Ұйымдастырылған оқу қызметінің технологиялық картасы
Мектепалды даярлық тобы
жетекшісі: Таттимбетова.Д.Қ
Білім беру саласы: Қатынас
Пәні: Сауат ашу
Тақырыбы: « П п дыбысы және әрпі.»
Мақсаты: өткен әріптерді еске түсіре отырып, ойлау қабілетін арттыру.
П,п дыбысымен таныстыру, өз бетінше сөз, сөйлем қарастыруын қадағалау. Дыбыстық талдау жасауға, сауатты жазуға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: суреттер, текшелер, көрекіліктер.
Сөздікпен жұмыс: піл, пияз, кірпі, балапан, кітап, апа.
|
Іс-әрекет кезеңдері |
Тәрбиешінің әрекеті |
Балалардың әрекеті |
|
Ынталандыру- оятушы |
Шаттық шеңбер: «Күлкі» Күлім қағып қолымды, 1, 2 деп соғайын. Қарап тұрған көршіме, Қолымды мен бұлғайын. Ыстық алақаныммен, Маңдайыңнан сипайын. Құшақтасып өзіңмен, Амандасып алайын. Мақсаты: Балалардың бір-біріне жақсы көңіл күй сыйлауға үйрету. |
Балалар бір-біріне қарап, ыңғайланып отырады. Бір-бірінің жүздеріне тура қарап, жымиып күледі. |
|
Ұйымдастырушы- іздеуші. |
Өткен ұйымдастырылған оқу-іс әрекетінде біз қандай дыбыспен танысып едік? Ол қандай дыбыс?
Ол қандай пішінге ұқсайды? Ж- дыбысынан басталатын сөздер айтайық? Бүгін біз жаңа әріппен танысамыз. Ол қандай әріп екенін білу үшін мына әріпті жұмбақты тындаңдар. Балаларды «П» әрпімен таныстыру. Пп дыбысы бар сөздерді буынға бөлу. Тәрбиеші жұмбақ жасырады: Қорықпайды күшті аң, Қорқады тек тышқаннан. Қалың киімді ұнатады, Шешіндірсең жылатады. Үсті толы ине, бірақта,Іс тігіп, қадамайды түйме.
Сабақты бекіту үшін, суреттегі заттардың атын атау, п дыбысын табу.
Ойын « Жоғалған әріп »
Ал енді балалар кітап бетіндегі суреттерге назар аударайықшы!
Ауада Пп дыбысын салу, дәптермен жұмыс. Енді балалар біз таяқшалар арқылы П дыбысының бейнесін жасайық. Сергіту сәті: Ал балалар, тұрайық, Алақанды ұрайық. Оңға қарай бұрылып, Солға қарай бұрылып. Бір отырып, бір тұрып, Бой сергітіп алайық. Дидактикалық ойын: «Сиқырлы қоржын әріптерімен» |
-Ж дыбысымен, дауыссыз дыбыс. - көбелекке ұқсайды, жіп, жылан, жапырақ, жаңғақ. Жұмбақтың шешуіне толық жауап береді: П дыбысы Балалар суретке қарап, тәрбиешімен бірге «П» әрпімен танысады.
Сұрақтарға толығымен жауап бере отырып, мұқият тындайды.
-Кірпі Жұмбақтың шешуіне толық жауап береді:
Балалар тапсырманы мұқият тындап, п дыбысын орнына қояды.
1 бала: Балапан. П дыбысы сөздің ортасында орналасқан.
Балалар дәптермен жұмыс жасайды. Балалар Пп әрпін жазуды үйренеді.
Сергіту сәтін топпен тұрып орындайды. -Балалар қоржынға қолдарын салып, бір әріпті таңдап алады. Алынған әріптің ережесін және қандай текшемен белгілейтінін айтады. |
|
Рефлексивті- түзетуші |
Балалардың сабақтағы белсенділігін арттыру. қорытынды бөлім. |
Балалар сабақтан алған қызығушылық әсерлерін арттырады. «П» әрпі Дауыссыз дыбыс Дауысты және дауыссыз дыбыс. Балаларды смайлк арқылы мадақтау. |
Күтілетін нәтиже:
Нені білу
керек: Бірін - бірі сыйлай білу
керек.
Нені
үйренді: Сөздерге дыбыстық талдап
жасауды.
Нені
біледі: Пп дыбысы қатаң,
дауыссыз дыбыс. Айтылғанда ерініміз бір-біріне тиіп, дыбыс
кедергіге ұшырап айтылады. П дыбысы сөздің басында, ортасында
сөздің соңында кездеседі. Оны көк түсті текшемен
белгіленеді.
Мектепке дейінгі ұйымдағы оқу тәрбие үрдісінде
«Тәй-тәй» технологиясын қолдану тиімділігі
«Баланың ынтасын арттыру үшін оқылатын нәрседен бір жаңалық болу керек»
Жүсіпбек Аймауытов
Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың халыққа Жолдауында «Кішкентай бүлдіршіндердің дамуына ықпал ететін үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы ретіндегі мектепке дейінгі білім беруге баса назар аударған жөн.
