|
Бекітемін: Бөлім: |
Тәрбиенің қайнар бұлағы |
|
Педагогтің аты-жөні: |
Балмаганбетова Айжан |
|
Күні: |
07.11.2024ж |
|
Сыныбы: 5 «А», «Б», «В» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Д. Бабатайұлы «О, Ақтан жас, Ақтан жас...» өлеңі. Жетімдік |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
5.Т/Ж3.Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс- әрекеті арқылы образын ашу |
|
Сабақтың мақсаты: |
ЕББҚ: Кейіпкер образын суреттер арқылы ажыратады; Өлеңді мәнерлеп оқиды; Өлеңнен қажетті сөздерді орынды қолданады. |
|
Құндылыққа баулу |
Әділдік және жауапкершілік:
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту
|
Ұйымдастыру кезеңі: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгінгі сабағымызға қош келдіңіздер! Бүгін біз сіздермен бірге Д. Бабатайұлының «О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңін игеріп, білім көкжиегімізді кеңейтеміз. Әрбіреуіңізден белсенділік пен қызығушылық күтемін. Сабақ барысында сұрақ қоюдан, өз ойларыңызды ортаға салудан тартынбаңыздар. Ендеше, бірлесе отырып, табысты сабақ өткіземіз деп сенемін! Сәттілік тілеймін! 1. Оқушылармен амандасу, түгендеу. 2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру (Мұңайма үрбибі өлеңіне билету). 3. Үй жұмысын сұрау: Wordwall.net платформасы арқылы өткен тақырыпты бекіту -Балалар, жаңа сабақты бастамас бұрын, сұрақтарға жауап беріп,алдыңғы білімімізді еске түсірейік.
|
Мұғалімнің нұсқауы
Сұрақтарға шапшаң жауап береді.
|
Қалыптастырушы бағалау: «Қошеметтеу» әдісі Сен мені қуанттың! Дұрыс жауап! Ақылдым сол! Кері байланыс: -Қандай сұраққа жауап беру қиын болды? |
5-сынып оқулығы, дәптер.
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Жаңа сабаққа кіріспе Сабақтың ортасы Мағынаны ашу.
|
Балалар, бүгінгі сабағымыздың оқу мақсаты: Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс- әрекеті арқылы образын ашу. «О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңін тағы бір тыңдайық. Сабағымыздың оқу мақсатына сай тапсырмаларды орындайық. 1-тапсырма. Топтық жұмыс 1-топ. «Қабырғадағы рөл» әдісі. Өлеңді негізге ала отырып Ақтан жастың портретін анықтап, образын ашыңыз. 2-топ. «Тұжырымдамалық карта» әдісі. Ең маңызды 4 іс-әрекетін анықтап, өз көзқарасыңызды білдіре отырып кейіпкер образын ашыңыз. 3-топ.«Жол шетіндегі түсінік» әдісі арқылы Берілген кілтті сөздерге өлеңнен үзінді келтіріңіз және өз түсіндірмеңізді беріңіз.
4-топ. Диагностикалық кесте-картаны пайдаланып, Ақтан жас бізге қандай адам болып елестейді? Топпен ақылдаса отырып сипаттама берейік.
|
Бұл тапсырмалар арқылы Ақтанның кескін-келбеті мен оның ең маңызды әрекеттерін көрнекі түрде көрсетеді.
Бұл жұмыс арқылы оқушы Ақтан жастың бейнесін жан-жақты талдап, оның армандары мен қиындықтарын тереңірек түсінеді. Өлеңнен алынған өмірлік сабақтарды өз ойымен жеткізіп, талдау дағдыларын дамытады.
Бұл сипаттамалар арқылы Ақтан жастың бейнесі толығырақ ашады.
|
Дескриптор: 1-топ -Ақтан жастың портретін анықтайды; -портретін анықтай отырып, образын ашады; -өз көзқарасын білдіреді; 2-топ - маңызды 4 іс-әрекетін анықтайды; -іс-әрекеті арқылы образын ашады; - өз көзқарасын білдіреді; 3-топ -берілген кілтті сөздердің мағынасын ашады; - өлеңнен үзінді келтіреді; - өз түсіндірмесін береді;
4-топ -кейіпкерге сипаттама береді; -сипаттаманы дәлелмен келтіреді; -ойын еркін жеткізеді.
