Ашық сабақ Ш.Айтматов "Найман -ана" 8-сынып

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

Әңгіме мазмұнын, жазушы өмірі мен шығармашылығын тереңірек таныстыру арқылы ел тарихын, әдебиетін білуге, оны құрметтеуге үйрету, топтық жұмыс арқылы бірлік, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру, жуан - жіңішке сұрақтар қойғызу арқылы ой - талдау жасауға, критериалдық бағалау арқылы өзіндік сын - көзқарасының, әлеуметтік белсенділігінің, өзіне және өзгелердің ісіне талдау жасап, баға беру дағдыларының дамуына жол ашу.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Оқылған әңгіменің негізгі мазмұнын түсінеді.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Оқылған әңгіменің негізгі мазмұнын түсінеді және кейіпкер бейнесін анықтайды.

Кейбір оқушылар орындай алады: Әңгіме мазмұнын түсінеді, кейіпкер бейнесін анықтай алады, кешенді талдау жасай алады, пікір айтады.

Оқыту нәтижесі:

Әңгіменің мазмұнын толық меңгереді, тақырыбын ашады, тарихи мағлұматтар алады. Сыныпта ынтымақтастық атмосферасы қалыптасады, бірлесе жұмыстануды үйренеді. Өзіндік сыни көзқарас қалыптасады, өзін критерийлер бойынша бағалауды үйренеді.

Міндеттері:

Оқушылар шығарма кейіпкерлерін жан-жақты талдап, олардың арақатынасын анықтайды.

Сыныпты топтық жұмыс жасауға, еркін сөйлеуге, жүйрік ойлауға машықтандыру.

Оқушыларды бауырмалдылық, мейірімділік, анаға құрмет көрсетуге тәрбиелеу

Сілтеме:

Оқулық ; Шыңғыс Айтматов шығармалары;  Слайдтан тапсырма көздері, BilimLand 8-сынып

Негізгі идея

Ана жүрегі – перзенті үшін мәңгі соғады ;

Ақыл-ой – адам өле-өлгенше өзімен бірге болатын жалғыз қазына

Сабақтың әдіс-тәсілдері

«Автор орындығы», Сұрақ-жауап,проблема тудыру,іздестіру,оқулықпен жұмыс, топпен және жеке жұмыс жасау, баяндау, пікірталас, эссе, талдау сын тұрғысынан ойлау, дарынды және талантты балалармен жұмыс, рефлексиялық есеп

Бағалау критерийі

Мәтіннің мазмұнын түсінеді;

Әңгімедегі кейіпкер бейнесін анықтайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: Оқылған әңгіме бойынша кейіпкерлерге сипаттама береді.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Қамқоршы, ержүрек, батыл қайсар, аңыз кейіпкер, жанашыр ұлы тұлға, ұрпақ қамын ойлаушы.т.с.с.

Сабақтың кезеңі

Кезеңнің мақсаты:

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Оқушының

іс-әрекеті

Бағалау

уақыт

Ұйымдастыру кезеңі: Сыныпты екі топқа бөлу "Ана", "Бала","Әке"

Білу

Оқыған шығарманы еске түсіріп, түсінгенін қысқаша баяндау.

Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов (12.12.1928 жылы туған, Қырғыз Республикасы Талас өңірі, Шекер ауылы - 10.06.2008 жылы) – жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.

қазақ-қырғызға ортақ халық жазушысы ойшыл гуманист

Шыңғыс Айтматов

данагөй Социалистік Еңбек Ері

КСРО мемлекеттік сыйлығының үш мәрте иегері, қоғам қайраткері

Жоспар бойынша әңгіме мазмұнын жүйелеу арқылы

композициялық құрылымына талдау жасау:

І. Экспозициясы: Тарихқа көз жүгірту.

1. Құлдықта қалған тұтқындардың күні.

2. Аңызға айналған Ана – Бейіт зираты.

3. Ең ауыр жаза.

4. Ананың өзі - өзімен сырласуы.

5. Тарихқа көз жүгірту.

ІІ. Басталуы: Саудагерлердің дастархан басындағы әңгімесі.

ІІІ. Дамуы: Найман – Ананың Сарыөзекке аттануы.

ІҮ. Шиеленісуі: Өз анасын танымаған жас жауынгер.

ІV. Шарықтау шегі: Жуан-жуандардың Найман-ананы қууы

VІ. Шешімі: Найман – Ананың өз баласының қолынан мерт болуы.

Жоспар бойынша суреттер арқылы болған оқиғаларды ретімен қоя отырып, мазмұнын қысқаша баяндайды, сол арқылы шығарманың композициялық құрылымын шығарады.

Өзін-өзі бағалау парағы мен таныстыру

Мадақ

тау

Сабақ

тың басы

5 минут

Түсіну

Повесть мазмұны бойынша сұрақтарға жауап бере отырып, автордың негізгі айтпақ ойын, идеясын тапқызу.

«Автор орындығы» Ашық сұрақтар қоя отырып, кейіпкер бейнесін ашу.

Кейіпкерлер образына ене отырып, сұрақтарға жауап беру.
1-топ. Ана бейнесіндегі оқушыға сұрақтар:
1. Ұлыңызды іздеп іздеп келе жатқаныңызда қандай күйде болдыңыз?
2. Не үшін жау қолынан ұлыңызды алып қашпақ болғаныңыз?
2-топ. Автор Ш.Айтматов бейнесіндегі оқушыға сұрақтар:
1. Шығарманыңызды жазарда не себепті мәңгүрттер тақырыбын таңдадыңыз?
2. Сіз ана бойындағы қандай қасиетті көрсеткіңіз келді?

3-топ. Жоламан бейнесіндегі оқушыға сұрақтар:

1.Өз анаңды неге танымадың?

2.Өткенді еске түсіру қиын болды ма?

Ашық сұрақтармен жұмыс жасай отырып, өз ойларын ортаға салады.

7 минут

Қолдану

Шығарманың мазмұнынан түсінгендерін пайдалана отырып, кейіпкерлерге талдау жасау.

Ш.Айтматовтың «Найман-ана» шығармасындағы кейіпкерлерге талдау жұмыстары. 3-топқа

Күтілетін нәтиже: Басты кейіпкерлердің тұлғалық мінездемесі, келбеті топта талданып, кейін біріктіріледі.

Оқушы пікірі:_____________Бағасы:__________________

Топтық жұмыс жасай отырып өз ойларын кесте бетіне топтастырады

Критер иалды бағалау

Жұптық бағалау

10 минут

Талдау

Сатылай кешенді талдау жүргізіп дәлелдеу.

Әдебиет теориясы бойынша қосымша мәліметтер беру.

Мағынасы қиын сөздерге түсіндірме жүргізу

Сатылай кешенді талдау:

1.Әңгіменің аты, авторы: Ш.Айтматов "Найман-ана"

2.Тақырыбы: Жауыздықтың асқан түрі, ананың зары мен ел аңызы

3.Идеясы: Мәңгүрт ұлын іздеген Найман-ананың жан күйзелісі арқылы жер бетіндегі жауыздық атаулыға балта шабу

4.Тәрбиелік мәні: Жауыздықты әшкерелейді, оны жоюға шақырады. Ананың ерлігін, махаббатын, қайсарлығын дәріптейді, үлгі етеді.

5.Жанры: Психологиялық роман

Мәңгүрт – бұл жерде ақылы кем, есуас, жынды.

Кепеш – сырып не кестелеп тігілген, жұқа дөңгелек тақия.

Көн – ірі қараның терісінен иленген қатты былғары.

Құрса – бұл жерде дөңгелек немесе жұмыр заттардың сыртынан айналдыра, қыса ұстатқан темір шеңбер.

Әр топ тақырып бойынша ізденіп келген дәлелдемелерін ортаға салып, талдау өткізеді.

8 минут

Жинақ

тау

Кейіпкер бейнесіне қатысты ойларын ортаға салып, жинақтап, хат жазу

Жазған шығарма

ларын топ ішінде талдап, ең үздігін ортада жариялайды.

5 минут

Бағалау

Үйге тапсыр

ма, кері байла

ныс

Алған біліміне сүйене отырып, ойды жинақтап, түйін түю;

  "Өрмекшінің торы" арқылы сабақты қорытындылау

1. Жауыздық – адамзатқа тән бе?
2. Ана - Бейітті халық неге соншама қадір тұтады?
3. Найман - Ана ерлігін қалай қабылдадың?
4. Ананың үміті көп пе, әлде күдігі басымба?
5. Ерікті, еріксіз мәңгүрттер кімдер?
6. Мәңгүрттік дегеніміз не?
7. Зомбилық деген не?
«Мәңгүрттік: кеше және бүгін» тақырыбында эссе жазу.Талаптар:

- Тақырыптың ашылуы
- Сөздік қорын орынды пайдалануы.
- Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін дұрыс пайдалану.
- Өз ойын грамматикалық тұрғыдан дұрыс, логикалық бірізділікпен жеткізе білуі.
- Өздігінен қорытынды жасау

5 минут