Ашық сабақ Мұхтар Әуезов "Көксерек" әңгімесі 7-сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Балалар мен үлкендер

Тарауы:-2 бөлім-3

Мектеп: «Жамбыл атындағы мектеп-балабақша кешені»КММ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:Дуйсенбина А

Сынып:7

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

М.Әуезов «Көксерек» әңгімесі 2-сабақ «Ашық пікірлер сабағы»

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7.Т\Ж1 Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:Шығармамен танысып, сюжеттік негізінде дамуын баяндайды.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:Сюжеттің бөлшектерін бір-бірінен ажыратады.

Кейбір оқушылар орындай алады:Әдеби шығармадағы образдарға талдау жасай отырып,шығарманың бөлшектерін талдайды, сюжеттік желісі бойынша ұтымды ой айтады.

Бағалау критерийі

• Шығарма мазмұнын, идеясын түсінеді;

• Шығарманың сюжеттік желісіне қарай талдап, дамуы бойынша баяндайды;

• Сыни ойлауларын жеке, жұп, топ ішінде көрсете біледі

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:шығарманың тақырыбы мен идеясын аша отырып, талдау жұмыстарын жүргізеді;

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:Дала тағысы, жыртқыш, қатігез, табиғат перзенті,тақырып, идея,сюжет, Ыстықкөл, итаяқ, арлан

Диалог құруға/шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Хайуанатқа жасаған қиянатың,

Адамзатқа жасаған опасыздық

Қадыр Мырзалиев

Талқылауға арналған сұрақтар: -Жазушы әңгімесі неге «Көксерек» деп аталған?Жазушы ойын қалай түсіндірер едің?

-Қалай ойласың, әңгіме негізіндегі басты ойды ашатын ең негізгі оқиғалар қайсысы?

Не себепті .. деп ойлайсыз?

Көксеректі жауыздыққа , соншама өшпенділікке баулыған нәрсе не?Әлде табиғаттың қатаң заңы ма,қасқырлар әлемінің тіршілік заңы солай ма?

Ишара:

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы

Құрмет, ашықтық, ынтымақтастық, Қазақстандық патриотизм, және азаматтық жауапкершілік.

Пәнаралық байланыс

Тарих, география,өлкетану, жаратылыстану, өнер

Алдыңғы оқу

Стоп-кадр әдісі бойынша интербелсенді тақтадан шығармаларына байланысты суреттерді көрсету арқылы М.Әуезов туралы білетіндерін еске түсіреді.

Мұхтар Әуезовтың шығармалары бойынша топқа бөлу. «Абай жолы», «Көксерек»

Жоспар

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың

Басы

Қызығушылықты ояту

3 мин

Шаттық шеңбері: «Жүректен-жүрекке- мен саған тілеймін...»

Топқа бөлу: Жазушы шығармалары бойынша топқа бөлу «Миға шабуыл» топ аттары жайылы пікірлерін тыңдау

Жүрек макеті, шы5арма атаулары

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану

5 мин(Т.Ж)

6 мин

8мин

8мин

5мин

3 мин

«Қасқыр кек алды»»Тапсырма 1. Эпизод көрсетіледі. оқушыларға «Көксерек» шығармасы туралы бейнематериал (0,5 минут) бір сәтімен жұмыс жасатамын:

сұрақтар қою арқылы диалогке тартамын:

• Кадрда не көрсетілген?

• Көріністі сипаттап берсеңіздер? ..

• Не туралы баяндалды деп ойлайсыздар?

Сонымен бүгін біздің сабағымыздың тақырыбы не туралы деп болжайсыздар?

Сабақта ол туралы қандай мәлімет білгілеріңіз келеді?

Эпизод пен шығарманың арасында қандай айырмашылық бар?

Тапсырма2. Т-Ж:Топта өзара талқылап қорғайды:

«Болжау» (Топтық жұмыс) «Әдеби шеңбер» әдісі

1.Талқы себептері: «Көксерек» шығармасының мазмұны,сюжеті, автор позициясы бойынша 5 сұрақ құрастырады:

2.Белгілеуші:Шығарманың қай бөлімі ең маңызды екенін дәлелде.

3.Байланыстырушы:Мәтіндегі ақпараттың өмірмен байланысын тап.

4.Қорытындылаушы: «Көксерек» шығармасында көтерілген мәселені қорытындыла.

Дескриптор:

1.Шығарманың мазмұны ,сюжеттік желісі негізінде сұрақ құрастырады;

2.Оқушылар мәтіндегі қай бөлімнің маңызы екенін дәлелдейді;

3.Шығармадағы ақпараттың өмірмен байланысын ашып көрсетеді;

4.Шығармадағы көтерілген мәселеге қорытынды

жасайды;

ҚБ.Табыс критерийлеріне сүйене отырып,түрлі фигуралар бойынша өзара бағалау жүргізіледі.

ТапсырмаЖ:Ж «Оқиға тауы» әдісі арқылы шығарманың фабуласы мен сюжеттік дамуын анықта, ретімен қой.

Дескриптор:

-Шығармадағы эпизодтарды копозициялық құрылымына жіктейді;

-Шығарманың сюжеттік дамуын өз сөзімен әңгімелейді;

Сюжеттік талдау

Оқиғаның басталуы:Сайдағы қасқырлар апаны.Екі аяқтылырдың індегі бөліктерге қиянаты.

