Сабақ: Күш моменті.Тепе-теңдік шарттары. Иінді таразылар.

Мектеп: Л.Қылышев атындағы Шилі ОЖББМ

Күні: 03.05.2017ж

Мұғалім есімі: Сакиева А.К.

Сынып: 7а

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

Сабақ мақсаттары:

Күш моментіне анықтама береді,

иінді таразыларды қолдана алады.

Барлық оқушылар: Күш моментіне анықтама береді,

иінді таразылардың қолдана алады.

Оқушылардың басым бөлігі: Күш моментіне анықтама береді, иінді таразыларды қолдана алады; күш моментінің формуласын қолдана отырып есептер шығарады.

Кейбір оқушылар: : Күш моментіне анықтама береді, иінді таразыларды қолдана алады; күш моментінің формуласын қолдана отырып есептер шығарады; айналатын деннің тепе-теңдік шартын түсіндіреді; тепе-теңдік жағдайда тұрған дене үшін

күш моменттер ережесін тұжырымдап, олардың тұрмыста пайданалуына мысалдар келтіреді.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

күш иіні-shoulder strength,

күш моменті-moment of force,

тірек нүктесі-fulcrum,

моменттер ережесі-Prahl moments,

иінді таразылар-scales,

рычаг-lever,

айналатын денелердің тепе-теңдік шарты-condition of equilibrium of a rotating body

Алдыңғы тақырып: 4 мин

1.Сұйыққа немесе газға түсірілген қысы барлық бағыт бойынша өзгеріссіз беріледі. Бұл-Паскаль заңы (иә)

2.Жұмысты F әрпімен белгілейді (жоқ)

3.Егер ауырлық күші архимед күшінен кем болсаонда дене сұйық бетіне қөтеріледі. (иә)

4.Тұрақты g шамасы жуық шамамен 10 Н/кг ға тең (иә)

5.Механикалық қуаттың SI жүйесіндегі өлшем бірлігі-Дж (жоқ)

6.Дененің суға бататын бөлігі –шөгім деп аталады. (иә)

7.5см=0,05 м (иә)

8.Таразы дененің ұзындығын өлшейтін құрал (жоқ)

ЖОСПАР

Жоспарланған жаттығулар

Уақыт

Ресурстар

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Басталуы

1.Сергіту сәті: «Ауа-райы»

Шеңбер құрып тұрады, нұсқаулықты орындайды

Үзілісте топқа бөлу

Сурет қиындылары.

Карта

Желім

2.Топқа бөлу «Сурет қиындыларын құрастыру» әдісі

3. Карта арқылы топ мүшелерін анықтау

Топқа бөлінеді, топ мүшелерінің ролдерін нақтылайды.

Ортасы

1..Бейнеролик көрсету

«Фиксики. Рычаг»

Бейнероликті қарау, талдау

1 мин

Интербелсенді тақта (моноблок)

Бейнебаян

2.Сабақтың мақсатын айқындау:

Таразылар, олардың суреттерін көрсету арқылы сұрақ:

-Балалар қалай ойлайсыңдар бүгінгі сабағымызда не туралы оқып, білуіміз мүмкін?

-Таразылар, тепе-теңдік, ауыр заттарды қалай жеңіл көтеруге болатынын.

1 мин

Тарзы түрлері, иіндік, таразы түрлерінің суреттері

3. «Маған тірек нүктесін беріңіз, мен жерді көтеремін» Архмиед

-Бұл мүмкін бе?

-Жауаптарыңыздың дұрыс, бұрыстығына сабақ соңында көз жеткіземіз.

Оқушылар жауаптарын айтады.

0,5 мин

Сөз жазылған слайд (плакат, сурет)

4.Негізгі сөздер мен тіркестер:

күш иіні-shoulder strength,

күш моменті-moment of force,

тірек нүктесі-fulcrum,

моменттер ережесі-Prahl moments,

иінді таразылар-scales,

рычаг-lever,

айналатын денелердің тепе-теңдік шарты-condition of equilibrium of a rotating body

Оқушылар оқиды, қайталайды

3 мин

Негізгі сөздер мен тіркестері жазылған плакат

5.Төрт топқа мәтінді бөліп беру.

І. Иіндік дегеніміз не? (иіндік арқылы көрсету)

ІІ.Тіреу нүктесі дегеніміз не? (иіндік арқылы көрсету)

ІІІ.Иінді таразылар (таразы арқылы көрсете отырып жауап беру)

ІҮ. Ондық таразылар. (суреттер арқылы жауап беру.)

Бағалау парағын ұйымдастырушы толтырады

Ресурсты оқиды, түртіп алады.

1-топ: Қозғалмайтын тіреудің немесе біліктің (осьтің) төңірегінде айнала алатын кез - келген дене иіндік (рычаг) деп аталады.
2-топ: Тіреу нүктесінен күштер орналасқан түзулерге түсірілген перпендикулярдың ұзындығын күш иіні деп атайды.

3-топ: Иінді таразылар айналатын дененің тепе - теңдік шартына негізделген.
ИІнді таразылар дененің массасын өлшеу үшін қолданылады.
4-топ: Иіндері үшін он саны еселік болып келетін таразылар ондық таразылар деп аталады.
gml=gML

9 мин

Бағалау парағы.

Оқулық

Плакат, суреттерімен,

Маркерлер

Желім

Қайшы

Иіндік

6.Рефлексия «Бағдаршам»

Әр топ бірін-бірі түсті фигуралар арқылы бағалайды.

1 мин

Түсті фигуралар

7.Мұғалімнің түсіндірмесі.

Айналу осі бар денелердің тепе - теңдік шартын анықтау үшін күш моменті деген ұғым енгізіледі.
Айналатын денеге түсірілген күштің күш иініне көбейтіндісі күш моменті деп аталады.
M=F*l
Күш моментінің бірлігі.
1Hьютон*метр=1Н*1м
Күш сияқты күш моменті де векторлық шама
M1 моменті сағат тілі қозғалысына қарама - қарсы, M2 - моменті бағыттас қозғалады.
Моменттер ережесі айналатын дененің тепе - теңдігін сақтау үшін денені сағат тілі жүрісіне бағыттас айналдыратын күш моменттерінің қосындысы оны сағат тілі жүрісіне қарсы бағытта айналдыратын күш моменттерінің қосындысына тең болуы керек.
М1=M2
Иінді таразылар айналатын дененің тепе - теңдік шартына негізделген.
М1=M2, P1*d1=P2* d2, мұндағы P1=m1 *g, P2=m2*g

Оқушылар тыңдап, дәптерлеріне түртіп отырады.

7 мин

Жалпақ жолақша, жүктер, иіндік

8.Суреттер арқылы сұрақ:

1.Күш моменті ескерілетін жағдайларды ата.

2.Күш моментіне қатысты суретті көрсет

3.Қай жағдайда жүкті көтерген жеңіл?Неге?

4.Суретке қарап есеп құрастыр

5. Таразының Ай бетіндегі көрсетуі мен Жер бетіндегі көрсетуі бірдей бола ма?

6.Эксперементтік тапсырма:

Тіреу нүктесінен бірдей қашықтықта 18 см-ден кейін оң жағына 1Н, ал сол жағына 3Н жүк іліңіздер. Жүктерді қозғамай иіндікті қалай тепе-теңдік күйге келтіруге болады?

Сурет арқылы жауап береді, есеп құрастырады.

Эксперементтік тапсырманы топ болып орындайды.

5 мин

Суреттер. Иіндік, жүктер.

8.Топшама арқылы есептер шығару:

Бастапқы деңгей

1.Иіндік тепе-теңдік қалпын сақтау үшін, оның В нүктесіне қандай күш түсіру керек?