Кері байланыс: |
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2-тапсырма. Жұптық жұмыс. "Ассоциация"әдісі Ақын Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерді топтастырып жазыңдар. Ақтан жас Еңбекқорлық және шаруаға бейімділік Отбасына адалдық және мейірімділік Табандылық және шыдамдылық Батырлық және ержүректік Жұптық жұмыс оқушылардың пікір алмасуына, өлеңдегі негізгі ойды бірлесе талдауға көмектеседі. 3-тапсырма. Жеке жұмыс. «Жеделхат» әдісі. Ақтанға біз де қолдау білдіріп, оған деген тілегіміз бен ұсынысымызды жазайық.
Дескриптор: -әдіс бойынша Ақтанға хат жазады; - жылы лебіздер мен қолдау сөздерін жазады; -оған армандарына жетуі үшін қандай қасиеттер қажет екенін өзінше түсіндіреді; - болашақта жетістікке жетуге көмектесетін кеңес немесе ұсыныс береді. |
-Ақтан бейнесін топтастырады; - Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерін анықтайды; -сөз тіркестері арқылы жеткізеді;
|
Қалыптастырушы бағалау:«Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
STEM панель |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Еркеше білімді қажет ететін оқушыға тапсырма.
3-тапсырма. Жұптық жұмыс. "Ассоциация"әдісі Ақын Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерді топтастырып жазыңдар. 4-тапсырма. Жеке жұмыс. Берілген үзіндідегі көп нүктенің орнына қажетті сөзді тауып көріңіз. О, Ақтан жас, ..........., Сенде жетер ме .........? Жетімдіктің белінен ........ өтер ме екенсің? Дескриптор: -өлеңнен үзіндіні жатқа оқиды; -мәнерлеп оқиды; -жұбының көмегімен топтастыру жұмысын орындайды; -суретті сөздердің мағынасына сай сәйкестендіреді; - көп нүктенің орнына қажетті сөзді қояды. |
5-сынып оқулығы. Жұмыс дәптері.
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Ой толғаныс.
|
Padlet.com платформа Кері байланыс. - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім. - бүгін сабақта қуантқаны... |
Үйге тапсырма: сөздікпен жұмыс.
|
Мұғалім оқушыларды 1-10 балдық жүйе бойынша домбырамен өзін-өзі бағалау әдісі арқылы оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағалайды. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
1-топ. Өлеңде ақын кейіпкердің келбетін тікелей сипаттамаса да, оның ішкі әлемін, мінез-құлқын және сыртқы кейбір белгілерін көрсеткен.
Ақтан жастың портреті:
-
"Күрек тісін қасқайтып" — бұл жолдар Ақтанның қайсарлығы мен жігерлілігін көрсетеді. "Күрек тісін қасқайту" тіркесі оның еркіндікті, батылдықты білдіреді
-
"Бадана көз, тоғыз тор сауыт киер ме екенсің?" — Ақтанның көзі ірі, өткір екендігін білдіреді. Сауытты сол заманда батырлар киген. Бұл оның батырлыққа, көрегендікке тән қасиетін ашатын тіркес.
-
"Сырты қырлы, жүзі алмас" — бұл тіркестер Ақтанның батыр екендігін, қайраттылығын көрсетеді. Оның сапысының өткірлігі, қырлы жүзі – оның ержүрек, мықты тұлға екендігін бейнелейді
-
Біз осы өлең жолдары арқылы Ақтанның батырға тән портретін жинақтадық.
Ақтан жастың портреті арқылы ақын оның қайсарлығын, батылдығын, сырт келбетінен байқалатын өжеттілігін сипаттап, сол арқылы Ақтанның образын аштық.
2-топ
Өлеңде Ақтан жастың ержүрек, қайсар болмысын көрсететін бірнеше маңызды іс-әрекеттер сипатталған.
-
"Білтеліні тұтатып, түтінін үзбей оқ атып" – Ақтанның жауынгер, батыл әрекеті. Бұл жерде ол қарсыласын үркітіп, жауға қарсы тұру үшін белсеніп тұр. Мұнда оның ержүректігі көрінеді.
-
"Тұлпар атты жаратып, құйрық-жалын таратып" – Ақтан тұлпарын баптап, оған мінуге дайындалуда. Бұл әрекет батырларға тән, серігін баптай білетінін көрсетеді.
-
"Бежін ерді ерлетіп, жорыққа жортып, терлетіп" – Ақтанның жорыққа дайындалып, соғысқа бел байлаған әрекеті. Оның алға ұмтылуы мен батырлық қасиеттері осында көрініс табады.
