Пәні:

Қазақ тілі

Өткізген сыныбы:

6-сынып

Пән мұғалімі:

Қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімі Анесова Алия Умирбековна

Сабақтың

тақырыбы:

Есімдікті қайталау

Мақсаты:

Есімдік туралы алған теориялық білімдерін практикада қолдану, ауызша, жазбаша талдау жұмыстарын жүргізе отырып, білімдерін бекіту

Сабақтың түрі:

Қайталау бекіту сабағы

Күтілетін нәтижелер:

Есімдік туралы алған теориялық білімдерін практикада қолданады, ауызша, жазбаша талдау жұмыстарын жүргізе отырып, білімдерін бекітеді. 

7 модульдің

қолданылуы:

СТО (сын тұрғысынан ойлау), ОЖЕ (оқушылардың жас ерекшеліктері), ТжДОЖ (талантты және дарынды оқушылармен жұмыс). ОБжК (оқытуды басқару және көшбасшылық), ОҮБжОБ (оқыту үшін басқару және оқытуды бағалау), ДО (диалогтік оқыту)

Қолданыла-тын

әдіс-тәсілдер:

«Шаттық шеңбері», «Фигура»әдісі, «Сен-маған, мен -саған» әдісі, топтық жұмыс, талдау,эссе

Керекті жабдықтар:

Стикер, ватман, маркерлер, бағалау парақшасы,«Білім баспалдағы», интербелсенді тақта

Сабақтың барысы

Сабақ ке-зеңдері:

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Ұйымдастыру

1. Тұлғааралық байланысты орнату.

2.Сыныппен амандасу, ынтымақ-тастық орта қалыптастыру.

3.«Фигура» әдісімен топқа бөлу.

Топ басшыларына бағалау парақшаларын үлестіру.

-мұғаліммен сәлемдесу

- тренингке қатысып, шеңберге тұрып,бір-біріне сенімділік білдіреді, тілек айтады.

Оқушылар фигура арқылы 3 топқа бөлінеді.

Топ басшысын тағайындайды

Топ басшысы бағалау критерийле-рімен танысады(қызыл жұлдызша -5 ұпай, көк жұлдызша – 4 ұпай, сары жұлдызша -3 ұпай)

«5» - 30-26 ұпай аралығы

«4» - 25-16 ұпай аралағы

«3» - 15- 5 ұпай аралығы

Кіріспе

Үй тапсырмасын сұрау

Үй тапсырмасына жауап береді.

Критерийлер бойынша топ басшысы бағалайды.

Негізгі бөлім

Қайта-лауға бағыт-талған тапсыр-малар

Сергіту сәті

Оқулықпен жұмыс

Бекіту

«Қайталау-оқу анасы» демекші, бүгінгі сабағымызда есімдіктен алған білімімі-зді қайталай отырып, жинақтап қоры-тындылаймыз.

І тапсырма:

«Сен-маған, мен -саған» әдісі арқылы есімдікке байланысты қайталау сұрақтарын қою.

1.Есім сөз таптарының орнында жүретін сөз табы

2.Есім сөз таптарын ата

3.Есімдіктің неше мағыналық түрі бар?

4.Оларды ата

5.Есімдіктің басқаша атауы қандай?

6.Жаққа қатысты есімдік түрі

7.Нұсқау, мегзеу, көрсету мағыналарын білдіретін есімдік түрі

8.Жауап алу мақсатымен сұрау мағынасында қойылатын сұрақтар қандай есімдік түріне жатады?

9. «Өз» деген түбірден таралған сөздер қай есімдікке жатады?

10.Жалпылау, жинақтау мағыналарын білдіретін есімдіктің түрі

11.Болымсыздық мағынасын білдіретін есімдіктің түрі

12.Затты, сынды, сан-мөлшерді нақты айтпай жорамалдап қана белгісіз етіп көрсететін есімдік түрі

ІІ тапсырма: «Кім жылдам?»

Жаңылтпаш, мақалдар,өлең жолдарындағы есімдіктерді тауып, мағыналық түріне ажыратыңдар.

1. 1-топқа:

2. 1) Үш кіші ішік піштім

Бес кіші ішік піштім

Неше кеше ішік піштім?!

2) Біреу тоңып секіреді, біреу тойып секіреді

3)Әркімнің туған жері – Мысыр шаһары

4) Өз-өзіңді жаттай сыйла, жат жаныңнан түңілсін

5) Арыстанмын, айбатыма кім шыдар?

Жолбарыспын, маған қарсы кім тұрар?

Көкте- бұлт, жерде-желмін гулеген,

Жер еркесі – желдің жөнін кім сұрар?

2. 2-топқа:

3. 1) Шеше, кеше, неше есе кесе көп алдыңыз.

Шеше, кеше неше есе кем алдыңыз?!

 2) Қорқақ өзінің көлеңкесінен де қорқады

3) Біреуге ор қазба,өзің түсерсің

4) Біреуге өлім тілегенше, өзіңе өмір тіле

5) Қарағым, дұғайгөйім, қамқор анам,

Арнап хат жазайын деп, алдым қалам.