2.Иіндіктің кіші иініне 300Н, ал үлкен иініне 20Н түсті. Кіші иіннің ұзындығы 5см, үлкен иіннің ұзындығын анықтаңдар. Суретін салыңдар

Орта деңгей

1. Иіндіктің ұштарына 40Н және 240Н күштер әрекет етеді. Тірек нүктесінен ең кіші күш әрекет ететін нүктеге дейінгі қашықтық 6см. Егер иіндік теңгерілген қалыпта болса, оның ұзындығын табығдар.

2. Ұзындығы 1м иіндіктің ұштарына 2Н және 8Н күштер әрект етедә. Тепе-теңдік жағдайындағы тіреу нүктесі қай жерде орналасқан?

Жеткілікті деңгей

1. Иіндік тепе-теңдікте болу үшін тіректі қай жерге орналастырған жөн?

10 мин

Есептер жазылған топшама

-Балалар Архимедтің тұжырымы дұрыс па екен?

Оқушылар жауап береді

0,5 мин

Сөз жазылған слайд (плакат, сурет)

1.Үйге тапсырма:

§57. Күш моменті.Тепе-теңдік шарттары. Иінді таразылар.

Эссе жазу: «Жер бетінде тепе-теңдік шарты орындалмаса...» (қалауы бойынша)

Күнделіктеріне жазады.

1 мин

Аяғы

2. «Бағалау парағы» арқылы бағалау

«5»-16-29

«4»-9-15

«3»-1-8

1 мин

Бағалау парағы

3.Рефлексия «Блоб ағашы»

Оқушылар стикерлерге есімдерін жазып өздерін ағаштағы адамдардың қайсысының орнда екенін айтып, стикерді жапсырады.

1 мин

Блоб ағашы, стикерлер

Рефлексия

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма? Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспараған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау:

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуда да, оқуды да ескеріңіз)?

1

2

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуда да, оқуды да ескеріңіз)?

1.

2.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім

А

1.Иіндік тепе-теңдік қалпын сақтау үшін, оның В нүктесіне қандай күш түсіру керек?

2.Иіндіктің кіші иініне 300Н, ал үлкен иініне 20Н түсті. Кіші иіннің ұзындығы 5см, үлкен иіннің ұзындығын анықтаңдар. Суретін салыңдар

В

3. Иіндіктің ұштарына 40Н және 240Н күштер әрекет етеді. Тірек нүктесінен ең кіші күш әрекет ететін нүктеге дейінгі қашықтық 6см. Егер иіндік теңгерілген қалыпта болса, оның ұзындығын табығдар.

4. Ұзындығы 1м иіндіктің ұштарына 2Н және 8Н күштер әрект етедә. Тепе-теңдік жағдайындағы тіреу нүктесі қай жерде орналасқан?

С

5.Иіндік тепе-теңдікте болу үшін тіректі қай жерге орналастырған жөн?

№

Оқушы

аты-жөні

Өткенді қайталау

Топппен сұраққа жауап беру

(жауап берген оқушыға)

Түсті фигуралар арқылы өзге топты бағалаған оқушыға

Суреттер арқылы сұраққа жауап берген оқушыға 1 балдан

Топшама арқылы есептер шығару.

Жалпы балы

Бағасы

1-8 балл

3 балл

3 балл

6 балл

1-9 бал

1

2

3

4

5

6

№

Оқушы

аты-жөні

Өткенді қайталау

Постер безендіру, қорғау

Тәжірибе

Есептер шығару

Жалпы балы

Бағасы

1-8 балл

1-5 балл

1-5 балл

1-6 балл

1

2

3

4

5

6

№

Оқушы

аты-жөні

Өткенді қайталау

Постер безендіру, қорғау

Тәжірибе

Есептер шығару

Жалпы балы

Бағасы

1-8 балл

1-5 балл

1-5 балл

1-6 балл

1

2

3

4

5

6

№

Оқушы

аты-жөні

Өткенді қайталау

Постер безендіру, қорғау

Тәжірибе

Есептер шығару

Жалпы балы

Бағасы

1-8 балл

1-5 балл

1-5 балл

1-6 балл

1

2

3

4

5

6