Және бұл сатыны олардың шығармашылық және интеллектуалдық қабілеттерін дамытуға арналған тиімді бағдарламалармен қамтамасыз ету қажет. Әрбір балалардың білім алуға, еңбекке және қоршаған ортаға бейімі, қарым - қатынасы нақ осы кезеңде қаланатынын естен шығармауымыз керек» - деп айтылған.
Жас ұрпақ тәрбиесі сияқты үлкен міндетті шешуге мектепке дейінгі қоғамдық тәрбиенің орны ерекше. Олар өмір есігін жаңа ғана ашқан жас буындар денесінің, ақыл - ойының, сана - сезімінің дамуына, адамгершілік қасиеттері мен эстетикалық талғамның қалыптасуына жағдай жасайды.
Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу мақсатты қоғам талабынан туады. Өйткені елімізге Отанын сүйетін, білімді, моральдық бейнесі жоғары, шығармашылық еңбекке бейім, рухани дүниесі бай, жетілген адамдар қажет.
Даму ортасының негізінде тұлғаның дамуын қамтамасыз ететін мектепке дейінгі білім беру мекемесі, баланың тұлғасын дамытуда оның жеке ерекшелік мүмкіндіктерін ашып, таным белсенділігін қалыптастыру мақсатында мынадай міндеттерді шешуі шарт.
- Баланың ішкі белсенділігін дамытуға арналған қажетті мүмкіндіктер жасау;
- Әр балада оның жеке дара қасиеттері мен қабілеттерін ашып, олардың өмір сүруге қажетті салаларға орнығуына мүмкіндік көрсету;
- Әр баланы тұлғалық ерекшеліктерін ашып көрсетуге және оны дамытуда көмегін тигізетін жаңа жолдарды іздестіру;
- Әр баланың тұлғасына деген құрмет пен сүйіспеншілікті қамтамасыз ететін қарым - қатынасты орнату;
- Тұлғаға әсер етудегі белсенді әдістерге бағдар жасау;
Мұндай педагогикалық технологиялардың жан - жақты тараған түрінің бірі «Тәй-тәй» технологиясы.«Тәй-тәй» технологиясының негізін қалаушы М.Мантессори. Мантессори педагогикасының негізі-арнайы орта құрып,онда баланың өзін-өзі дамытуына ықпал жасау.М Мантессори: «Баланың өзіп жетілуі үшін не қажет?»-деген сұрақ қойып,оның қажеттілігі,өзіне қызмет етуге,өзін-өзі дамытуға деген ұмтылыс болып табылатынын өзі ашқан мектептерде дәлелдеп берген. Сондықтан баланы өмірге бейімдеу дамытушылық ортада жүзеге асады. Дамытушылық ортасы дегеніміз-балалардың қызығушылығын туғызатын алуан түрлі,тартымды материалдар ашық қолжетімділікте болатын,педагог жасаған зат-кеңістік ортасы;ондағы балаларды оқыту және тәрбиелеу жағдайы әрбір балаға өзінің жеке қарқынмен дамуға мүмкіндік береді. Мантессори материалдары дегеніміз-балалардың өздігімен жұмыс істеуіне арнап жасалған және қатені бақылауға мүмкіндік беретін оқу құралдары.Яғни Мантессори тобындағы жетекшінің атқаратын қызметі-белгілі бір іс-әрекетті баланың өзінің орындап шығуына көмек беру.
Біздің «Айгөлек» мектепке дейінгі ұйымында «Тәй-тәй» технологиясы мен әдістемелерді оқу-тәрбие үрдісінде қолдануда тиімділігін байқадық. «Тәй-тәй» технологиясының негізгі мақсаты әр баланың жеке қабылдауы мен даму кезеңдерін есепке ала отырып білім беру.
Технологияның балаларға іс-әрекеттерді таңдау мүмкіндігіне, зерттеу ісімен шұғылдануына, іскер және тапқыр болуына жағдай жасайды. Сонымен қатар оқу-тәрбие үдерісіне отбасы белсенді қатысады.Ата-аналар жалпы ашық есік күндері өнер орталығына қатысып, өткізілген әртүрлі тақырыпқа сай табиғи материалдардан заттық мазмұнды және сәндік сурет салу,немесе сәндік бұйымдар жасауға жетекшілік етеді.Алдын ала дайындық жұмыстар жүргізіліп табиғи материал қалдықтарын жинауға көмектеседі.Ата-аналарға түсінік жұмыстары жүргізіледі.Өнер орталығында балалардың қабылдауын,көрнекі-бейнелі ойлауын,зейінін дамытуға,дербестігімен жауапкершілігін қалыптастыру,ұсақ саусақ қозғалыстарын,ептіліктерін дамыту арқылы еңбексүйгіштікке тәрбиелейді. Алтын күз апталығына орай ұйымдастырылған «Ертегі ата-ана көзімен» атты тәрбиелік шарада ата-ана мен балалар бірлесе күзгі өнім әртүрлі көкөністерден ертегі кейіпкерлерін жасады. Ата-аналар өз балаларының алғашқы ұстаздары мен адвокаттары.Балабақшадағы балалардан коммуникативтік тілдік құзіреттілікті меңгерген,ана тілі мен ұлтаралық тілді меңгеруге мүмкіндігі бар,ересектермен және құрдастарымен еркін қатынас жасайтын мектеп жасына дейінгі бала тұлғасын қалыптастыруда ата-анамен тәрбиешілердің бірлесе жұмыстануының маңызы зор.
Сондықтан, «Тәй-тәй» технологиясы бойынша ата-аналар берілген білімді үйде бекітіп, толықтыруға көмектеседі; тәрбиешілер балалардың үйдегі үйренгенін оқу бағдарламасын игертуге пайдаланады. Мұнда ата-аналардың қатысы қандай түрде болмасын қолдау табады: олар тәрбиешіге сабақ үстінде көмектесуі мүмкін; ата-аналар алқасы салмақты шешімдер қабылдауға белсенді қатысады; олар балаларының жақсы жақтары мен көмек қажет ететін әлсіз жақтары туралы мәліметтер бере алады. Балабақша мен отбасының байланысы тәрбиешілер мен ата-аналардың өзара құрметі мен сеніміне және әріптестік қарым-қатынас орнату үшін бірлесе күш жұмсауында.
«Тәй-тәй» технологиясы бойынша жұмыстануда тәрбиешінің қызметі «Тәй-тәй» технологиясымен жұмыс істейтін топтардағы тәрбиешілер мәлімет беруші емес, бағыттап, танымдық процесті жеңілдетеді. Ол біліктілікті ынталандырып, оқуға деген жауапкершілікті бөліседі; ол топтағы ортаның қауіпсіздігін жоспарлайды.Тәрбиеші балаларды түрлі материалдармен қамтамасыз етеді және қоршаған ортамен шектеусіз қарым-қатынас жасауға қолайлы жағдай туғызады. Тәрбиеші балаларға ашық сұрақтар қою арқылы балалардың зерттеу мен жаңа мәліметтерді игеруіне көмектеседі. Ашық сұрақтарға бірнеше жуық жауаптар берілуі мүмкін. Олар сонымен қатар баланың ойлау жүйесін түсінуге мүмкіндік береді. Сұрақ-жауап ойлауды ғана емес, баланың тілін де дамытады. Тәрбиеші балалармен бірге ойнайды, әңгімелеседі. Ол балалардың білсем деген ынтасын бөлісіп, олар ұйымдастырған заттың бәріне қызығушылық танытады.
«Тәй-тәй» технологиясы арқылы ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінде балаға өз бетімен жұмыстануға жағдай туғызады. Балалар да өздерінің мүмкіндіктері мен қызығушылықтарына сай жұмыс түрін таңдау арқылы жекешелендіруді жүзеге асырады. Қызықты, әрі икемделген жұмыс түрлерін (тапсырмаларды) жоспарлап, әр баланың қалай орындағанын немесе ойнағанын бақылай отырып, тәрбиеші материалдар мен тапсырмаларды ауыстыруы, не жеке балаға бейімдеп өзгертуі мүмкін. Әр баламен жеке жұмыс жасау үшін топтық жұмыстарды шағын топтарда өткізу тиімді. Осындай көзқараспен оқыту баланың өз деңгейінде өсуі мен дамуына игі әсер етеді. Орта қауіпсіз, жайлы, қолайлы, орта көп қызметті, вариативті іс-әрекет өзгеруіне байланысты өзгере алатын алғашқы дүниетанымдық мағлұмат бере алатын орта болуы тиіс.
Дамыту орталары заттар мен ойыншықтарды балалардың еркін қолдана алуын, тілінің, танымдық, эстетикалық дамуын, баланың ізденімпаздық қабілетінің дамуын, технологиясымен жұмыс жасайтын топтардағы ахуалдың өзі балаға өз бетімен таңдау жасауға мүмкіндік беруін қамтамасыз етуі керек.
Оқу іс –әрекеттеріне қолайлы көркем әдебиет, құм және су, ғылым , өнер, ойын және математика орталықтары жұмыс жасайды.
Көркем әдебиет орталығында жасына лайықты көркем әдебиет шығармаларын оқып беріп,оқылған шығарма мазмұнын әңгімелетуге,мақал-мәтел оқу,жұмбақ жасыру арқылы балалардың тілін ширатып,көркем сөз өнерін сүйе білуге баулып,адамгершілік сапалары игертіледі.Мазмұнды суреттер арқылы жүйелі сөйлеп құрап,сөйлеуге үйретіледі.
Құм мен су орталығында сезім қабілеттері дамиды,кеңістік және көлемдік өлшеу түсініктері қалыптасады,ірі және майда қозғалыстары жетіледі.
Ғылым орталығында Баланың табиғатқа деген сүйіспеншілік,қамқорлық қарым-қатынасын қалыптастыру мақсаты көзделеді.Жануарлар дүниесі мен өсімдіктердің құпия сырларына деген қызығушылығы әртүрлі зерттеу,іс-тәжірибе жүргізу,бақылау жұмыстары арқылы артады.
Ойын орталығында желілі-рольдермен танысуға мүмкіндік беріліп,әлеуметтік дамуы мен қатар қарым-қатынас ептіліктері де ойын үстінде дамиды.
Математика орталықтарында математикалық ұғымдар мен геометриялық пішіндерді ұғынуға,сандарды ауызша есептеп,есептер шығаруға және өз тарапынан есептер құрастыруға үйренеді.Жәнеде заттардың кеңістікте орналасу бағытын,уақытты бағдарлауға,заттардың түр түсіне ,пішініне,көлеміне қарай салыстыруға,ажырата білуге үйретіледі.
Орталықтардағы жинақталған материалдар балалардың белсенділігін ынталандырады, олардың барлық бес сезімін ашып, қолдануға итермелейді. Тәжірибе жасап, зерттеп, жаңалықтар аша отырып, балалар өз «болжамдарының» дұрыстығын тексереді, білімді өзіндік жеке тәсілмен игереді. Дәл осындай әдіспен балалар мәселе қойып, оны шешуге, сын тұрғысынан ойлауға, таңдау жасауға және түсініктер қалыптастыруға үйренеді. Еш уақытта кіші жастағы балаларды өздерін қызықтырмайтын тапсырмаларды орындатуға, тақырыптарды оқып үйренуге мәжбүрлеуге болмайды. Топтың ішкі көрінісі балаға орталықтар мен материалдарды таңдауға мол мүмкіндік беретіндей жағдайда ұйымдастырылуы тиіс.
Топта балалармен өткізілетін әртүрлі сабақтарды ұйымдастыра отырып, тәрбиеші барлық үйде болатын, әдетте тасталатын алуан түрлі материалдарды қолдануы мүмкін. Әрбір тәрбиеші белгілі бір сабақтарға қажетті материалдардан «тілек» тізімін жасап, оны жинауға ата-аналар мен балаларды қатыстыруы керек. Бұл тізімді ата-аналарға арналған хабарландыру тақтасына, немесе жеке жазып беруге болады. Материалдар төмендегідей болуы мүмкін:
- табиғи - тастар, тұқымдар, жапырақтар, таяқшалар, қабықтар; - тұрмыстық – түрлі ыдыстар, пластикалық бөтелкелер, банкалар, тамаққа қосылатын бояулар, ағаш және темір қалдықтар, әжетхана қағазы, газеттер, пенопластар, картон қораптар, бөтелке қақпақтары, шегелер, шуруптар, мата қиықтары, азық-түлік қораптары, қаптайтын материалдар, журналдар, календарлар, үй бұйымдарының сынықтары. - жұмыстан немесе дүкеннен әкелінген материалдар - еденге төсегіштің қалдықтары, оқшауланған сымдар, ағаш сынықтары, ағаш үгінділері, пайдаланылған принтерге арналған қағаздар, қажетсіз деп тасталған әртүрлі заттар. Барлық жиналған материалдарды жүйелеп жазып, реттеп, қажет уақытында алуға ыңғайлы жерге сақтау керек. «Денсаулық», «Қатынас», «Таным», «Шығармашылық», «Әлеуметтік орта» бес білім салаларына байланысты балалардың жас ерекшеліктеріне сай ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті педагог-тәрбиешінің шығармашылық ізденісі арқылы, педагогикалық үрдісті ұйымдастыруда педагогтар жаңашыл тәсілдерді пайдалануы жақсы нәтижелер көрсетуде.
Қорытынды Бүгінде балабақша жалпыға міндетті үш қадам бойынша жұмыс жасап келеді.Осы жылдан бастап «Тәй-Тәй» технологиясы енгізіліп,ондағы орталықтар бойынша балалар зерттеу бағытында,еркін ойнауға,өз ойын ашық білдіруге мүмкіндіктері бар. Жалпы алғанда «Тәй-Тәй» бағдарламасы баланы жан-жақты дамыту және ата-анамен тығыз байланыс орнату секілді екі бағытта жұмыс жасайды. Ең негізгісі ата-аналардың оқыту процесіне еркін қатысуларына жағдай жасалуда
Сынып/Класс 0 «А» Оқушылар саны/Количество учащихся – 28
|
№ |
Оқушының ТАӘ ФИО учащегося |
Туған жылы Год рожд. |
Оқушы қай сыныпқа барады |
||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
Аман Әмина |
18.02.15 |
1 сынып |
||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
Адильбеков Арнур |
10.08.14 |
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Ұйымдастырылған оқу
қызметінің технологиялық картасы Білім беру
саласы: Қатынас Пәні: Сауат
ашу Тақырыбы: « П п дыбысы және
әрпі.» Мақсаты: өткен әріптерді еске түсіре
отырып, ойлау қабілетін арттыру. П,п дыбысымен таныстыру, өз
бетінше сөз, сөйлем қарастыруын қадағалау. Дыбыстық талдау жасауға,
сауатты жазуға тәрбиелеу. Көрнекілігі: суреттер, текшелер,
көрекіліктер. Сөздікпен
жұмыс: піл, пияз, кірпі, балапан,
кітап, апа. Іс-әрекет кезеңдері Тәрбиешінің әрекеті Балалардың әрекеті Ынталандыру- оятушы Шаттық шеңбер: «Күлкі» Күлім қағып
қолымды, 1, 2 деп
соғайын. Қарап тұрған
көршіме, Қолымды мен
бұлғайын. Ыстық
алақаныммен, Маңдайыңнан
сипайын. Құшақтасып
өзіңмен, Амандасып
алайын. Мақсаты: Балалардың бір-біріне
жақсы көңіл күй сыйлауға үйрету. Балалар бір-біріне қарап,
ыңғайланып отырады. Бір-бірінің жүздеріне тура қарап, жымиып
күледі. Ұйымдастырушы- іздеуші. Өткен ұйымдастырылған оқу-іс
әрекетінде біз қандай дыбыспен танысып
едік? Ол қандай
дыбыс? Ол қандай пішінге
ұқсайды? Ж- дыбысынан басталатын сөздер
айтайық? Бүгін біз жаңа әріппен
танысамыз. Ол қандай әріп екенін білу
үшін мына әріпті жұмбақты тындаңдар. Балаларды «П» әрпімен
таныстыру. Пп дыбысы бар сөздерді
буынға бөлу. Тәрбиеші жұмбақ
жасырады: Қорықпайды күшті
аң, Қорқады тек
тышқаннан. Қалың киімді
ұнатады, Шешіндірсең
жылатады. Үсті толы ине, бірақта,Іс
тігіп, қадамайды түйме. Сабақты бекіту үшін, суреттегі
заттардың атын атау, п дыбысын табу. Ойын « Жоғалған әріп
» Ал енді балалар кітап
бетіндегі суреттерге назар аударайықшы! Ауада Пп дыбысын салу,
дәптермен жұмыс. Енді балалар біз таяқшалар
арқылы П дыбысының бейнесін жасайық. Сергіту
сәті: Ал балалар,
тұрайық, Алақанды
ұрайық. Оңға қарай
бұрылып, Солға қарай
бұрылып. Бір отырып, бір
тұрып, Бой сергітіп
алайық. Дидактикалық
ойын: «Сиқырлы
қоржын әріптерімен» -Ж дыбысымен,
дауыссыз дыбыс. - көбелекке ұқсайды,
жіп, жылан, жапырақ,
жаңғақ. Жұмбақтың шешуіне толық жауап
береді: П
дыбысы Балалар суретке қарап,
тәрбиешімен бірге «П» әрпімен танысады. Сұрақтарға толығымен жауап
бере отырып, мұқият тындайды. -Кірпі Жұмбақтың шешуіне толық жауап
береді: Балалар тапсырманы мұқият
тындап, п дыбысын орнына қояды. 1
бала: Балапан. П дыбысы сөздің ортасында
орналасқан. Балалар дәптермен жұмыс
жасайды. Балалар Пп әрпін жазуды үйренеді. Сергіту сәтін топпен тұрып
орындайды. -Балалар қоржынға қолдарын
салып, бір әріпті таңдап алады. Алынған әріптің ережесін және
қандай текшемен белгілейтінін айтады. Рефлексивті- түзетуші Балалардың сабақтағы белсенділігін
арттыру. қорытынды бөлім. Балалар сабақтан алған
қызығушылық әсерлерін арттырады. «П»
әрпі Дауыссыз
дыбыс Дауысты және дауыссыз
дыбыс. Балаларды смайлк арқылы
мадақтау. Күтілетін
нәтиже: Нені білу
керек: Бірін - бірі сыйлай білу
керек.
Мектепке дейінгі ұйымдағы
оқу тәрбие үрдісінде
«Тәй-тәй» технологиясын
қолдану тиімділігі
«Баланың ынтасын арттыру
үшін оқылатын нәрседен бір жаңалық болу
керек»
Жүсіпбек
Аймауытов Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы
Назарбаевтың халыққа Жолдауында «Кішкентай бүлдіршіндердің дамуына
ықпал ететін үздіксіз білім берудің алғашқы сатысы ретіндегі
мектепке дейінгі білім беруге баса назар аударған
жөн. Және бұл сатыны олардың
шығармашылық және интеллектуалдық қабілеттерін дамытуға арналған
тиімді бағдарламалармен қамтамасыз ету қажет. Әрбір балалардың
білім алуға, еңбекке және қоршаған ортаға бейімі, қарым - қатынасы
нақ осы кезеңде қаланатынын естен шығармауымыз керек» - деп
айтылған. Жас ұрпақ тәрбиесі сияқты
үлкен міндетті шешуге мектепке дейінгі қоғамдық тәрбиенің орны
ерекше. Олар өмір есігін жаңа ғана ашқан жас буындар денесінің,
ақыл - ойының, сана - сезімінің дамуына, адамгершілік қасиеттері
мен эстетикалық талғамның қалыптасуына жағдай
жасайды. Мектеп жасына дейінгі
балаларды тәрбиелеу мақсатты қоғам талабынан туады. Өйткені
елімізге Отанын сүйетін, білімді, моральдық бейнесі жоғары,
шығармашылық еңбекке бейім, рухани дүниесі бай, жетілген адамдар
қажет. Даму ортасының негізінде
тұлғаның дамуын қамтамасыз ететін мектепке дейінгі білім беру
мекемесі, баланың тұлғасын дамытуда оның жеке ерекшелік
мүмкіндіктерін ашып, таным белсенділігін қалыптастыру мақсатында
мынадай міндеттерді шешуі шарт. - Баланың ішкі белсенділігін
дамытуға арналған қажетті мүмкіндіктер
жасау; - Әр балада оның жеке дара
қасиеттері мен қабілеттерін ашып, олардың өмір сүруге қажетті
салаларға орнығуына мүмкіндік көрсету; - Әр баланы тұлғалық
ерекшеліктерін ашып көрсетуге және оны дамытуда көмегін тигізетін
жаңа жолдарды іздестіру; - Әр баланың тұлғасына деген
құрмет пен сүйіспеншілікті қамтамасыз ететін қарым - қатынасты
орнату; - Тұлғаға әсер етудегі
белсенді әдістерге бағдар жасау; Мұндай педагогикалық
технологиялардың жан - жақты тараған түрінің бірі «Тәй-тәй»
технологиясы.«Тәй-тәй» технологиясының негізін қалаушы
М.Мантессори. Мантессори педагогикасының
негізі-арнайы орта құрып,онда баланың өзін-өзі дамытуына ықпал
жасау.М Мантессори: «Баланың өзіп жетілуі үшін не қажет?»-деген
сұрақ қойып,оның қажеттілігі,өзіне қызмет етуге,өзін-өзі дамытуға
деген ұмтылыс болып табылатынын өзі ашқан мектептерде дәлелдеп
берген. Сондықтан баланы өмірге
бейімдеу дамытушылық
ортада жүзеге
асады. Дамытушылық ортасы
дегеніміз-балалардың қызығушылығын
туғызатын алуан түрлі,тартымды материалдар ашық қолжетімділікте
болатын,педагог жасаған зат-кеңістік ортасы;ондағы балаларды оқыту
және тәрбиелеу жағдайы әрбір балаға өзінің жеке қарқынмен дамуға
мүмкіндік береді.
Мантессори
материалдары дегеніміз-балалардың өздігімен жұмыс
істеуіне арнап жасалған және қатені бақылауға мүмкіндік беретін оқу
құралдары.Яғни Мантессори тобындағы жетекшінің атқаратын
қызметі-белгілі бір іс-әрекетті баланың өзінің орындап шығуына
көмек беру. Біздің «Айгөлек» мектепке
дейінгі ұйымында «Тәй-тәй» технологиясы мен әдістемелерді
оқу-тәрбие үрдісінде қолдануда тиімділігін
байқадық. «Тәй-тәй» технологиясының
негізгі мақсаты әр баланың жеке қабылдауы мен даму кезеңдерін
есепке ала отырып білім беру. Технологияның балаларға
іс-әрекеттерді таңдау мүмкіндігіне, зерттеу ісімен шұғылдануына,
іскер және тапқыр болуына жағдай жасайды. Сонымен
қатар оқу-тәрбие үдерісіне отбасы
белсенді қатысады.Ата-аналар жалпы ашық есік
күндері өнер
орталығына қатысып, өткізілген
әртүрлі тақырыпқа сай табиғи материалдардан заттық мазмұнды және
сәндік сурет салу,немесе сәндік бұйымдар жасауға жетекшілік
етеді.Алдын ала дайындық жұмыстар жүргізіліп табиғи материал
қалдықтарын жинауға көмектеседі.Ата-аналарға түсінік жұмыстары
