да бір сол даналықты жалғастырудың өзегі емес деп кім айта алар.

Білу.

«Шындық па , жалған ба?» әдісі (жұптық жұмыс)

1. Әңгімені айтып оырған автор. (шындық)1.

2. Ол Балғабай ауылына мұғалім болып келді.-(жалған, Балтабай ауылы)2.

3. Ол ауылда өзінің Қараторғайын ерекше жақсы көрді. (Жалған, Балғабайдың Ахметін)2.

4.Ахмет тек құсбегілікпен ғана айналысты. (жалған, атбегілікпен де)2.

5. Оның жүйрігінің аты –Қараторғай (шындық)1.

6. Жаз айларында ол үнемі лашынды құсқа салатын (шындық)1.

7. Ахмет лашынға үш мезгілде шығушы еді? ( жалған, екі: таң ату мен күн көтерілудің арасы, күннің еңкеюі мен батуының арасы)2.

8. Үйректер үнемі шалшықты көлдер, томарларда кездесетін. (шындық)1.

9. Дабыл адамдарды ояту үшін күнде таңертең қағылатын. (жалған, құстарды үркіту үшін) 2.

10. Лашынның көзіне тұғыр кигізетін (жалған, томаға)2.

11. Лашын ілуге ойлаған үйрегінің дәл астына жетпей аспанға көтерілмейді. (шындық)1.

12. Ахметтің лашыны екі түлекті құс.(жалған, бір түлекті)2.

13. Лашынға алдырмайтын құс –қаз (жалған, дуадақ)2.

14. Дуадақ лашынның көзін шұқып жеңеді. ( жалған, көзіне саңғып)2

15. Құс салудың ең қызықты кезеңі – көктем ( жалған,шілдеден былай)2.

16. Құстың құлағының сезгіштігі-өткір. (шындық)1.

17. Ахмет құс салатын кезде құс жайылымына түсте, атпен барушы еді. ( жалған,ерте жаяулап, жар жағалап) 2.

18. Бірінші рет құсқа салғанда лашынның көзіндегі томағаны алмайды. (жалған, құс томағаны алмаса көре алмайды)2.

Әр жұпқа екі-екіден жауап беру тапсырылады. Өз қорытынды сандары бойынша тексеріледі.

Мысалы,1- жұп-12, 2- жұп-22 т. б.

(бағалау критерийлерін қою)

Ортасы 37 минут

Түсіну. (топтық жұмыс)

Айтылым:

«Еркін әңгіме» алаңында ашық сұрақтармен жұмыс:

1. Шығарма неліктен «Лашын» деп аталған?

2. Автордың айтуы бойынша Балтабай аулы неліктен жайлы болды?

3.Неліктен адамдар атбегілік , құсбегілік кәсіптерімен айналысады деп ойлайсыңдар?

4.Құс салатын адамға дабыл не үшін керек,

оны неліктен қағады?

5. Қазақтың халық өлеңінде неге «Қыран құс қисық ұшып, түзу ілер» деп айтылған?

6. Лашынға қазды алу үйрекке қарағанда неге қиынырақ болады?

7.Неге дуадақ лашынға алдырмайды?

8.Құс салудың қызықты айлары неге көктем емес, шілдеден былай?

9.Құстың отқа шығар мезгілі неге таң сібірлеуінен

басталады?

10. Неліктен құстың құлағының сақтығы өткір ?

11. Неліктен құсбегілерді құстар естімей қалушы еді?

12.Неліктен автор құс салу көрінісін ең керемет сәтке балайды?

(бағалау критерийлерін қою)

Қолдану. Видеороликпен салыстыру

Т кестесін толтыру (топтық жұмыс)

Лашын- Ахметтің құсы Ақсұңқар- түз тағысы

1. Қолда бапталған 1. Түз тағысы

2. Адам көмектеседі. 2. Өз бетінше әрекет

3. Нәтижелі 3. Нәтижесіз де

(бағалау критерийлерін қою)

Талдау . шығармадағы эпитет, теңеу, портреттерді табу. (жұптық жұмыс)

1.Портрет. Оқырман өзі оқыған белгілі бір көркем шығармадағы геройлардың мінезін біліп, сөзін ести тұра сырт пішінін, кескін-кейпін де көргісі келеді. Портрет тәсілі осыдан туған. Бір қалыпта қатып қалмайтын өзгеретін, қозғалатын жанды келбет, кескін. Әдебиеттегі адамның сырт-бітімін, кескін-кейпін, жүріс-тұрысын суреттеу-портрет.

Мысалы: Көкшіл көзді, ақ құба келген жинақы киінген бұл жігітті...

2.Эптитет. Заттың, құбылыстың айрықша сипатын, сапасын анықтайтын суретті сөз.

Мысалы:

Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,

Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан.

3.Теңеу. Суреткер заттың, құбылыстың

ерекше белгілерін көрсетпей-ақ оны басқа затпен, құбылыспен салыстыра суреттейді. Мысалы: Қайыңдар күмістің сом бақанындай,

Жиі терек әскердің қатарындай.

Бұтақтар жапырағы сылдыраған

Өзбектің батсайы шапанындай.

Шығармаға талдау:

1. Портрет:

а)Көк көзді , шабдан мұртты, ақсұр, қушық бетті, түрі байырғы орыстан айырып ала алмайтын...

ә) Денесінің бар көлемі жұдырықтай ғана , бірақ қанат, құйрығымен тұтас алғанда сүңгуір қайықтай ұп-ұзын көрінетін, маңдайы жайпақтау келген, тұмсығы жолбарыстың тырнағындай иілген, сарғылттау қияғының өткірлігі ұстарадай, мөлдіреген қарақаттай көздері томпайып, сыртына қарай тепкен, бөтегесі жүйрік аттай төстектеу, сирақтары жіңішке , сарғылт саусақтарының басына имие біткен сұрғылт тұяқтарының ұштары егелеген біздей өткір, жазған қанатының ойылыңқырап барып ,ұш жағы іп-істік боп кеткен құйрықтары сауысқандай ұзынша, қарасұрлау қанатының түсі қоңырлау таңбаларымен сапырылысып, түсін кейде қарасұр, кейде қара қоңыр көрсетіп құлпыртып тұратын...

Теңеулер:

Жұдырықтай, қайықтай, жолбарыстың тырнағындай, ұстарадай, қарақаттай, егелген біздей, сауысқандай т.б.

Эпитеттер: көк көзді, шабдан мұртты, сарғылттау қияғы, қарасұрлау қанаты, қоңырлау таңбалар, шеңберлеп иген ағашқа сірестіре керген кептірген тері, күңгірлеген дауыс, айдын көл, жарау ат, аққан жұлдыз, қашқан үйректер, т.б.

(бағалау критерийлерін қою)

Жинақтау: «Бестармақ» әдісі (жұптық жұмыс)

1.Лашын

2. қарасұр, қоңыр

3. ұшады, іледі, қонады.

4. Лашын –қыран құстың бірі.

5. Жыртқыш

(бағалау критерийлерін қою)

көрнекілігі: ақын суреті, газет материалдары, топтастыру құралдары, т.б.

Соңы 6 минут

Үйге тапсырма

Үйге тапсырма:

Бағалау. (Жеке жұмыс)

1 «Шындық па, жалған ба?»

а)Сұрақтарға дұрыс жауап бере алады.1

ә)Дәлелдей алады.1

2. «Еркін әңгіме» алаңы

а) Ашық сұрақтарға жауап бере алады.1

ә) Еркін сөйлей алады.1

3. Ткестесі

а)Кестемен дұрыс жұмыс жасайды.1

ә) Салыстыра алады.1

4.Талдау

а) Ережені түсінеді.1

ә)Шығармадан таба алады.1

5. «Бестармақ» әдісі

а)Түсінеді.1

ә)Ойын жинақтайды.1

Бағалау шәкілі:

1-4 ұпай -«3», 5-8 ұпай -«4», 9-10 ұпай –«5» деген баға алады.

Шығарма кейіпкерлеріне хат жазу.

Бағалау парақтары

Қосымша мәліметтер

Саралау – оқушыға

мейлінше қолдау

көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Қабілетті

оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалай

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

Денсаулық және қауіпсіздік,

ИКТ-мен байланыс.

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі).

С.деңгейіндегі оқушылар өзінің көшбасшылық қырын танытады, негізгі тірек сөздерді тере алады, құрбысына жәрдемдесе алады.

Бағалау критерийлеріне, бағалау шәкіліне сүйенемін.

Қазақ тілі, тарих, география пәндерімен байланысты.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

орындалды ма?

Бүгін оқушылар

не үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Жоспарланған

саралау жақсы

іске асты ма?

(тапсырмалар

сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай

пайдаландым?

Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім және

неге?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (оқыту мен оқуға қатысты)

1:

2:

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту

мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар жөнінде келесі

сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпаратты білдім?

1:

2: