Пәні: Қазақстан тарихы

Күні: 7А 28.11 7Ә 29.11 7Б 30.11

05.12 06.12 07.12

Сынып:7

Қатысқандар саны:18

Қатыспағандар саны:1

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

7.2A Х – XІІІ ғғ. Қазақстан территориясындағы мемлекеттер

Сабақ тақырыбы

Қыпшақ хандығы

Сабақтың түрі

Жаңа білімді игеру сабағы

Сабақ мақсаттары

Қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтап, көрші елдермен қарым-қатынасын талдау, қыпшақтардың қазақ халқының ата-тегі екендігін дәлелдеу

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау

7.2.2.3 көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін талдау

Бағалау критерийлері

Білу және түсіну дағдысы: Жаңа ұғымдардың кемінде 4-уінің мағыналарын біледі;

Қолдану дағдысы: Қыпшақ мемлекетіне қатысты ақпараттың кемінде 3-уін картадан көрсетеді;

Сыни ойлау мен талдау дағдысы: Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайының, шаруашылығының мен тұрмысының 3 ерекшелігін анықтайды;

Зерттеу дағдысы: Қыпшақтардың Шығыс Еуропа, Кіші Азия, Кавказ, Орта Азия елдерімен қарым-қатынасы туралы мәліметті мәтіннен алып, қыпшақтардың әскери және дипломатиялық өнері жоғары болғанын талдайды;

Рефлексия: Қыпшақтардың қазақ халқының ата тегі екендігіне қазіргі замандағыжер аумағы, рулар, археологиялық және жазба деректер негізінде дәлел келтіреді

Тілдік мақсаттар

Қыпшақ мемлекетінің саяси жағдайы, оның этникалық құрылымы, әскери жетістіктері мен шаруашылығы туралы бейнематериалды тыңдайды, оқиды, әңгімелейді, жазады (оқылым, тыңдалым, жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Қыпшақтар даласы, половшылар, консолидация, дурут, йетиоба, тоқсоба, бөрілер

Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Қыпшақ хандығының этникалық құрылымы

хандығының әкімшілік құрылымы

Қыпшақтардың шаруашылығы мен кәсібі

Дешті Қыпшақтың Киев Русі /Хорезм/ Византия мемлекеттерімен қандай-қарым қатынасы

Қорытындысында...

Біздің тобымыздың ойынша...

Қыпшақтардың басты жетістіктері ...

Бірқатар факторлар ... қазақ халқының қалыптасуын баяулатты.

Құндылықтарды дарыту

Қыпшақтардың елін, жерін қорғауы, әскери өнерін білуі арқылы патриотизм, өз елі үшін мақтаныш, құрмет құндылықтарын бойына дарыту

Пәнаралық байланыстар

Оқылым, жазылым тапсырмаларын орындату арқылы қазақ тілімен байланысты, картамен жұмыс арқылы географиямен байланысты жүзеге асыру

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақта мен презентация жаңа сабақ материалын игеруде пайдаланылады

Бастапқы білім

Найман, керейіт, жалайыр тайпаларының географиялық орналасуы, саяси тарихы, шаруашылығы, тұрмыс-тіршілігі, кәсібі туралы біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу. Түгендеу. Сабаққа дайындығын бақылау

Сыныпты жаңа ұғымдар арқылы топқа бөлу. 1-ден 3-ке дейін санау арқылы топқа бөліну

1-топ: Хан

2-топ: Ақсүйектер

3-топ: Бектер

Үй тапсырмасын тексеру

Үйге берілген тапсырманы сұрақ-жауап арқылы әр топты диалогке түсіру. Кластер толтыру

Жағымды ахуал орнату.

Бастапқы стимул тудырушы материал.

Оқушыларға VI – IX ғғ. және Х-ХІІ ғғ. Қазақстанның ортағасырлық картасын салыстыруды және Қазақстанның саяси картасындағы өзгерістерді анықтау тапсырмасын беріңіз (найман, жалайыр, керейіт тайпаларының орналасуына баса назар аудартыңыз).