Оқиғаның байланысы:Көксеректің ауыл тұрғыны болуы, оның ауылда өсуі, мінез-құлқындағы қасқырға тән ерекшеліктері.Көксеректің өз тұқымын тануы, бірнеше рет жоғалып кету, қасқыр үйіріне қосылуы.Ақ қасқырмен жұп болуы.

Шиеленісуі:Көксеректің Ақ қасқырмен қосылып, төңіректегі ауылдырды шулатуы. Қорадағы қойларды жаралауы.

Шарықтау шегі:Көксеректің Құрмашты өлтіруі.

Шығарманың шешемі:Аққасқаның Көксерекпен айқасы.Көксеректің өлімі.Құрмаштың әкесінің Көксеркті басқа теуіп, Құрмашын жоқтауы.

Ж-Ж.Саралау тапсырмасы

«Жуан және жіңішке» әдісін қолдану сұрақ қою мәнерін жетілдіреді. «Жіңшке» сұрақтар-бірсөзді жауапты талап ететін, сұрақтар. «Жуан» сауалдар- ойлауды ,қосымша білімді тарататын, талдай білуді талап ететін сұрақтар.

-Жазушы әңгімені неге «Көксерек» деп атаған, Мқхтар ойын қалай түсіндіре едіңіз?(Жазушы шығарманы «Көксерек» деп атағанмен, мұнда қасқыр тағдыры ғана сөз болмайды, адам мен табиғит арасындағы күрделі өзекті мәселе көтеріледі)

-Әңгіме негізіндегі басты ойды ашатын ең негізгі оқиғалар қайсысы деп ойлайсың?( Табиғитқа жасалған қиянат)

-Ауыл адамдарының іс-әрекетін ақиацға бола ма?(Ақтауға болмайды.Себебі жазушы өз шығармасында табиғитқа қиянат келтіретіндерді « екі аяқтылар» деп суреттеген)

-Табиғатқа қиянат келтіру ,оныің тыныштығын бұзу мәселесіне қалай қарайсыңдар?(Табиғитқа қиянат жасау,оның тыныштығын бұзу мәселесі-қауіпті мәселе)

-Әңгіме қалай аяқталады?Қарғыспен аяқтауына не себеп?(Әжесінің қарғысымен аяқталады.Әжесінің қарғысы-заңғар жазушының озбырлық пен қаталдыққа деген қарғысы.

-Бұдан нені ұғамыз?жазушы неге үндейді?(Жазушы жер бетіндегі тіршілікті татулыққа шақырады)(Құрмаштың қазасы,Көксеректің жазасын тартуы)

-Көксеректі жауыздыққа,соншама өшпенділікке баулыған нәрсе не?Әлде табиғиттың қатал заңы ма,қасқырлар әлемінің тіршілік заңы солай ма?

Дескриптор:

-Оқушылар диалогқа түсіп, берілген жуан сұрақтарға тура жауап қайтармай,ой елегінен өткізіп,сыни пікір айтады.

Қ.Б «Жұдырық-алақан» әдісі арқылы бағаланады.-

-Мақсатқа толықтай жеттім десе, ашық алақан,-

-Жартылай әлі де толықтай жұмыс істеу керек десе, үш саусағын көтереді,

-Елеусіз ғана табысқа жеттім деп есептесе,жұдырығын көрсетеді.

«Детальдарын қосу» әдісі «Венн» диаграммасын толтыру: Адам мен қасқыр, Адам өмірі мен тағылық өмір салыстырады.

Оқушылар тарапынан өткен тақырыпқа қосар ой-пікірлерін білу

Қ.Б: Ұжымдық шапалақ

Кері байланыс «Сауалнама-интерьвю»

Суреттер, А3 парағы, маркер, оқулық,

Интернет сайттары

«Көксерек1бейнематериал

Суреттер,

А4 парағы

дескриптор

Сабақтың

соңы

Ой- толғаныс

3мин

«Мен сөз сұраймын» оқушылардың ашық пікірлерін білу

Оқушылар жауап береді. Шығармада көтерілген мәселені өлең жолдармен нақыл сөздермен, көркем сөзбен түйіндейді.

Бағалау , кері байланысқа А3 парағы

Стикер,оқулық

Қосымша мәлімет

Саралау – оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

«Фигуралармен бағлау», «Жұдырық-алақан», «Ұжымдық шапалақ»

Пәнаралық байланыс – денсаулық және қауіпсіздік, АКТ-мен байланыс. Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі)

Барлық оқушылардың сабаққа қызығушылықпен қатысып,беленділік танытулары үшін оқытудың белсенді әдіс-тәсілдерін тимді пайдаландым. Оқушылардың басым бөлігін көркем шығарманың кейіпкерлер бейнесін сюжеттік желісіне қарай талдауға жетеледім. Кейбір оқушылар:

Д.мен А- шығарманы толық таладай отырып,сюжеттік желісі бойынша құнды пікір айта білді.

«Стоп-кадр»әдісі, «Әдеби шеңбер» әдісі, «Жүректен-жүрекке» , «Оқиға тауы» әдісі,

«Саралау тапсырмалары» әдісі,

«Сауалнама-интерьвю» әдісі,

«Детальдарын қосу» әдісі.

Тарих, география, өлкетену,

Жаратылыстану,өнер