-
"Сапы асынар ма екенсің?" – Ақтанның қару алып, шайқасқа дайындалу ниеті. Бұл оның батыр, қайратты тұлға екендігін тағы да айқындайды.
Бұл әрекеттер арқылы Ақтан жастың жауынгерлікке, батырлыққа, еркіндікке деген ұмтылысы мен қайсарлығы айқын көрсетіледі. Бұл іс-әрекеттер арқылы Ақтан жастың образын аштық.
3-топ

4-топ.
|
Кейіпкер |
Жас мөлшері |
Түр әлпеті |
Мінезі |
Әлеуметтік жағдайы |
|
Ақтан жас немесе жетім бала |
10-15 жас шамасында Ақтан жас — 10-15 жас шамасындағы жасөспірім бала деп алдық, себебі жас сөзіне сүйендік |
Жасөспірім, жүзі мұңды, арық. Ақтан жастың түр әлпеті арықтау, жүзіне мұң ұялаған, мұқтаждық пен жалғыздық сезіледі. Оның өмірі қиын болғанын аңғаруға болады. Жетім болғандықтан, күтімсіз қалуы мүмкін, сырт келбеті қарапайым, киімдері де ескірген болуы ықтимал. Түйін сөз: Ақтан жас — күрделі тағдырды бастан кешіп, жетімдік пен жалғыздықтың ащы дәмін татқан қайсар бала бейнесінде елестейді |
Қайсар, төзімді, арманшыл. Ақтан жас өте қайсар және төзімді. Кішкентай бола тұра, тағдырдың соққыларына төтеп бергенін көруге болады. Сонымен қатар, ол арманшыл, болашақтан үмітін үзбейді, қиындықтарға қарамастан өз жолын табуға ұмтылады. |
Кедей, жетім, қамқорсыз Әлеуметтік жағдайы нашар, себебі ол жетім және ата-ананың қамқорлығынан айырылған. Өмірде жалғыз қалғандықтан, көп нәрсені өзі үйренуге, өз бетімен өмір сүруге мәжбүр. Жетімдерге тән тұрмыстық қиыншылықтар оның күнделікті өмірінде кездеседі, бұл да оның өміріне әсер еткен.
|
Құрметті Ақтан! Сенің батыл жүрегің мен арманшыл болмысың бізге үлкен шабыт береді. Өмір жолында кездескен қиындықтарды жеңіп, өз армандарыңа жететініңе сенемін. Қандай жағдай болса да, ешқашан мойыма, алға ұмтыл. Саған қажырлы еңбек пен үлкен жігер тілеймін. Армандарыңды жүзеге асырып, өз мақсатыңа жететініңе сенемін. Қажыма, Ақтан, қажыма!
Ақтан, саған өмірде тек сәттілік тілеймін! Қаншама қиындықтарға қарамастан, өз арманыңнан бас тартпа. Жетімдіктен өтіп, өзіңді үлкен істерде көрсете алатын батыл азамат бол! Әрқашан еңбекқор болып, адал жолмен жүр. Өмірдің қиын сәттерінде берілмей, жүрегіңе сенім ұялатып, биіктерге қол соза бер. Біз саған сенеміз!
Ақтан жастың образы оқушыларға өмірде кездесетін қиындықтарға қарамастан, әрқашан алға ұмтылуға, өзіне сенімді болуға және шыдамдылықпен арманына жетуге деген тілекті білдіреді. Төменде Ақтан жас арқылы қазіргі оқушыларға айтылатын тілек берілген:
Қымбатты достар, жас
буын!
Мен де сендердей болашаққа үлкен үмітпен қарадым. Талай қиындықтар
мен кедергілерді жеңіп, ақыры арманымды жүзеге асырдым. Осы жолда
ең бастысы – өзіңе деген сенім, төзім және еңбек. Сендерге тілерім,
ешқашан өздеріңе деген сенімді жоғалтпаңдар. Қанша қиын болса да,
әрбір сынақтан сабақ алып, шыдамдылық пен батылдыққа
ұмтылыңдар.
Өмірде кездесетін кез келген кедергіні тек еңбекқорлықпен, табандылықпен ғана жеңуге болатынын ұмытпаңдар. Білім алуға, өздеріңді дамытуға, болашаққа нық қадам басуға талпыныңдар. Әрбір арманға сенім мен әрекет арқылы жетесіңдер. Алға ұмтылып, шынайы батыр болуға дайын болыңдар! Мен сендерге сенемін, арман жолында ешқашан тайсалмаңдар!
Дулат
Бабатайұлы кім?
Дулат Бабатайұлы — қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі,
ақын, жазушы, ағартушы.
Қай
ғасырда өмір сүрген?
Дулат Бабатайұлы 19 ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген,
дәлірек айтқанда 1802-1874 жылдары.
"О, Ақтан
жас, Ақтан жас" өлеңі кім туралы?
"О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі Ақтан жас есімді жетім баланың
өмірі, арман-мақсаттары, жастық шақтағы қуаныштар мен қиындықтары
туралы.
Өлеңнің
кейіпкері кім?
Өлеңнің негізгі кейіпкері — Ақтан жас деген жетім
бала
Ақын
Ақтан жасқа қандай үміт артады?
Ақын Ақтан жасқа өмірдегі қиыншылықтарға қарамастан, болашаққа
үмітпен қарап, мақсаттарына жетіп,елін қорғайтын батыр болады деген
үміт артады.
Жетім
бала кездесетін қандай шығармаларды
білесіздер?
«Керқұла
атты Кендебай» ертегісіндегі қойшы бала.
«О, Ақтан
жас, Ақтан жас...» өлеңінің идеясы
қандай?
Өлеңнің идеясы- жетім бала Ақтан жасқа
игі тілектер айту арқылы баланың бақытты азамат болуын тілеу және
оған бата беру. Туған жеріне, еліне қауіп төніп, жау шапса, елін
қорғайтын батыр бола білу.
О, Ақтан жас,
Ақтан жас,
Сенде жетер ме
екенсің?
Жетімдіктің
белінен
Асып өтер ме
екенсің?
Жарық сәуле
көре алмай,
Ел шаңына ере
алмай,
Сол бойы кетер
ме екенсің?
Жапанға біткен
жапырақ
Жамылсан тонар
ма екенсің?
Жазғы шыққан
бүлдірген
Сұғыңсаң тояр
ма екенсің?
Күрек тісін
қасқайтып
Сұлу сүйер ме
екенсің?
Бадана көз,
тоғыз тор
Сауыт киер ме
екенсің?
Білтеліні
тұтатып,
Түтінін үзбей
оқ атып,
Жау қашырар ма
екенсің?
Тұлпар атты
жаратып,
Құйрық - жалын
таратып,
Бежін ерді
ерлетіп,
Жорыққа жортып,
терлетіп
Сырты қырлы,
жүзі алмас,
Салған дағы
жоғалмас
Сапы асынар ма
екенсің?
Босағасын
борлатқан,
Таңдайға дәмі
татымас
Керегесін
торлатқан,
Тегерішін
манаттан,
Жібектен ызып
бау таққан
Үйге кірер ме
екенсің?
Тең құрбыңмен
теңеліп,
Шаруа жиып
кенеліп,
Бала сүйіп, мал
жиып,
Керсеніңе бал
құйып,
Өмір де сүрер
ме екенсің?
Жетімдіктен
өтерсің,
Шаң бермей әлі
кетерсің.
Қажыма, Ақтан,
қажыма,
Жетерсің, әлі
жетерсің.
