400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Ашық сабақ. Ілияс Есенберлин "Көшпенділер"

Материал туралы қысқаша түсінік
Мектеп мұғалімдеріне
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді сабақ жоспары



Бөлімі

3- тарау. Көшпенділер мәдениеті. Қазақтың халық күнтізбесі.

Мектеп:

«Қостанай қаласы әкімдігінің білім бөлімінің №16орта мектебі» ММ

Күні: 18.10.2019ж.


Мұғалімнің аты-жөні:

Ибраева М.Д.

Сынып: 9 «А»

9 Т2

Қатысқандар саны: 12

Қатыспағандар саны:0

Сабақтың тақырыбы

І. Есенберлин «Көшпенділер» (үзінді)

Сабақтың мақсаты

9.1.3.1 әлеуметтік-қоғамдық тақырыптар аясында айтылған сөздер мен термин сөздердің мағынасын түсіну;

9.2.5.1 сөйлеу барысында түрлі стильде берілген тақырып бойынша қажетті аргументтерді орынды қолдану, диалогте, полилогте сенімді сөйлеу;

9.5.1.1 ортақ етістің қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану

Бағалау дескрипторы














Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Оқушы

9.1.3.1 әлеуметтік-қоғамдық тақырыптар аясында айтылған сөздер мен термин сөздердің мағынасын түсіну;

1

Мәтіннен тірек сөздерді анықтайды.


Тақырыптан ауытқымай жазады

Тілдік құралдарды орынды қолданып жазады


Тест жұмысында етістерді дұрыс қолданады




Тілдік мақсаттар

Тақырыпқа байланысты сөздер:үздік үлгі, партиялық идеология,аумалы-төкпелі кезең, бұрмаланған т.б.



Құндылықтар

  • Құрмет;

  • Ашықтық;

  • Өмір бойы білім алу;

  • Ынтымақтастық.

Жаһандық азаматтыққа тәрбиелеу

Трилогияныңбіріншікітабыболыптабылатын “Алмасқылыш” романы тұңғышрет 1971 жылы “Жазушы” баспасынанқазақтіліндежарықкөрді. 1974 жылыМоскваның “Молодая гвардия” баспасынан “Загаворенный меч” дегенатпенорыстіліндебасылыпшықты.

Тарихитрилогияныңекіншібөлімі “Жанталас” романы біріншірет 1974 жылы “Жазушы” баспасынаншықты. Роман орыстіліндетұңғышрет “Простор” журналының 1973 жылғы 7, 8, 10 сандарында “Отчаяние” дегенатпенбасылды. Москваның “Известия” баспасынан 1974 жылыорыстіліндешықты. Үш роман біріктіріліп “Көшпенділер” дегенатпеналғашрет 1976 жылы “Жазушы” баспасынанқазақтілінде, Москваның “Советский писатель” баспасынан 1978 жылы, “Художественная литература” баспасынанорыстіліндебасылды.Трилогияныорыстілінеаударған – Морис Симашко. Сондай-ақ “Көшпенділер” трилогиясы 1983 жылыПольшада 1986 жылыВенгриядабасылды.

АКТ дағдысынқолдану

Интербелсенді тақта аудиовизуалды материалды демонстрациялауға қолданылады.

Өмірменбайланыс

Қазіргікездеосындайбатырларымыз бар ма? Олардыңбатырлыңықалайбағаланыпжүр?

Пәнаралықбайланыс

Тарих, әдебиет, география

Алдыңғыбілім

І. Есенберлинныңөмірбаяны, шығармашылығы



Сабақтыңбарысы

Жоспарланған

кезеңдері

Жоспарланғаніс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

5 минут





Қызығушылықты ояту:

  1. Түркілер жыл мезгілін маусымға бөліп, не деп атайды.

  2. Қазақ күнтізбесі неден туды?

  3. Халық табиғат құбылыстарынан нелерді байқады.

  4. Қазақтар күнтізбе арқылы ненің уақытын белгіледі.

  5. Қазақтар нені жақсы таныды?

  6. Қазақтардың күнтізбесі неден тұрды?



Сабақ мақсаттары мен жетістік критерийлері таныстырылады.



























