Бөлім:

5-бөлім. Тарихи тұлғалар. Лексика.

Педагогтің аты-жөні:

Дүйсеқұлова М

Күні:

05.12.2023

Сыныбы: 6

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Бала Абайдан дана Абайға дейін

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

6.1.5.1 -тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап беру, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстыру;

6.4.3.1 -көнерген сөз, эвфемизм, дисфемизм, табу сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу;

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар үшін:

Білім алушылар тыңдалған мәтін мазмұны бойынша жалпы және нақты сұрақтарға жауап береді, мәтіндегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстырады;

Көнерген сөз, эвфемизм, дисфемизм, неологизм, термин, диалект сөз, кәсіби сөз, табу сөздердің қолданыс аясын түсінеді және ажырата біледі.

Құндылықтарға баулу:

Көне түркі жазбалары және қазақ жазуларымен танысып «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.

Сабақ

кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушы-

лықты ояту.

7 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу. 2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

«Айнадағы бейне» әдісі

Оқушылар 3 топқа бөлінеді: 1. «Ибраһим» тобы 2. «Абай» тобы 3. «Телғара» тобы

Оқушылар төмендегі критерийлер бойынша сабақ барысында өздерін бағалап отырады.

«Жетістік мұнарасы»

3.Үй тапсырмасын сұрау

«Дәліз» әдісі арқылы оқушылар құрамында көнерген сөзі бар мақал-мәтелдер мен өлең жолдарын айтады.

Оқулық, жұмыс дәптерлері

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

31 мин.

Ой қозғау. АКТ-дан аудиожазба көрсету арқылы бүгінгі тақырыптың не туралы екенін болжам жасайды.

«Абайға айтарым»

Асқар тау, биік шыңсың қол жетпеген.

Білік пен зейініңе сөз жетпеген.

Бұтағың көк тіреген сен бәйтерек

Мәуеңе қараса жұрт көз жетпеген.

Зейінің артық асқан көңілің кеңіс

Ақылың, ақындығың бәрі тегіс

Үлгіңнен Абай ақын нұсқау көріп

Ақындар күннен-күнге тапты өріс

Сабақ мақсатын айтады

Тыңдалым, айтылым

1-тапсырма

Аудиожазбадан (04.mp3) халық ақыны Нұрпейіс Байғаниннің «Абайға айтарым» өлеңінің алғашқы екі шумағын тыңдап, негізгі ойды болжайды. Өлеңге басқа атау береді. Өлеңдегі ақпаратты шынайы өмірмен байланыстырады

Дескрип-тор

-Өлеңді мұқият тыңдайды

-Негігі ойды болжап, басқа атау береді

Оқулық, жұмыс дәптерлері

АКТ

2-тапсырма: Оқылым мәтіні бойынша оқушылардың әр аялдамаға Абай туралы мәлімет жазуын қадағалайды

1. « Бала Абай»

Ибраһим тобына 2. «Дана Абай» Абай тобына 3. «Дара Абай» Телғара тобына

2-тапсырма. Оқылым мәтіні

Әр топ парақшаларға Абай туралы мәліметтерді жазып шығады. Бала Абай Ұлы ақын, ағартушы, қазақтың жазба әдебиетінің және әдеби тілінің негізін салушы Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы Шығыс Қазақстан облысы (бұрынғы Семей уезі) Абай ауданында (бұрынғы Шыңғыстау болысы) дүниеге келеді. Ауыл молдасынан оқып жүрген оқып жүрген кезінде-ақ зеректігімен көзге түседі. Кейін Семей қаласындағы 3 жылдық медреседен білім алады.Медресенің үшінші жылында «Приходская школаға» түсіп, орысша сауатын ашады.

Дескрип-тор

-Өлеңді мұқият тыңдайды

-Негігі ойды болжап, басқа атау береді

Абай көпті көрген әжесі мен Зеренің тәрбиесінде болды.Шешесі Ұлжан да ақылды ананың бірі болған. Әкесі Құнанбай Өскенбайұлы балаларының ішінде Абайдан көп үміт күтеді.Билікке баулу мақсатында оны оқудан ерте шығарып алады. Ел ісіне, ел билігіне жастай араласқан Абай тез есейеді. Әке тапсырмасымен ел аралап, ел ішіндегі әңгімелер мен билердің шешендік сөздеріне құлақ салып, жадына тоқып өседі.

Абай араб,парсы, шағатай, тілдерін үйренеді. Шығыс әдебиетінің алыптары-Низами,Қожа Хафиз,Науаи, Физули,т.б. ақындардың өлеңдерін жаттап өседі. Кейін ол орыс тілін өздігінен үйреніп,орыстың ұлы ойшылдары Пушкин,Гоголь, Лермонтов, Салтыков –Шедрин, Некрасов т.б шығармаларымен танысады.

Cоның арқасында дүниетанымын кеңітіп,

Оқулық, жазба

дәптер

шыңдайды. Оқи жүріп, білімін толықтыра жүріп, қырықтан асқан шағында ақындыққа біржола бет бұрды. Ұлы ақын 1904 жылы қайтыс болды.Сүйегі Жидебай деген жерге қойылды Қазір сол Жидебайға ақынның өзі тұрған үйде әдеби-мемориалдық мұражайы бар.

(«Абай Құнанбаев»библиографиялық көрсеткішінен)

3-тапсырма. Жазылым.Оқылым мәтінінен көнерген және қолданысқа қайта енген сөздерді тауып, кестеге жазады.

Осы тапсырманы орындау арқылы оқушылардың жазылым дағдысы қалыптасады.

Дескриптор

-Көнерген( сөздерді табады

-Қолданысқа қайта енген сөздерді ажыратады