Ашық сабақ Махамбет Өтемісұлы

МАХАМБЕТ
ӨТЕМІСҰЛЫ
Орындаған: Уатхан Тілеу

Өмірбаяны

Махамбет Өтемісұлы (1804 ж., Ішкі
Бөкей Ордасы, қазіргі Батыс Қазақстан
облысының Жəнібек ауданының Нарын
құмының Жасқұс деген жері. — 1846 ж.
20 қазан, Қараой өңірі, қазіргі Атырау
облысының Индер ауданы) — қазақтың
əйгілі ақыны, күйші композиторы,
отаршылдыққа қарсы Исатай Тайманов
бастаған
көтерілісті
(1836-1837)
ұйымдастырушылардың
бірі,
осы
көтерілістің жалынды жыршысы.

Махамбет кім?

1.Батыр
2.Ақын
3.Күйші
4.Аруақты ер
5.Қолбасшы

Махамбет шығармалары

Ол
жыраулық
поэзияның
көркемдік
əлемін
байытып,
шығармаларында
ұлт
азаттық идеяларын көтерді, елдікті сақтап қалуға тақырлы. «Мұнар күн» жырында ол ел басына түск
н ауыртпалықты ашына айтты. «Ереуіл атқа ер салмай», «Ұлы арман», «Жайықтың бойы көк шалғы
», «Атадан туған ардақты ер» жырларында ақын алдағы күндеріне үмітпен, зор сеніммен қарады. «Бі
тіндеп садақ асынбай», «Арғымақ, сені сақтадым», «Арғымақтың баласы», «Азамат ердің баласы», «
ара нар керек біздің бұл іске», «Еменнің түбі сары бал», «Жалған дүние», «Еріскедей ер болса», т.б.
Шығармаларында
ұлтазаттық
қозғалыс
рухы,
ел
тағдыры
мен
арман
мүддесі терең əрі шынайы суреттелген. «Халық қозғалса, хан тұрмайды тағында» дейді ол отты жыр
арында. Ақын өлеңдерінің басты қаһарманы Исатай батыр. «Исатай деген ағам бар», «Исатай сөзі»,
Арғымаққа оқ тиді», «Тарланым», «Соғыс», т.б. Өлеңдерінде Исатай батырдың көркем тұлғасы, адам
ершілік,
қайсарлық,
тапқырлық
қасиеттері
жан
жақты сипатталды. Оның «Жəңгірге», «Баймағамбет сұлтанға» арнаған 106 өлеңдері патшаның жерг
лікті билеуші өкілдері хан сұлтандарға қарсы жазылған, олардың бет пердесін ашатын жырлар болды.

Махамбет! Махамбет...
Білмеймін, жел ме, сел ме,
Жырда онымен бір тула тендесер ме?
Эділетсіз дуниенін кабыргасын
Махамбетше согер жан кездесер ме?
Фариза Онгарсынова

ДАУЫЛПАЗ ЖЫРДЫН ТАРЛАНЫ – МАХАМБЕТ.
Махамбеттін Исатай Тайманулына арнап жазылан олендері:
• "Исатай деген агам бар"
• " Мінгені Исатайдын актабаны-ай"
• "Есіл ер"
• "Тайманнын улы Исатай"
• "Мінкен ер"
• "Исатай сезі"
• "Тарланым"

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