Сабақтың ортасы

30 минут























































































































Мағынаны тану кезеңі.

Ежелгі сақтардың мәдениеті бізне не арқылы жетті?

Жазушының өмірбаяны стильдің қай түріне жатады?



Ілияс Есенберлин «Көшпенділер» трилогиясын жазған көрнекті қаламгер.

І.Есенберлиннің көптеген өлеңдері, поэма, дастан, повесть романдары бар. Ең көрнекті шығармасы «Көшпенділер» трилогиясы. Жазушының шығармалары украин, латыш, литва, башқұрт, поляк, ағылшын, неміс, француз, қытай, араб, испан, тілдеріне аударылған. І.Есенберлиннің «Көшпенділер» атты шығармасы үш бөлімнен тұрады. «Алмас қылыш», «Жанталас», «Қаһар». Трилогияда 15-19 ғасырлардағы қазақ халқының тәуелсіздігі үшін күресі көркем суреттелген. Жазушы тарихи деректерге сүйеніп, қазақ халқының өміріндегі аса маңызды оқиғаларды, сыртқы жаумен күресін суреттейді. Романның негізгі идеясы – қазақ руларының бірігуі, бір хандықта бейбіт өмір сүруі. Автор тарихи кейіпкерлердің бейнесін жасаған. Тарихи оқиғаларды хронологиялық ретімен жазған.



Тірек сөздермен жұмыс:

Қаламгер – шығармашылыөпен айналысушы адам, жазушы.

Дерек – мәлімет, кейде ақпарат.

Маңызды – қажет

Күрес – шайқас

Тәуелсіздік-егемендік

О.Ж.

І.Есенберлиннің інісі Раунақ Есенберлиннің естелігіне ПОПС формуласын құрап жазу.



Өз үйіміздегі біздің өміріміздің соңғы жазы қатты есімде қалды. Біз кедей тұрдық. Аштыққа ұшырадық. Әлбетте, таңертеңгі өте құнарсыз астан соң үйдің батыс жағындағы көлеңкеге жайғасып отыратынбыз. Ілияс бізге ертегі айтып береді.Ол көп ертегі біледі. КЕйінірек менің түсінгенім: ол ертегілерді өз жанынан шығарып айтады екен. Болашақ жазушының табиғи дарынының қабілеті сол балалық шақта қалыптаса бастаған ғой деп болжаймын, - деген естелігі бар.



Бірінші сөйлем «Менің ойымша, ... »

Екінші сөйлем «Себебі, мен оны былай түсіндіремін … »

Үшіншісөйлем «Оны мен мынафактілермен, мысалдармендәлелдейаламын … »

Соңғысөйлем «Осығанбайланысты мен мынадайқорытындышешімгекелдім .



Керібайланыс «Шапалақ»

Сергітусәті:

Қазірбалаларбіздіңбөлімніңатындатұрғандайккөшпенділермәдениетідеп, біздеөзіміздіңмәдениеттіекеніміздікөрсетейік.

Қазақ, орысхалықтары – қолалысады.

Қытайхалықреспубликасы –қолдарыналдарынақойыпиіледі

Үнділер – екіқолымениіліпамандасу

Латынамерикалықтар – құшақтасады

Кениялықтарбір –бірінкөргендедөңгеленіпбилейжөнеледіекен. Ол би «адаму» депаталады.

Француздар – бірбірініңмаңдайынансүйіпамандасады.



Т.Ж.

3-тапсырма. Аудио мәтіндітыңдап, кестенітолтырамыз.



Романның бөлімі

Не суреттеледі

Кезеңі/ғасыр

Хандар

«Алмас қылыш»




«Жанталас»




«Қаһар»




Жаһандық байланыс

Трилогияны орыс тіліне аударған – Морис Симашко. Сондай-ақ “Көшпенділер” трилогиясы 1983 жылы Польшада 1986 жылы Венгрияда басылды. “Көшпенділер” трилогиясында бес ғасырлық оқиға, яғни, ХV-ХІХ ғасыр аралығындағы қазақ хандығы өмір сүрген кезең суреттеледі.

Ілияс Есенберлиннің әйгілі трилогия романы "Көшпенділер" Қазақ хандығының 550 жылдығы және жазушының туғанына 100 жыл толуына байланысты түрік тіліне аударылды. Тұсаукесер жиналысы 10 желтоқсан күні Стамбұл университеті Түркология институты мен Қазақстан Анкара Елшілігі тарапынан Ыстамбұлда өткізілді.

«Дана үкі» әдісін қолданамыз.

Сабағымыздың келесі кезеңінде грамматикалық тапсырмалар орындаймыз.

Етістіктер

Өздік

Өзгелік

Ортақ

Жүр




Кел




Отыр




Жаз




Күл




Ки




Тара




Сөйле




Жина




Іш





1. Синоним сөздерді көрсетіңіз.

A) Үлкен, кіші. B) Аспан, жер. C) Жуан, жуықта. D) Бес, біз.E) әдемі, көрікті

2. “Үлкен” сөзінің антонимін табыңыз.

A) Кіші. B) Зор. C) Түнгі.D) Жақсы.E) Қараңғы.

3. Жіңішке дауысты сөзді табыңыз.

A) Базар.B) Қора.C) Қауырсын.D) Сауысқан.E) Кілем.

4. Тек қана түбірден тұрған сөзді белгілеңіз.

A) Улану.B) Ула.C) Улау.D) Уланды.E) У.

5. Елтаңбаның бес бұрышты жұлдызы ненің белгісі екенін көрсетіңіз.

A) Құрмет.B) Өмір.C) Байлық.D) Еркіндік.E) Бес құрлық.

6. «Мекенжай» сөзінің аудармасын көрсетіңіз.

A) Знакомство.B) Адрес.C) Имя, фамилия.D) Хобби.E) Дом.

7. Ауыспалы мағынасында тұрған сөзді көрсетіңіз.

A) Жануардың терісі.B) Жұмыстың басы.

C) Адамның көзі.D) Құстың қанаты.

E) Көліктің дөңгелегі.

8. Бірыңғай үнді дауыссыз дыбыстардан тұратын сөзді анықтаңыз.

A) Орындық.B) Буын.C) Дыбыс.D) Арман.E) Оқушы.

9. Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаны табыңыз.

A) -дар, -дер, -тар, -тер.B) -мен, -бен, -пен.

C) -дың, -дің, -тың, -нікі.D) -ны, -ні, -ды, -ді.

E) -ға, -ге, -қа, -ке.

10. Туынды сөзді көрсетіңіз.

A) Қызыл.B) Аңдар.C) Ойын.D) Жұмысшы.E) Ақшыл



Ал, мәдениетімізді жаңғырту мақсатында латын әліпбиіне көшу жұмыстары атқарылып жатыр. Сабағымыздың 3 минут уақытын соған бөлейік.

Мына жерде тұрған карточкаларды алып, кез-келген сөзді тақтаға жазыңыздар.

Сабақты қорытындылау.

Сабақ кім туралы болды?

Сабақта қандай кітап жөнінде айтылды?











https://martebe.kz/







































































Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия

«Шығу парағы»

1. Бүгінгі сабақтан неше сөз есіңде қалды?

2. Бүгін сабақта не қиын болды?

3. Келесі сабақта не үйренгің келеді?

Үйге тапсырма: І.Есенберлиннің өмірін толықтырып, ресми стльде жазып келу.









Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ/ оқыту мақсаттары шыншыл ма?

Барлық оқушылар ОМ жетті ме?

Егер жоқ болса, неге?

Сабақтағы саралау дұрыс өтті ме?

Сабақтағы кезеңдер сақталды ма? Жоспардан тыс не жасалды? Неге?















Жалпыбағалау

Қандайекіаспектжақсыөтті? (оқыту мен білім беру туралыойланыңыз)

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не себепболатынеді? (оқыту мен білім беру туралыойланыңыз)

1:

2:

Сабақбарысындасыныптыңжетістігітуралы не ойладым/ жекеоқушылардыңқиындығы, келесісабақтарда неге назараударуқажет?



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
3 ұстаз жүктеп алған
7 ақпан
3162
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі