Ашық сабақ Ыбырай Алтынсарин "Атымтай жомарт" әңгімесінің тақырыбы мен идеясы

САБАҚ: Ы.Алтынсарин «Атымтай жомарт» әңгімесінің тақырыбы мен идеясы.

Мектеп:№47

СЫНЫП: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

5.1.2.1. Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау.

5.1.3.1. Көркем шығармадағы кейіпкер портреті мен іс-әрекеті

арқылы образын ашу

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

• Оқулықта берілген тапсырмаларды орындайды. Тақырыпты меңгереді. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың басым бөлігі:

• Тақырыптың маңызы туралы дәлелдеп айтып бере алады. Көркем шығармада көтерілген мәселе бойынша өз көзқарасын дәлелді етіп жеткізеді. Шығармадағы Атымтай Жомарттың екі пікірін салыстыра отырып, тұжырымдайды, «Ойлан,зерделе» әдісі арқылы сыни ойлау тұрғысынан зерделейді.

Кейбір оқушылар:

• Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады. «Құнды пікір» әдісі арқылы Атымтай Жомарттың екі пікірін салыстыра отырып, түйінді ой айта алады. Жомарттық пен сараңдықты адамгершілік тұрғысынан салыстыра бағалайды. Әдеби шығармада көтерілген мәселеге анализ жасай отырып, өмірдегі шындыққа көзқарасын қалыптастырады

Бағалау критерийі

• Шығарма мазмұнын түсінеді, тұжырым жасайды.

• «Атымтай Жомарт» әңгімесінің тақырыбы мен идеясын табады.

• Кейіпкерді шынайы өмірмен салыстырып бағалайды.

• Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады.

• Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік мақсат

Түйінді сөздер мен фразалар:

әңгіме,байлық, еңбек, жомарт

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Тақырып, идея, құрылым

Сыныптағы диалог/жазу үшін сай келетін пайдалы лексика/терминология

Менің байқағаным,... Менің ойымша,... Мен ойлаймын...

Ресурстар

Оқулық, суреттер, жеке, жұптық, топтық тапсырмалар, иллюстрациялық суреттер, бағалау парақшасы, кері байланыс, стикер. «Атымтай жомарт» аудиокітап

Әдіс-тәсілдер

«Зерделі сұрақ, ұтымды жауап» әдісі, «9 ромб» әдісі, «Екі түрлі түсініктеме күнделігі» әдісі, «ПОПС» әдісі, «Төрт сөйлем» әдісі, «Фишбоун» әдісі

Пәнаралық бай/с

қазақ тілі, өзін-өзі тану пәні

АКТ

Пәнге байланысты слайд, «Атымтай жомарт» аудиокітап, бейнефильм

Алдыңғы тақырып

Ы.Алтынсарин «Атымтай жомарт» әңгімесі. Жомарттық-қайырымдылық тамшысы.

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

4 минут

Ұйымдастыру кезеңі - 2 минут

• Сәлемдесу, түгелдеу, сабаққа назарын аудару;

• отырған қатар бойынша топқа бөлінеді;

• топ басшылары сайланады. Топ ережесімен таныстырылады.

• сабақтың тақырыбы мен мақсаты анықталады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру- 2 минут

Ортасы 20 минут

Білу – «Зерделі сұрақ, ұтымды жауап» әдісі бойынша сұрақтарға жауап беру

/жеке жұмыс/

• Балқожа би кім? (атасы)

• Ыбырай қай жылы дүниеге келді? (1841 жыл 20 қазан)

• Қай жылы мектепке қабылданды? (1850 жыл)

• Ыбырайдың арман еткен мектебі қай қалада, қай жылы ашылды? (Торғай қаласында, 1864 жылы)

• Ыбырайдың жазған өлеңдерін ата? («Кел, балалар, оқылық!», «Өнер, білім бар жұрттар», «Жаз», «Өзен»)

• Ыбырай қай жерде дүниеге келген? (Қостанай облысы, Затобол ауданында)

• Ыбырай жазған әңгімелерін ата? («Атымтай жомарт», «Бақша ағаштары», «Әке мен бала»)

• Орынбордағы мектепке түскенде Ыбырайдың жасы нешеде еді? (9)

• Қай жылы мектепті үздік бітіріп шықты? (1857 жылы)

• Орыс тілінің мұғалімі болып қай жылы қызмет атқарды? (1860 ж)

• «Айқап» журналының бірінші номерін қай өлеңмен ашты? («Кел, балалар, оқылық!» өлеңімен)

• Ыбырайды неліктен «Балалар әдебиетінің атасы» деп атайды? (Себебе, балаларға арнап әңгімелер мен өлеңдер жазған)

• Ыбырай әңгімелерінің басты тақырыбы? (еңбек, адамгершілік)

• Ыбырай кімнің шығармаларын аударды? (И.А.Крылов, Л.Толстой)

• Әңгіме дегеніміз не? (Оқиғаны баяндауға негізделген қара сөзбен жазылған көркем шығарма. Әңгімеде бас-аяғы жинақы, тиянақты бір оқиға айтылады)

• Жомарт сөзінің синонимі? (парсы тілінен алынған, жас жігіт деген мағынаны білдіреді, қолы ашық, мәрт)

• «Қазақ хрестоматиясы» кітабы қай жылы жазылды? (1879 ж)

• Жомарт сөзінің антонимі? (Сараңдық)

Түсіну- – «9 ромб» әдісі бойынша шығармадағы автор МАҢЫЗДЫ және ОНША МАҢЫЗДЫ ЕМЕС деп санаған мәселелерді анықтаңыз. /Жеке жұмыс/

Анықталған мәселелердің неліктен маңызды және маңызды емес екенін түсіндіріңіз.Мысалы: адамдық, еңбек, бейнет, зейнет.. - МАҢЫЗДЫ; мал,байлық әдемі ат.... - ОНША МАҢЫЗДЫ ЕМЕС. Анықталған маңызды аспектілер арқылы кейіпкер бейнесін сипаттаңыз.

Аудиокітап «Атымтай жомарт» әңгімесін тыңдау

Қолдану-талдау -«Екі түрлі түсініктеме күнделігі» әдісі бойынша кестені толтыру.

/жұптық жұмыс/

2.

3.

4.

Жинақтау-топтық жұмыс. Постер қорғау

1. «ПОПС формуласы» әдісі бойынша

• Бірінші сөйлем-Менің ойымша...

• Екінші сөйлем-себебі, мен оны былай түсіндіремін...

• Үшінші сөйлем-оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...

• Төртінші сөйлем-осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім... Әңгіменің идеясы...

2. «Төрт сөйлем» әдісі бойынша

• Пікір- Кейіпкер бейнесін бір сөйлеммен жеткіз

• Дәлел-мәтіннен өз пікіріңді дәлелде

9 ромб» әдісі бойынша жүргізіледі.

«ПОПС формуласы» әдісі бойынша жүргізіледі.

«Төрт сөйлем» әдісі

Аяқталуы

20 минут

Бағалау

Кері байланыс

• Мысал-өмірмен байланыстыра отырып мысал келтір

• Қорытынды-тақырып бойынша қорытынды шығар, идеясын тап

3. «Фишбоун» әдісі бойынша

Жүзеге асыру қадамдары:

1-қадам: Мәтінді әр оқушыға жеке оқу.

2-қадам: Оқу үрдісінде қаңқаның басына мәтін қарастырылатын проблема белгіленеді. 3-қадам: Жоғарғы «қосымша бұтақтарында» проблеманың себебі белгіленеді, төменгі

«сүйекшелерінде» оқу барысында себепті нақтылайтын дәйектер жазылады.

4-қадам: Балықтың «құйрығына» қорытынды жазылады.

5-қадам: Жұпта, топта жұмысты талқылау.

6-қадам: Топ жұмысын аудиторияда презентациялау.

Өзара бағалау «Басбармақ» әдісі арқылы

Бүгінгі сабақ бойынша сабақтың тақырыбы мен идеясы тақтаға ілінеді.

• Жомарт болу-ізгі өмір

• Еңбек бейнет емес, зейнет

• Еңбек еткен-мұратқа жеткен.

«Табыс сатысы»

«Фишбоун» әдісі