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

7 сынып. Қазақстан тарихы

Таратпа материал

(карточкалар)

Қосымша

Қызығушылықты ояту кезеңі

2-мин

(Б) Ой шақыру. «Бұрын...бұрын,... қазір...кейін, кейін»

Оқушыларға ортағасырлық Қазақстанның саяси картасындағы мемлекеттерді көрсетіп сұрақ-жауап арқылы тақырыпқа шығу.

- ХІІІғ дейін Алтай тауынан Қара теңізге дейінгі жерлерді қамтыған мемлекет қалай аталды?

(ХІІІғ-дан бұрын бұл мемлекет Дешті-Қыпшақ деп аталды)

- ХІ ғасырға дейін Қазақстан территориясында қандай мемлекеттер болды? (Оғыз, Қимақ, одан бұрын Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттары өмір сүрді)

- Қазір біз оқып жатырған кезең -ХІғ-да Қазақстан территориясының көп бөлігін қандай мемлекет алып жатқан? ( «Шығыс Дешті Қыпшақ»)

- Кейін Дешті Қыпшақтың территориясына қандай мемлекеттердің жерлері енді?(Кейін Дешті Қыпшақтың территориясында Ресей, Украина, Кавказ, Қазақстан мемлекеттері пайда болды)

- Қыпшақтардың мұрагерлері, кейін қыпшақтар территориясын иемденген халық? (Кейін қыпшақтардың мұрагерлері қазақтар пайда болды)

Оқушылар қазақ халқы - қыпшақтардың ұрпағы екенін болжау арқылы сабақ тақырыбын анықтайды.

(М) Сабақтың тақырыбы, мақсаттары мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Презентация

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану кезеңі

5-мин

2 мин

5-мин

7-мин

3-мин

(Б) «Білу және түсіну» дағдысына негізделген

тапсырма-№1

«Сәйкестендіру»

Жаңа ұғымдармен жұмыс

Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Оқушылар «жұбыңды тап» тапсырмасы бойынша Дешті қыпшақ, яланкуг половшылар, дурут, йетиоба, тоқсоба, бөрілер ұғымдарын тиісінше мағынасымен сәйкестендіреді.

Дешті Қыпшақ – Қыпшақтар даласы;

Яланкуг – құл;

Половшылар – далалықтар;

Тоқсоба – тоғыз тайпалы;

Бөрілер – ең беделді тайпа;

Дескрипторлары:

/Жаңа ұғымдар жазылған карточканы оқушылар мағынасына қарай сәйкестендіру арқылы жұптарын табады/

(М) Қысқаша шолу.

Қыпшақ хандығы туралы ақпаратты баяндау.

(5 минуттай уақыт ішінде қыпшақтар туралы ең негізгі ақпараттарды баяндап таныстыру. Бейнематериалдан үзінді көрсету. Дешті Қыпшақ деп аталу себебін, басқа жерлерге қарай жылжу, қоныс аудару бағыттарын, екі қанаты мен оның орталықтарын, картадан көрсетіп түсіндіру. Дешті Қыпшақтың шекаралас мемлекеттерін көрсету. Осы сәтте оқушылар ең негізгі ақпаратты дәптерлеріне жазып отырады).

(Б) «Қолдану» дағдысына негізделген

тапсырма-№2

Картамен жұмыс.

(М). Оқушылардың берілген ақпаратты қаншалықты игергенін анықтау үшін контур карта таратылып, оларға Батыс және Шығыс Дешті Қыпшақ аумағын, оның орталығын және Дешті-Қыпшақпен шекаралас мемлекеттерді белгілеу тапсырылады. Контур картада орындалған оқушылар жұмысы мұғалімге тапсырылады. Сабақтан соң тексеріп, кері байланыс беріледі.

Дескрипторлары:

1. Дешті Қыпшақ аумағы, оған көршілес мемлекеттерді (Қарақытай мемлекеті, Хорезмшах мемлекеті, Византия империясы, Киев Русі, Венгрия);

2. Батыс және Шығыс Дешті аумағын (Қара теңізден Еділге дейін, Еділден Алтайға дейін);

3.Сол және оң қанат орталықтарын (Сол қанат-Сығанақ, оң қанат - Орда)

(Т) «Сыни ойлау мен талдау» дағдысына негізделген

тапсырма-№3

Мәтінмен жұмыс

Топтарға қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайы, этникалық құрылымы, шаруашылығы мен тұрмысы туралы талдау тапсырмасы ұсынылады (ықшамдалған мәтін таратылады). Топтағы оқушылар мәтін мазмұнын оқып, талдайды.

Дескрипторлары:

1-топ. Қыпшақтардың этникалық құрылымын талдайды (кем дегенде 2 ерекшелігін табады)

2-топ.Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайын талдайды (кем дегенде 3 ерекшілігін табады)

3-топ. Қыпшақтардыңшаруашылығы мен тұрмысын талдайды (кем дегенде 2ерекшелігін табады)

Презентация

Таратпа материал

(карточкалар)

Қосымша-1

Презентация

Презентация

Карта

«XI-XIIIғ.ғ

Қазақстан»

Таратпа материал

Қосымша-2

Таратпа материал

(карточкалар)

Қосымша-3

Сабақтың соңы

Қорытындылау кезеңі

5-мин

2-мин

3-мин

Бекіту тапсырмасы «Бейнематериалмен жұмыс»

(Д)«Дешті қыпшақ: құпия таңбалар» деректі фильмінен үзінді көрсетіледі. Бейнематериалды көріп сұрақтарға жауап беру. Қажет болса, 2 рет тыңдату

1. Дешті Қыпшақ жері М.Жүсіптің сипаттауынша қандай өзендер аралығын қамтыған? Олар Батысында - ..............., Шығысында- .................., Солтүстігінде - ..................., Оңтүстігінде - ................өзендері.

2. Қай жылы Киев Русі мен қыпшақтардың әскері Калқа түбінде моңғолдардан жеңілді?

3. А.Юрченконың айтуынша, қыпшақтардың бір бөлігі моңғол әскеріне қосылды. Екінші бөлігі Дунайға қарай көшіп, ..., ..., ... елдерінде әскери қызмет атқарды.

4. ХІІІ ғасырда Египетке құлдыққа сатылған ер балалар қандай әскердің негізін қалады?

5. Қыпшақтардың әскери ерекшеліктері туралы қандай қорытынды жасауға болады?

Үйге тапсырма

Жаңа игерілген білімді қайталау, пысықтау;

«Дешті Қыпшақ жері - менің атамекенім» тақырыбына 70 сөзден тұратын ой-толғау жазу.

Дескрипторы:

Қыпшақтардың қазақ халқының ата тегі екендігіне қазіргі замандағы жер аумағы, рулар, археологиялық және жазба деректер негізінде дәлел келтіру. Ұлы Дала, елбөрілі, әскери өнер, көшпелілер, мұрагер кілт сөздерін қолданып, фактілер арқылы дәлелдер беру

Рефлексия

Оқушылар кері байланыс парағына өздерінің білімдері қандай дәрежеде игерілгенін көрсетеді.

Презентация

Таратпа материалдар

Қосымша-4

Стикерлер

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Тілдік қабілеті жоғары оқушылар тілдік қабілеті төмен оқушылармен араластырылып отырғызылады.

Қабілеті жоғары оқушылар ой қорытынды жасайды, тапсырмалар бойынша 3-тен артық дәлелдер келтіре алады

Сабақтың әр кезеңінде оқушылардың материалды меңгеруі қандай деңгейде екенін анықтау үшін бағалау критерийіне сәйкес топтар өзара бір-бірін бағалайды, мұғалім оқушыларды өзі бағалайды, оқушылар өзін-өзі бағалайды.

Компьютерді, ноутбуктерді тек тапсырма кезінде аз уақыт жұмыс жасап өшіру, интерактивті тақтаны қажет емес уақытта сөндіріп қою.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.