Сені онда, мені онда аман сақтап,

Көруге жазғай еді Хақ тағалам!

3-топқа:

1)Менің нем кем деп ең,

Бер үйді ең кең деген.

Бер үйді ең кең деген

Менің нем кем деп ең?!

2) Ішімдігінің бәрі –тілімде,

Тілімдегінің бәрі түрімде

3)Әркімнің шығар өз биігі бар

4)Қанша жуан болса да

Жалғыз ағаш үй болмас,

Қанша жақсы болса да

Жалғыз жігіт би болмас.

5) Мен – қазақ, қазақпын деп мақтанамын,

Ұранға «Алаш» деген атты аламын.

Сүйгенім – қазақ өмірі, өзім қазақ,

Мен неге қазақтықтан сақтанамын?

 ІІІ тапсырма «Қисынын тап!»

Берілген есімдіктерді қатыстырып мәтін құраңыз.

1-топқа: Ана жайлы

2-топқа: Тәуелсіздік туралы

3-топқа: Достық жайлы

бізге, қанша, кім, осы, әне, ешқашан, біреу, барлық, әрқашан

Сергіту сәті«Бұл қай есімдіктер?»

1. Етікші аспабының бірімен ұқсас келетін есімдіктің қай түрі? (біз) 
2. Басқаның бәрін өзі сұрайды, өзінен ешкім сұрамайды? (сұрау) 
3. Көпшіл және көңілшек, 
Ештемені бөліп жармайды, 
Көптік ұғым беріп, 
Көпшілікті қармайды. (жалпылау) 
4. Құрамындағы сөздің көбін көршісінен сұрап алыпты. Алдына бір буын қосыпты да, есімдіктің бір түрі боп тұра қалыпты. (болымсыздық есімдігі) 

5.Біреулерді көрсетіп, нұсқап тұрады. (сілтеу)

6.Өзінен басқа ешкімді жақсы көрмейді (өздік есімдігі)

Жұмбақтар шешу

1. 1.Жеп көріп ем өзін мен

Жас шығарды көзімнен(пияз)

2. 2.Мен әдемі моншақпын,

Ірі емеспін, ұсақпын

Мойнына ешкім таға алмас,

Мендей мөлдір таба алмас(шық)

3. 3.Ол күнді күзетеді,

Күн оны күзетеді.(күнбағыс)

4. 4.Ол келсе, орман шулайды,

Толқып теңіз тулайды.

Қуса өзін қуады,

Ешкім  оны қумайды.(Жел)

5. 5.Өзін көзің көрмейді,

Барлық тілде сөйлейді.

Сен мен десең, мен дейді,

Сен кел десең, келмейді(Жаңғырық)

6. Жарық қылып қос тоғайдың етегін

Айтшы, ол не екенін. (көз)

2. 7.Бұл не деген шебер еді,

Ормандағы ағаштарды

Тұмсығымен шегеледі(тоқылдақ)

3. 8.Өркеші бар, түйе емес,

Не ақ отау үй емес.

Бір орнында тұрғаны

Не болды, бұл кәне?(тау)

4. 9.Биікте ұшып жүреді,

Елік, қоянға бүреді.

Қия таста ұясы,

Бұл құсты кім біледі?(Бүркіт)

ІҮ тапсырма: оқулықпен жұмыс

Есімдіктерді тауып, мағыналық түріне жікте, тұлғалық талдау жаса

1-топқа:160-жаттығу

2-топқа:164-жаттығу

3-топқа: 165-жаттығу

Ү тапсырма «Эссе»

Есімдіктің сөйлемдегі орны, қолдану аясы

Есімдіктен өткенді қайталау, сұраққа жауап береді.

«Кім жылдам?»

Жаңылтпаш, мақалдар,өлең жолдарындағы есімдіктерді тауып, мағыналық түріне ажыратады. Әр топтың жауабы тыңдалады.

Берілген есімдіктерді қатыстыра отырып әр топ өзіне ұсынған тақырып бойынша шағын мәтін құрастырады.

Шешуін табады

Жұмбақтардың жауабын айтады, ішінен есімдіктерді атайды.

Тұлғалық талдау жасайды, есімдік

тің мағыналық түрлерін ажыратады.

Есімдіктің сөйлемдегі орны, қолдану аясы туралы әңгімелейді

Қорытынды

Рефлекция «Менің көңіл күйім» стикерге сабақтағы көңіл күйін білдіріп пікір қалдыру сұралады

Бағалау. Топ басшыларын ұпайларын жинап, қорытынды бағаларын көрсету сұралады. Сол бағаны журналға қою.

Үй тапсырмасын беру

166-жаттығу

Рефлекция «Менің көңіл күйім» плакатына сабақтағы көңіл күйін білдіріп пікір қалдырады

Топ басшыларын ұпайларын жинап, қорытынды баға шығарады. Оқушылар бағаларын күнделіктеріне қойдырады

Үй тапсырмасын күнделіктеріне жазып алады