жүргізіледі.Өнер орталығында балалардың қабылдауын,көрнекі-бейнелі
ойлауын,зейінін дамытуға,дербестігімен жауапкершілігін
қалыптастыру,ұсақ саусақ қозғалыстарын,ептіліктерін дамыту арқылы
еңбексүйгіштікке тәрбиелейді. Алтын күз апталығына орай
ұйымдастырылған «Ертегі ата-ана көзімен» атты тәрбиелік шарада
ата-ана мен балалар бірлесе күзгі өнім әртүрлі көкөністерден ертегі
кейіпкерлерін жасады. Ата-аналар өз балаларының алғашқы
ұстаздары мен адвокаттары.Балабақшадағы балалардан коммуникативтік
тілдік құзіреттілікті меңгерген,ана тілі мен ұлтаралық тілді
меңгеруге мүмкіндігі бар,ересектермен және құрдастарымен еркін
қатынас жасайтын мектеп жасына дейінгі бала тұлғасын қалыптастыруда
ата-анамен тәрбиешілердің бірлесе жұмыстануының маңызы
зор. Сондықтан, «Тәй-тәй»
технологиясы бойынша ата-аналар берілген білімді үйде бекітіп,
толықтыруға көмектеседі; тәрбиешілер балалардың үйдегі үйренгенін
оқу бағдарламасын игертуге пайдаланады. Мұнда ата-аналардың қатысы
қандай түрде болмасын қолдау табады: олар тәрбиешіге сабақ үстінде
көмектесуі мүмкін; ата-аналар алқасы салмақты шешімдер қабылдауға
белсенді қатысады; олар балаларының жақсы жақтары мен көмек қажет
ететін әлсіз жақтары туралы мәліметтер бере алады. Балабақша мен
отбасының байланысы тәрбиешілер мен ата-аналардың өзара құрметі мен
сеніміне және әріптестік қарым-қатынас орнату үшін бірлесе күш
жұмсауында. «Тәй-тәй» технологиясы бойынша
жұмыстануда тәрбиешінің
қызметі
«Тәй-тәй» технологиясымен жұмыс істейтін топтардағы
тәрбиешілер мәлімет беруші емес, бағыттап, танымдық процесті
жеңілдетеді. Ол біліктілікті ынталандырып, оқуға деген
жауапкершілікті бөліседі; ол топтағы ортаның қауіпсіздігін
жоспарлайды.Тәрбиеші балаларды түрлі материалдармен қамтамасыз
етеді және қоршаған ортамен шектеусіз қарым-қатынас жасауға қолайлы
жағдай туғызады. Тәрбиеші балаларға ашық
сұрақтар қою арқылы балалардың зерттеу мен жаңа мәліметтерді
игеруіне көмектеседі. Ашық сұрақтарға бірнеше жуық жауаптар берілуі
мүмкін. Олар сонымен қатар баланың ойлау жүйесін түсінуге мүмкіндік
береді. Сұрақ-жауап ойлауды ғана емес, баланың тілін де дамытады.
Тәрбиеші балалармен бірге ойнайды, әңгімелеседі. Ол
балалардың білсем деген ынтасын бөлісіп, олар ұйымдастырған заттың
бәріне қызығушылық танытады. «Тәй-тәй» технологиясы арқылы
ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінде балаға өз бетімен
жұмыстануға жағдай туғызады. Балалар да өздерінің мүмкіндіктері мен
қызығушылықтарына сай жұмыс түрін таңдау арқылы
жекешелендіруді жүзеге асырады. Қызықты, әрі икемделген жұмыс
түрлерін (тапсырмаларды) жоспарлап, әр баланың қалай орындағанын
немесе ойнағанын бақылай отырып, тәрбиеші материалдар мен
тапсырмаларды ауыстыруы, не жеке балаға бейімдеп өзгертуі мүмкін.
Әр баламен жеке жұмыс жасау үшін топтық жұмыстарды шағын топтарда
өткізу тиімді. Осындай көзқараспен оқыту баланың өз деңгейінде өсуі
мен дамуына игі әсер етеді. Орта қауіпсіз, жайлы,
қолайлы, орта көп қызметті, вариативті іс-әрекет өзгеруіне
байланысты өзгере алатын алғашқы дүниетанымдық мағлұмат бере алатын
орта болуы тиіс. Дамыту орталары заттар мен
ойыншықтарды балалардың еркін қолдана алуын, тілінің,
танымдық, эстетикалық дамуын, баланың ізденімпаздық қабілетінің
дамуын, технологиясымен жұмыс жасайтын
топтардағы ахуалдың өзі балаға өз бетімен таңдау жасауға мүмкіндік
беруін қамтамасыз етуі керек. Оқу іс –әрекеттеріне
қолайлы көркем әдебиет, құм және
су, ғылым , өнер, ойын және математика орталықтары
жұмыс
жасайды. Көркем әдебиет
орталығында жасына лайықты көркем
әдебиет шығармаларын оқып беріп,оқылған шығарма мазмұнын
әңгімелетуге,мақал-мәтел оқу,жұмбақ жасыру арқылы балалардың тілін
ширатып,көркем сөз өнерін сүйе білуге баулып,адамгершілік сапалары
игертіледі.Мазмұнды суреттер арқылы жүйелі сөйлеп құрап,сөйлеуге
үйретіледі. Құм мен су
орталығында сезім қабілеттері
дамиды,кеңістік және көлемдік өлшеу түсініктері қалыптасады,ірі
және майда қозғалыстары жетіледі. Ғылым
орталығында Баланың табиғатқа деген
сүйіспеншілік,қамқорлық қарым-қатынасын қалыптастыру мақсаты
көзделеді.Жануарлар дүниесі мен өсімдіктердің құпия сырларына деген
қызығушылығы әртүрлі зерттеу,іс-тәжірибе жүргізу,бақылау жұмыстары
арқылы артады. Ойын
орталығында желілі-рольдермен
танысуға мүмкіндік беріліп,әлеуметтік дамуы мен қатар қарым-қатынас
ептіліктері де ойын үстінде дамиды. Математика
орталықтарында математикалық ұғымдар мен
геометриялық пішіндерді ұғынуға,сандарды ауызша есептеп,есептер
шығаруға және өз тарапынан есептер құрастыруға үйренеді.Жәнеде
заттардың кеңістікте орналасу бағытын,уақытты бағдарлауға,заттардың
түр түсіне ,пішініне,көлеміне қарай салыстыруға,ажырата білуге
үйретіледі. Орталықтардағы жинақталған
материалдар балалардың белсенділігін ынталандырады, олардың барлық
бес сезімін ашып, қолдануға итермелейді. Тәжірибе жасап, зерттеп,
жаңалықтар аша отырып, балалар өз «болжамдарының» дұрыстығын
тексереді, білімді өзіндік жеке тәсілмен игереді. Дәл осындай
әдіспен балалар мәселе қойып, оны шешуге, сын тұрғысынан ойлауға,
таңдау жасауға және түсініктер қалыптастыруға үйренеді. Еш уақытта
кіші жастағы балаларды өздерін қызықтырмайтын тапсырмаларды
орындатуға, тақырыптарды оқып үйренуге мәжбүрлеуге болмайды.
Топтың ішкі көрінісі балаға орталықтар мен материалдарды таңдауға
мол мүмкіндік беретіндей жағдайда ұйымдастырылуы
тиіс. Топта балалармен өткізілетін
әртүрлі сабақтарды ұйымдастыра отырып, тәрбиеші барлық үйде
болатын, әдетте тасталатын алуан түрлі материалдарды қолдануы
мүмкін. Әрбір тәрбиеші белгілі бір сабақтарға қажетті
материалдардан «тілек» тізімін жасап, оны жинауға ата-аналар мен
балаларды қатыстыруы керек. Бұл тізімді ата-аналарға арналған
хабарландыру тақтасына, немесе жеке жазып беруге болады.
Материалдар төмендегідей болуы мүмкін: - табиғи
- тастар, тұқымдар, жапырақтар,
таяқшалар, қабықтар; - тұрмыстық
– түрлі ыдыстар, пластикалық
бөтелкелер, банкалар, тамаққа қосылатын бояулар, ағаш және темір
қалдықтар, әжетхана қағазы, газеттер, пенопластар, картон қораптар,
бөтелке қақпақтары, шегелер, шуруптар, мата қиықтары, азық-түлік
қораптары, қаптайтын материалдар, журналдар, календарлар, үй
бұйымдарының сынықтары. - жұмыстан немесе дүкеннен
әкелінген материалдар - еденге төсегіштің
қалдықтары, оқшауланған сымдар, ағаш сынықтары, ағаш үгінділері,
пайдаланылған принтерге арналған қағаздар, қажетсіз деп тасталған
әртүрлі заттар. Барлық жиналған материалдарды жүйелеп жазып,
реттеп, қажет уақытында алуға ыңғайлы жерге сақтау
керек.
«Денсаулық», «Қатынас», «Таным», «Шығармашылық», «Әлеуметтік орта»
бес білім салаларына байланысты балалардың жас ерекшеліктеріне сай
ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті педагог-тәрбиешінің
шығармашылық ізденісі арқылы, педагогикалық үрдісті
ұйымдастыруда педагогтар жаңашыл тәсілдерді пайдалануы жақсы
нәтижелер көрсетуде. Қорытынды Бүгінде балабақша жалпыға
міндетті үш қадам бойынша жұмыс жасап келеді.Осы жылдан бастап
«Тәй-Тәй» технологиясы енгізіліп,ондағы орталықтар бойынша балалар
зерттеу бағытында,еркін ойнауға,өз ойын ашық білдіруге
мүмкіндіктері бар. Жалпы алғанда «Тәй-Тәй» бағдарламасы баланы
жан-жақты дамыту және ата-анамен тығыз байланыс орнату секілді екі
бағытта жұмыс жасайды. Ең негізгісі ата-аналардың оқыту
процесіне еркін қатысуларына жағдай
жасалуда
Сынып/Класс 0 «А» Оқушылар
саны/Количество учащихся – 28
№ Оқушының
ТАӘ ФИО
учащегося Туған
жылы Год
рожд. Оқушы қай
сыныпқа барады 1
Аман
Әмина 18.02.15 1
сынып 2
Адильбеков
Арнур 10.08.14 | ||||||||||||||||||||||||||||



