1-топ
1. Жұмабай Айзере
2. Дастанбекқызы Айшабибі
3. Абдулла Раяна
4.Алпысбай Әділет
5. Кенес Ернур
6. Талғатқызы Кәусар
7. Сарсенбек Даулет
2-топ
1. Сайлаубекқызы Аймереке
2.Сақтаған Зере
3. Ерболат Жанболат
4. Ергенбек Назым
5. Махмет Балауса
6. Досмаилов Әли
7. Сапар Елғазы
3-топ
1. Асылбек Қаракөзайым
2.Әбдімәлік Ақтолқын
3. Мұратбек Хамида
4. Байназар Дарын
5. Мырзаханұлы Ильяс
6. Кикбаев Ердәулет
7. Серік Жания
4-топ
1.Бауыржан Бақберген
2.Ерсұлтан Қасиет
3.Жаңабай Дәулет
4.Көркемқызы Інжу Маржан
5.Қорғанбеков Ислам
6.Мұрат Сарбиназ
7.Орынбасар Расул
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Ашық сабақ Д. Бабатайұлы "О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі
Ашық сабақ Д. Бабатайұлы "О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі
|
Бекітемін: Бөлім: |
Тәрбиенің қайнар бұлағы |
|
Педагогтің аты-жөні: |
Балмаганбетова Айжан |
|
Күні: |
07.11.2024ж |
|
Сыныбы: 5 «А», «Б», «В» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Д. Бабатайұлы «О, Ақтан жас, Ақтан жас...» өлеңі. Жетімдік |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
5.Т/Ж3.Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс- әрекеті арқылы образын ашу |
|
Сабақтың мақсаты: |
ЕББҚ: Кейіпкер образын суреттер арқылы ажыратады; Өлеңді мәнерлеп оқиды; Өлеңнен қажетті сөздерді орынды қолданады. |
|
Құндылыққа баулу |
Әділдік және жауапкершілік:
|
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Педагогтің іс-әрекеті |
Оқушының іс-әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту
|
Ұйымдастыру кезеңі: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгінгі сабағымызға қош келдіңіздер! Бүгін біз сіздермен бірге Д. Бабатайұлының «О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңін игеріп, білім көкжиегімізді кеңейтеміз. Әрбіреуіңізден белсенділік пен қызығушылық күтемін. Сабақ барысында сұрақ қоюдан, өз ойларыңызды ортаға салудан тартынбаңыздар. Ендеше, бірлесе отырып, табысты сабақ өткіземіз деп сенемін! Сәттілік тілеймін! 1. Оқушылармен амандасу, түгендеу. 2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру (Мұңайма үрбибі өлеңіне билету). 3. Үй жұмысын сұрау: Wordwall.net платформасы арқылы өткен тақырыпты бекіту -Балалар, жаңа сабақты бастамас бұрын, сұрақтарға жауап беріп,алдыңғы білімімізді еске түсірейік.
|
Мұғалімнің нұсқауы
Сұрақтарға шапшаң жауап береді.
|
Қалыптастырушы бағалау: «Қошеметтеу» әдісі Сен мені қуанттың! Дұрыс жауап! Ақылдым сол! Кері байланыс: -Қандай сұраққа жауап беру қиын болды? |
5-сынып оқулығы, дәптер.
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Жаңа сабаққа кіріспе Сабақтың ортасы Мағынаны ашу.
|
Балалар, бүгінгі сабағымыздың оқу мақсаты: Көркем шығармадағы кейіпкерлер портреті мен іс- әрекеті арқылы образын ашу. «О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңін тағы бір тыңдайық. Сабағымыздың оқу мақсатына сай тапсырмаларды орындайық. 1-тапсырма. Топтық жұмыс 1-топ. «Қабырғадағы рөл» әдісі. Өлеңді негізге ала отырып Ақтан жастың портретін анықтап, образын ашыңыз. 2-топ. «Тұжырымдамалық карта» әдісі. Ең маңызды 4 іс-әрекетін анықтап, өз көзқарасыңызды білдіре отырып кейіпкер образын ашыңыз. 3-топ.«Жол шетіндегі түсінік» әдісі арқылы Берілген кілтті сөздерге өлеңнен үзінді келтіріңіз және өз түсіндірмеңізді беріңіз.
4-топ. Диагностикалық кесте-картаны пайдаланып, Ақтан жас бізге қандай адам болып елестейді? Топпен ақылдаса отырып сипаттама берейік.
|
Бұл тапсырмалар арқылы Ақтанның кескін-келбеті мен оның ең маңызды әрекеттерін көрнекі түрде көрсетеді.
Бұл жұмыс арқылы оқушы Ақтан жастың бейнесін жан-жақты талдап, оның армандары мен қиындықтарын тереңірек түсінеді. Өлеңнен алынған өмірлік сабақтарды өз ойымен жеткізіп, талдау дағдыларын дамытады.
Бұл сипаттамалар арқылы Ақтан жастың бейнесі толығырақ ашады.
|
Дескриптор: 1-топ -Ақтан жастың портретін анықтайды; -портретін анықтай отырып, образын ашады; -өз көзқарасын білдіреді; 2-топ - маңызды 4 іс-әрекетін анықтайды; -іс-әрекеті арқылы образын ашады; - өз көзқарасын білдіреді; 3-топ -берілген кілтті сөздердің мағынасын ашады; - өлеңнен үзінді келтіреді; - өз түсіндірмесін береді;
4-топ -кейіпкерге сипаттама береді; -сипаттаманы дәлелмен келтіреді; -ойын еркін жеткізеді.
Кері байланыс: |
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2-тапсырма. Жұптық жұмыс. "Ассоциация"әдісі Ақын Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерді топтастырып жазыңдар. Ақтан жас Еңбекқорлық және шаруаға бейімділік Отбасына адалдық және мейірімділік Табандылық және шыдамдылық Батырлық және ержүректік Жұптық жұмыс оқушылардың пікір алмасуына, өлеңдегі негізгі ойды бірлесе талдауға көмектеседі. 3-тапсырма. Жеке жұмыс. «Жеделхат» әдісі. Ақтанға біз де қолдау білдіріп, оған деген тілегіміз бен ұсынысымызды жазайық.
Дескриптор: -әдіс бойынша Ақтанға хат жазады; - жылы лебіздер мен қолдау сөздерін жазады; -оған армандарына жетуі үшін қандай қасиеттер қажет екенін өзінше түсіндіреді; - болашақта жетістікке жетуге көмектесетін кеңес немесе ұсыныс береді. |
-Ақтан бейнесін топтастырады; - Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерін анықтайды; -сөз тіркестері арқылы жеткізеді;
|
Қалыптастырушы бағалау:«Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.
STEM панель |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Еркеше білімді қажет ететін оқушыға тапсырма.
3-тапсырма. Жұптық жұмыс. "Ассоциация"әдісі Ақын Ақтан жастың бойынан көргісі келген қасиеттерді топтастырып жазыңдар. 4-тапсырма. Жеке жұмыс. Берілген үзіндідегі көп нүктенің орнына қажетті сөзді тауып көріңіз. О, Ақтан жас, ..........., Сенде жетер ме .........? Жетімдіктің белінен ........ өтер ме екенсің? Дескриптор: -өлеңнен үзіндіні жатқа оқиды; -мәнерлеп оқиды; -жұбының көмегімен топтастыру жұмысын орындайды; -суретті сөздердің мағынасына сай сәйкестендіреді; - көп нүктенің орнына қажетті сөзді қояды. |
5-сынып оқулығы. Жұмыс дәптері.
STEM Smart Panel интерактивті жабдығы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Ой толғаныс.
|
Padlet.com платформа Кері байланыс. - бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ...білдім, ....көзімді жеткіздім. - бүгін сабақта қуантқаны... |
Үйге тапсырма: сөздікпен жұмыс.
|
Мұғалім оқушыларды 1-10 балдық жүйе бойынша домбырамен өзін-өзі бағалау әдісі арқылы оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағалайды. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
1-топ. Өлеңде ақын кейіпкердің келбетін тікелей сипаттамаса да, оның ішкі әлемін, мінез-құлқын және сыртқы кейбір белгілерін көрсеткен.
Ақтан жастың портреті:
-
"Күрек тісін қасқайтып" — бұл жолдар Ақтанның қайсарлығы мен жігерлілігін көрсетеді. "Күрек тісін қасқайту" тіркесі оның еркіндікті, батылдықты білдіреді
-
"Бадана көз, тоғыз тор сауыт киер ме екенсің?" — Ақтанның көзі ірі, өткір екендігін білдіреді. Сауытты сол заманда батырлар киген. Бұл оның батырлыққа, көрегендікке тән қасиетін ашатын тіркес.
-
"Сырты қырлы, жүзі алмас" — бұл тіркестер Ақтанның батыр екендігін, қайраттылығын көрсетеді. Оның сапысының өткірлігі, қырлы жүзі – оның ержүрек, мықты тұлға екендігін бейнелейді
-
Біз осы өлең жолдары арқылы Ақтанның батырға тән портретін жинақтадық.
Ақтан жастың портреті арқылы ақын оның қайсарлығын, батылдығын, сырт келбетінен байқалатын өжеттілігін сипаттап, сол арқылы Ақтанның образын аштық.
2-топ
Өлеңде Ақтан жастың ержүрек, қайсар болмысын көрсететін бірнеше маңызды іс-әрекеттер сипатталған.
-
"Білтеліні тұтатып, түтінін үзбей оқ атып" – Ақтанның жауынгер, батыл әрекеті. Бұл жерде ол қарсыласын үркітіп, жауға қарсы тұру үшін белсеніп тұр. Мұнда оның ержүректігі көрінеді.
-
"Тұлпар атты жаратып, құйрық-жалын таратып" – Ақтан тұлпарын баптап, оған мінуге дайындалуда. Бұл әрекет батырларға тән, серігін баптай білетінін көрсетеді.
-
"Бежін ерді ерлетіп, жорыққа жортып, терлетіп" – Ақтанның жорыққа дайындалып, соғысқа бел байлаған әрекеті. Оның алға ұмтылуы мен батырлық қасиеттері осында көрініс табады.
-
"Сапы асынар ма екенсің?" – Ақтанның қару алып, шайқасқа дайындалу ниеті. Бұл оның батыр, қайратты тұлға екендігін тағы да айқындайды.
Бұл әрекеттер арқылы Ақтан жастың жауынгерлікке, батырлыққа, еркіндікке деген ұмтылысы мен қайсарлығы айқын көрсетіледі. Бұл іс-әрекеттер арқылы Ақтан жастың образын аштық.
3-топ

4-топ.
|
Кейіпкер |
Жас мөлшері |
Түр әлпеті |
Мінезі |
Әлеуметтік жағдайы |
|
Ақтан жас немесе жетім бала |
10-15 жас шамасында Ақтан жас — 10-15 жас шамасындағы жасөспірім бала деп алдық, себебі жас сөзіне сүйендік |
Жасөспірім, жүзі мұңды, арық. Ақтан жастың түр әлпеті арықтау, жүзіне мұң ұялаған, мұқтаждық пен жалғыздық сезіледі. Оның өмірі қиын болғанын аңғаруға болады. Жетім болғандықтан, күтімсіз қалуы мүмкін, сырт келбеті қарапайым, киімдері де ескірген болуы ықтимал. Түйін сөз: Ақтан жас — күрделі тағдырды бастан кешіп, жетімдік пен жалғыздықтың ащы дәмін татқан қайсар бала бейнесінде елестейді |
Қайсар, төзімді, арманшыл. Ақтан жас өте қайсар және төзімді. Кішкентай бола тұра, тағдырдың соққыларына төтеп бергенін көруге болады. Сонымен қатар, ол арманшыл, болашақтан үмітін үзбейді, қиындықтарға қарамастан өз жолын табуға ұмтылады. |
Кедей, жетім, қамқорсыз Әлеуметтік жағдайы нашар, себебі ол жетім және ата-ананың қамқорлығынан айырылған. Өмірде жалғыз қалғандықтан, көп нәрсені өзі үйренуге, өз бетімен өмір сүруге мәжбүр. Жетімдерге тән тұрмыстық қиыншылықтар оның күнделікті өмірінде кездеседі, бұл да оның өміріне әсер еткен.
|
Құрметті Ақтан! Сенің батыл жүрегің мен арманшыл болмысың бізге үлкен шабыт береді. Өмір жолында кездескен қиындықтарды жеңіп, өз армандарыңа жететініңе сенемін. Қандай жағдай болса да, ешқашан мойыма, алға ұмтыл. Саған қажырлы еңбек пен үлкен жігер тілеймін. Армандарыңды жүзеге асырып, өз мақсатыңа жететініңе сенемін. Қажыма, Ақтан, қажыма!
Ақтан, саған өмірде тек сәттілік тілеймін! Қаншама қиындықтарға қарамастан, өз арманыңнан бас тартпа. Жетімдіктен өтіп, өзіңді үлкен істерде көрсете алатын батыл азамат бол! Әрқашан еңбекқор болып, адал жолмен жүр. Өмірдің қиын сәттерінде берілмей, жүрегіңе сенім ұялатып, биіктерге қол соза бер. Біз саған сенеміз!
Ақтан жастың образы оқушыларға өмірде кездесетін қиындықтарға қарамастан, әрқашан алға ұмтылуға, өзіне сенімді болуға және шыдамдылықпен арманына жетуге деген тілекті білдіреді. Төменде Ақтан жас арқылы қазіргі оқушыларға айтылатын тілек берілген:
Қымбатты достар, жас
буын!
Мен де сендердей болашаққа үлкен үмітпен қарадым. Талай қиындықтар
мен кедергілерді жеңіп, ақыры арманымды жүзеге асырдым. Осы жолда
ең бастысы – өзіңе деген сенім, төзім және еңбек. Сендерге тілерім,
ешқашан өздеріңе деген сенімді жоғалтпаңдар. Қанша қиын болса да,
әрбір сынақтан сабақ алып, шыдамдылық пен батылдыққа
ұмтылыңдар.
