Бөлім:

5.3. Үйсіндер мен қаңлылар

Педагогтің аты-жөні:

Канапина Кымбат Сериковна

Күні:

20.02.2025 ж

Сынып: 5 «А»

Қатысушылар саны: 24

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Үйсіндер туралы жазба деректер.

Зерттеу сұрағы: Қытай авторлары үйсіндердің өмірін қалай сипаттады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

5.3.1.2 ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру;

5.1.2.2 әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру

5.3.2.2 Қазақңңстан аумағындағы алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау

Сабақтың мақсаты

Ежелгі Қазақстан аумағын мекендеген үйсін мемлекеттік бірлестігінің құрылуы мен Үйсін мемлекетіндегі әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру.

Құндылықтар

Ұлттық мүдде:ұлттық мұраға ұқыпты қарау;

Талап:білуге,жаңаны тануға құштар болу;

Ар-ұят:Сөзіне берік,ісіне адал болу;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдас- тыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сәлемдесу. Сыныпқа жағымды ахуал орнату. «Өзіңізге тілегенді басқа адамға тілеңіз!» әдісі.

Оқушылар назарын сабаққа шоғырландыру мақсатында «Алтын адам» әдісімен үш топқа бөліп аламын. (Мұндағы көрнекіліктермен сабақ соныңда кері байланыс жүргізеді) 1 1 топ - Үйсіндер 2 топ – Гуньмо /күнби/ 3 топ- Бектер 4 топ - Қарапайым бұқара

Кездейсоқ дөңгелекті пайдаланып, оқушылар Wordwall платформасы арқылы сұраққа жауап береді «Сыни талдау жасау» әдісі бойынша илюстрациялық көрнекіліктер арқылы жаңа тақырыпты болжайды.

1. Берілген суреттерден қандай ой түйін жасауға болады?

2. Бұл суреттердің арасында қандай байланыс болуы мүмкін?

Анаграмма арқылы бүгінгі болатын тақырыпты болжату.

1.Картаны пайдаланып үйсін мемлекетінің аумағын көрсет?

2.Үйсін тайпасы қай кезде қмір сүрді (б.з.б.2-6 ғасырда)

3.Үйсін тайпасы қай елдің жазба деректерінде көрсетілген?

4. Үйсін тайпасы қай тайпаның орынында мекендеген?Қане алдымыздағы сақ тайпасы картасынан қарайық

5. Үйсіндер батысында,шығысында,оңтүстігінде қандай тайпалармен көрші болды.Астангасы қай қала қытайша.қазақша және ағылшынша қалай аталады?

Дескриптор:

1.Үйсіндер туралы жазба деректерді біледі
2.Үйсін мемлекетінің қалай құрылғандығын біледі
3.Үйсіндердің айналысқан кәсібі мен әлеуметтік өмірін айтады

«Екі жұлдыз ,бір тілек» бағалау

Визуальды әдіс:АКТ-дан «Үйсіндер» туралы видеоролик көрсетіледі.https://www.youtube.com/watch?v=WOSlWwjeJmU

Тапсырма: Видеороликті топ болып талқылау.

ЕБҚ оқушыға қолдау көрсету мақсатында суреттің үлкен нұсқасын ұсынамын.

Оқушылар бір-біріне тілек тілейді.

Оқушылар топқа бөлінеді

Сыни талдау жасайды

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

ЕБҚ оқушыға дереккөздің форматын үлкейтіп, қолдау жасау

Жеке бағалауға «Алтын адам» 10 баллдық жүйемен бағалау суреті беріледі

Жеке бағалау Қалқан арқылы бағалау 1 щит- 1 балл

Смайлик

Топқа бөлу

https://wordwall.net/resource/67773973/%D1%81

АКТ (интерактивті панель) жұмысын пайдалану

Тақырып

тық ведиолар

Жаңа білім

Жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру  Визуальды әдіс: АКТ-дан «Үйсіндер» туралы видеоролик көрсетіледі Видеороликті талдау

Топтық жұмыс. 1 топ - Үйсіндер

Ерте көшпелілер мемлекеттерінің құрылу себептерін талдап, қалыптасу тарихына қатысты негізгі фактілерді анықта.

Оқушылар ЖИ мен AR пайдалану «ГОЛО сағат» әдісі вертуальды нейро роботты сөйлету арқылы тапсырмалар орындайды.

1.Үйсін тайпасы қай кезде өмір сүрді (б.з.б.2-6 ғасырда)

2.Үйсін тайпасы қай елдің жазба деректерінде көрсетілген?

3. Үйсіндердің айналысқан кәсібі

2 топ – Гуньмо /күнби/ 2 - тапсырма

Топтық жұмыс: Сәйкестендіру кестесі
Үйсін қоғамындағы әлеуметтік топтарға сипаттама беріңіз.

3 топ- Бектер 3 – тапсырма «Аққу әнінің тарихы»

Анықтандар. Бұл жыр үйсіндердің өмірі, тұрмысы туралы қандай мәлімет береді?
4 топ - Қарапайым бұқара 4 тапсырма: 1.Картаны пайдаланып үйсін мемлекетінің аумағын көрсет? 2. Үйсіндер батысында, шығысында, оңтүстігінде қандай тайпалармен көрші болды. 3. Астанасы қай қала қытайша.қазақша және ағылшынша қалай аталады?

Мәтінмен жұмыс

Үйсіндер

Сәйкестендіру кестесі

Үйсін қоғамындағы әлеуметтік топтарға сипаттама беріңіз.

• Қытай жазбаларында үйсін қоғамының қандай ерекшеліктері көрсетілген?

Дескриптор: білім алушы-

- Қытай жазбаларында үйсін қоғамын біледі;

- Қытай жазбаларында үйсін қоғамының ерекшлігін көрсетеді.

• Бұл жыр үйсіндердің өмірі, тұрмысы туралы қандай мәлімет береді?

Дескриптор: білім алушы-

- Аққу әнің оқиды;

- Үйсідердің өмірі, тұрмысы туралы мәлімет береді;

-Топтық бағалайды.

ЕБҚ оқушылар маңызды тірек сөздерді жазып алады;

Жеке жұмыс.

«Ақиқат пен жалған» әдісі арқылы оқушыларға кесте таратылады .Оқушылар сұрақтарды жеке жұмыс жасап, сынып ұжымымен талқылайды

Видеороликті талдау

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескриптор:

1.Үйсіндер туралы жазба деректерді біледі

2.Үйсін мемлекетінің қалай құрылғанды ғын біледі

3.Үйсіндердің айналысқан кәсібі мен әлеуметтік өмірін айтады

Дескриптор:1.Үйсін қоғамындағы күнбидің рөлін түсіндіреді

2.Үйсін қоғамындағы бектар, ру басылары, ауқатты адамдардың рөлін сипаттайды

3.Үйсін қоғамындағықарапайым бұқараның рөлін сипаттайды

Дискриптор. 1.Хатты кім жазғанын анықтайды 2. Үйсіндердің тұрмысы туралы мәлімет береді. 3. Өленді оқу арқылы үйсіндердің қандай шаруашылықпен айналысқандығын біледі

Дескриптор:

1.Үйсіндердің мемлекеттік шекарасын анықтайды

ЕБҚ оқушыға тапсырманы үлгі бойынша жасауды ұсыныңыз

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

Әр дұрыс орындалған тапсырмалары үшін қалқан беріледі

интерактивті панель

https://youtu.be/ki3pgLUGWX8?si=ZpBtDa_XQP4qH8V_

Таратпа материалдар

ҚБ парағы

«Ақиқат пен жалған» кестесі

Бекіту

Додокаэдр әдісі арқылы сұрақтарға жауап беру. сұрақтар мен түрлендірілген тапсырмаларға жұптасып жауап береді. (жұптық жұмыс)

Үйге тапсырма:

Барлығы: «Тарихи диктант» үлестірме тапсырмасы

Мына сөздерді көп нүктенің орнына қой ( бек, ат жақты, аққұбаша, сары шашты; 630; Қызыл Аңғар ,188800, Жетісу, еуропеоидтер, гуньмо, қытай, монғолоидтық)
Ерте темір дәуірі заманында сақтардан соң ….. жерін үйсін тайпалары мекендеген. Үйсін атауы ….. жазбаларында б.з.б 2 ғасырдан бастап кездеседі.
Олар «.. ….., …….., …. …..» болып бейнеленеді. Олардың ордасы ….. ….. (Чигучен не Чигу) қаласы Ыстықкөл мен Іле өзенінің оңтүстік жағалауы аралығында орналасты. Деректерде «Үйсіндердің үлкен гуньмосы Чигу қаласында тұрады, халқы … мың адам, әскері …… жауынгерден құрылады» деп жазылған. Үйсіндердің басшысын «……» (күнби)деп атаған. Оған «…» деп аталған жеке тайпа көсемдері мен ұсақ рубасылары бағынды.

Үйге тапсырма

Үйсіндердің жазба деректері туралы тірек сызба құрастырып келу

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпарат

тық карточка

Кері байланыс

Кері байланыс: «Үшбұрыш» әдісі

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект