Ашық сабақ.Қанның ұюына тромбоциттердің рөлі

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі Организмнің ішкі ортасы

Мектеп:№129 жалпы орта мектеп

Күні:14.12.17

Мұғалімнің аты-жөні: Нышанбаева Айшолпан

Сынып:8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Қан. Ұлпа сұйықтығы және лимфа-организм ішкі ортасының құрам бөліктері. Олардың айналымы және байланысы. Қанның құрамы: плазма және формалы элементтері-эритроциттер, тромбоциттер, лейкоциттер

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

Қойылған мәселені жетік меңгеріп одан әрі өрбітеді;

Мәтін бойынша жұмыс жасауға дағдалынады;

Тапсырманы өз беттерінше орындауға үйренеді;

Сынып оқушыларымен қарым-қатынастары өрбиді;

Ақпараттық білімдері сараланады;

Сабақ мақсаттары:

Қан және оның құрамы туралы ұғым қалптастыру.

Адам қанының микроскоптық құрылысымен таныстыру.

Сарамандық жұмысты өз бетінше орындауға дағдыландыру

Бағалау критерийлері

Сыныптасын және өзін-өзі критериалды бағалау жүргіземін.

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Лимфа,эритроцитте,лейкоциттер,тромбоциттер,қан.

Патриотизм және азаматтық жауапкершілік

Өзіне және айналадағыларға құрметпен қарау, топтық, жеке жұмыс жасау арқылы өз ойын еркін білдіруге, ынтымақтастық, достастық қарым-қатынастарды нығайтуға, алынған ақпаратты практика жүзінде қолдануды дамыту.

Пәнаралық байланыстар

Қоршаған орта мен тірі ағзаның байланысын біріктіре отырып география, пәнімен байланысты.

АКТ қолдану дағдылары

Шағын презентация, бейнебаян көрсету.Оқушыларға белсенді оқыту тақтасымен суреттік тапсырмалармен көрсету.

Бастапқы білім

«Жаратылыстану» курсы бойынша оқушылар «жүйелеу», «тірі табиғат дүниесі», «омыртқалы және омыртқасыз жануарлар» түсініктерін біледі. Тірі ағзаларды сипаттап, тірі табиғат дүниелеріне жіктей алады. Тірі ағзаларды анықтау үшін қарапайым дихотомиялық кілтті қолдану қабілеттерін дамытуға негізделген.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

0-2 минут

3– 6 минут

Сабақтың ортасы

7- 10 минут

Сабақтың аяғы:

11-18 минут

19-24 минут

25-30 минут

• Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.

• Ынтымақтастық орта құру: «Түрлі түстер терапиясы» - арқылы оқушылардың сабаққа ынталылығын арттыру. Әрбір оқушы түрлі түстерді таңдап, себебін түсіндіреді.

Негативті сезімдерді бейнелейтін түстерді таңдаған оқушыларды жақсы тілектер айту арқылы сабаққа ынталандыру.

Үй тапсырмасын сұрау Дене сымбатының бұзылуы,жалпақ табандылық сұрақтар қойылады

Топтық жұмыс.Эритроциттер,лейкоциттер,тромбоциттер,қан плазмасы

Жаңа сабақты түсіндіру.

Сабақта оқугаыларға өз бетінше іздшіп, әрекет жасауға дағдыландыру. Проблемалык сұрақтар койылады.

1. «Қан-дәнекер ұлпа». Қан-өмір сыйлаушы» дегенді: қалай түсінесіз?

2. «Адам денсаульғы қанның құрамын зертту арқылы анықталады» дегенді қалай түсінесіз?

3. Қан аркылы берілетін ауруларды білесіз бе?

4. Адам жүрексіз өмір сүре ала ма?

5. 0,9% КаСІ ерітіпдісін не үшін құяды?

6. Қазақ жеті атадан қыз алмаған, онын сыры неде? Жауаптары.

1. Қан болмаса тіршілік болмайды. Ол денемізге қоректік затты, оттекті тасымалдайды, керексіз заттарды сыртқа шығарады.

2. Қанды тексергенде қан жасушаларының мөлшері анықталады. Мөлшері сәйкес келсе, адам денсаулығы жақсы екені байкалады. Мысалыі эритроцит көбейсе, эритроцитоз байқалады.

3. Қан арқылы таралатын аурулар: туберкулез, кант диабеті, психикалық аурулар, гемофилия,казіргі кезде байкалып отырған ЖИТС ауруы.

4. Адам жүрексіз өмір сүре алмайды. Себебі, жүрек кан айналымын реттейді.

5. Адам көп қан жоғалткан кезде, дәрігер еч тобына сәйкес қан қүюмен бІрге, 0,9% №С1 ерітіндісІн қүядьі. Себебі, жасушаньщ ішінде осмостык қысым ерітіндіиің осмостық қысымымен тен болғандыктан, кабыкша жарылмайды.

6. Қазақ халқында «жеті атадан» бері кыз алуға тиым салган, аталары туыс, кандары жакын адамдар үйлаісе олардан іуған ұрпақ әмірге аурушан, акыл есі кем, кемтар болып келеді.

Тірек-сызба нұсқалармеп жұмыс

Қанның құрамы

Плазма Қан жасушалары

эритроцит

М инералды тұз су орг. зат лейкоцит

тромбоцит

нәруыз май глюкоза

Альбумин-р

Улобулин

Жаңа сабақта:

1. Кан жасушалары, кұрылысы,кызметі. 2. Лейкоциттің түрлері.

3. Фагоцитоз құбылысы.4. Қанның ұюы.

Қан жасушаларына эритроциттер, лейкоцит, тромбоцит жатады. Эритроциггердің негізі қызметі- О₂ мен СО₂ тасымалдау. Алам қаиында 99%-эритроцит,1%- баска жасушалар,Лейкоцитгері түссіз, ядролы жасушалар.1мм³ қанда 4-9мын лейкоцит болады. Негізгі кызметі - қорғаныш қызметін, улы затгарды залалсызландырып ыдырату. Уақытша көбею лейкоцитоз, кандэғы ақ түйіршіктердің азаюы лейкомея дейді.

Түйірлі лейкоциттер-гранулоциттер, түйіршіксіз - агранулоциттер

Қан жасушалары

Эритроцит Лейкоцит Тромбоцит

Тромбоциттер-қанның ұйығыш. қамтамасыз ететін жасуша деп аталады. Түссіз, домалак пішшді. 2-5мкм келетін ядросыз жасуша. Қаның 1мм³ 250-400мың болады, тіршілігі-7-10 күндей,..

Ой козғау Биологиялык, диктант

Организмнің ішкі ортасы деп ... айтады. Қан организмдегі ... ұлпаға жатады. Қан жасушаларына .., .... , ... жатады. Эритроциттің қызметі ... тасымалдау. Лейкоциттер организмге түскен ... өзіне сіңіріп қорытады. Қан жасушалары ... жасалады. Көп нуктенің орнына қоятын создер: сүйек кемігінде, дәнекер. лейкоцит, эритроцит, тромбоцит,қан, лимфа,жасуша сұйыктығы, О₂, бөгде заттарды.

Ой толғаныс

1. Тақтаға ілінген сандарға анықтама беру:

І20/80мм, 75-76 рет, 5л, 4топ, 50есе, 100 мың км, 4-9мың.

Анықтама. Қая кысымы, 1 мин. жүректің соғысы, қан мөлшері, қан тобы, қылтамырдың шаштан 50 есе жіңішкелігі, қылтамырұзындығы, 1мм лейкоциттің саны.

ІІІ. Тест

I.Қан кандай ұлпа? а) дәнекер; ә)бүлшықет; б) жабын; в) жүйке; г) май.

2. Қан дене салмағының неше % құрайды? а) 10%; ә) 7%; б) 15%; в)20%; г) 25%.

3. Плазмаиын кұрамьшда неше пайыз су болады? а) 10%; ә) 95-98%; б) 70-72%; в) 85%; г) 90-92%.

4. Эритрошттер түзелетін орны:

а) сұйек кемзгі; ә) бауыр; б) өкпе; в) жүрек; г) айыр безде.

5. Эритроииттер қызметі?

а) О₂ тасымалдаушы; ә) қанның ұюнаа қатысады;

б) бактерияны залалсыздандырады;в) антидене қалыптасуына қатысады.

6. Қанның қызыл түсті болуы ... байланысты:

а) эритроцитке; ә) лейкоиитке; б) қан сары суына; в) фибринге;

7. Оксигемоглабин дегш не?

а) СО₂ қосылған гемоглобин; ә) темірмен косылған гемоглобин;

6) 0₂ қосылған гемоглобин; в) Н₂О қосылған гемоглобин.

8. Қан ауруын зерттейтін ғылым:

а)кардиология; ә) миология; б)остеологюі; в)гемотология; г)маммалогия.

9. Қан айналу жүйесіне жататындар:

а) жүрек пен бүйрек; ә)өкпе мен жүрек; б) жүрек пеи өкпе

.в)жүрек пен қан тамыры;

10. Қанның ұюын қамтамасыз ететін зат:

а) эритроцит; ә)лейкоцит; б)фибрин; в)плазма; г)ақуыз.

Тест жауаптары:

1-а, 2-ә, 3-г, 4-а, 5-а, 6-а, 7-6, 8-в,9-в,10-б.

Түрлі түсті қағаздар

Сүйектің ішкі құрылыс суреттері суреттері

Фломастер, плакат

карточкалар

Сабақтың соңы

10 минут

• Қалыптастырушы бағалау

• Рефлексия:

• Менің бүгінгі сабақтан түсінгенім .........................................................................................

• Менің түсінбей қалғаным .......................................................................

• Мен келесі сабақта...................................................................................білгім келеді.

Қосымша

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

• Мұғалімнің мадақтауы;

• Қалыптастырушы бағалау;

• Деңгейлік тапсырма

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар:

Бұлшық ет түрін ажырата алады

Оқушылардың көпшілігі:

Бұлшық етке тән негізгі анықталатын белгілері бойынша сипаттама бере алады;

Кейбір оқушылар:

Бұлшық ет мүшелерін негізге ала отырып, өз пікірлерін дәлелдей алады.

Денсаулық сақтау технологиялары.

1. Сыныптағы қауіпсіздік ережесі сақталуын қадағалау.

2. Тірі үлгілерді пайдаланғанда абайлау керек және сәйкесті гигиеналық ережелерді сақтау керек.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

1.

2.

3.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?