Өмірде кездесетін кез келген кедергіні тек еңбекқорлықпен, табандылықпен ғана жеңуге болатынын ұмытпаңдар. Білім алуға, өздеріңді дамытуға, болашаққа нық қадам басуға талпыныңдар. Әрбір арманға сенім мен әрекет арқылы жетесіңдер. Алға ұмтылып, шынайы батыр болуға дайын болыңдар! Мен сендерге сенемін, арман жолында ешқашан тайсалмаңдар!
Дулат
Бабатайұлы кім?
Дулат Бабатайұлы — қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі,
ақын, жазушы, ағартушы.
Қай
ғасырда өмір сүрген?
Дулат Бабатайұлы 19 ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген,
дәлірек айтқанда 1802-1874 жылдары.
"О, Ақтан
жас, Ақтан жас" өлеңі кім туралы?
"О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі Ақтан жас есімді жетім баланың
өмірі, арман-мақсаттары, жастық шақтағы қуаныштар мен қиындықтары
туралы.
Өлеңнің
кейіпкері кім?
Өлеңнің негізгі кейіпкері — Ақтан жас деген жетім
бала
Ақын
Ақтан жасқа қандай үміт артады?
Ақын Ақтан жасқа өмірдегі қиыншылықтарға қарамастан, болашаққа
үмітпен қарап, мақсаттарына жетіп,елін қорғайтын батыр болады деген
үміт артады.
Жетім
бала кездесетін қандай шығармаларды
білесіздер?
«Керқұла
атты Кендебай» ертегісіндегі қойшы бала.
«О, Ақтан
жас, Ақтан жас...» өлеңінің идеясы
қандай?
Өлеңнің идеясы- жетім бала Ақтан жасқа
игі тілектер айту арқылы баланың бақытты азамат болуын тілеу және
оған бата беру. Туған жеріне, еліне қауіп төніп, жау шапса, елін
қорғайтын батыр бола білу.
О, Ақтан жас,
Ақтан жас,
Сенде жетер ме
екенсің?
Жетімдіктің
белінен
Асып өтер ме
екенсің?
Жарық сәуле
көре алмай,
Ел шаңына ере
алмай,
Сол бойы кетер
ме екенсің?
Жапанға біткен
жапырақ
Жамылсан тонар
ма екенсің?
Жазғы шыққан
бүлдірген
Сұғыңсаң тояр
ма екенсің?
Күрек тісін
қасқайтып
Сұлу сүйер ме
екенсің?
Бадана көз,
тоғыз тор
Сауыт киер ме
екенсің?
Білтеліні
тұтатып,
Түтінін үзбей
оқ атып,
Жау қашырар ма
екенсің?
Тұлпар атты
жаратып,
Құйрық - жалын
таратып,
Бежін ерді
ерлетіп,
Жорыққа жортып,
терлетіп
Сырты қырлы,
жүзі алмас,
Салған дағы
жоғалмас
Сапы асынар ма
екенсің?
Босағасын
борлатқан,
Таңдайға дәмі
татымас
Керегесін
торлатқан,
Тегерішін
манаттан,
Жібектен ызып
бау таққан
Үйге кірер ме
екенсің?
Тең құрбыңмен
теңеліп,
Шаруа жиып
кенеліп,
Бала сүйіп, мал
жиып,
Керсеніңе бал
құйып,
Өмір де сүрер
ме екенсің?
Жетімдіктен
өтерсің,
Шаң бермей әлі
кетерсің.
Қажыма, Ақтан,
қажыма,
Жетерсің, әлі
жетерсің.
1-топ
1. Жұмабай Айзере
2. Дастанбекқызы Айшабибі
3. Абдулла Раяна
4.Алпысбай Әділет
5. Кенес Ернур
6. Талғатқызы Кәусар
7. Сарсенбек Даулет
2-топ
1. Сайлаубекқызы Аймереке
2.Сақтаған Зере
3. Ерболат Жанболат
4. Ергенбек Назым
5. Махмет Балауса
6. Досмаилов Әли
7. Сапар Елғазы
3-топ
1. Асылбек Қаракөзайым
2.Әбдімәлік Ақтолқын
3. Мұратбек Хамида
4. Байназар Дарын
5. Мырзаханұлы Ильяс
6. Кикбаев Ердәулет
7. Серік Жания
4-топ
1.Бауыржан Бақберген
2.Ерсұлтан Қасиет
3.Жаңабай Дәулет
4.Көркемқызы Інжу Маржан
5.Қорғанбеков Ислам
6.Мұрат Сарбиназ
7.Орынбасар Расул
шағым қалдыра аласыз













