Ашық сабақ.Ядроның құрылысы мен қызметі.Хромосомалардың химиялық құрамы және құрылысы.Жасушадағы атқаратын қызметі.10 сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Мектеп:Қызылорда қаласы, №10Ы.Алтынсарин атындағы мектеп-лицей

Күні:22.11.2018ж

Мұғалімнің аты-жөні: Маханова Ләззат

Сынып: 10 «Ә»

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Ядроның құрылысы мен қызметі. Хромосоманың химиялық құрамы және құрылысы,жасушадағы атқаратын қызметі

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

Ядроның құрылысы мен қызметін білу

Хромосоманың құрылысы мен түрлерін ажырату.

Ядроның биологиялық рөлін сипаттау

Сабақ

мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

Ядроның құрылысын,хромосомалардың атқаратын қызметімен түрлерін ажыратады

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Ядроның жасуша тіршілігін басқарудағы рөлін айқындайды

Кейбір оқушылар орындай алады:

Тұқымқуалау ақпаратын таратудағы ядроның қасиетін сипаттайды

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу,түсіну,қолдану,талдау

Бағалау критерийлері

Ядроның құрылысын атайды

Хромосомалардың түрлерін салыстырады

Ағзаның тіршілік етуінің ядроға тәуелді екенін тұжырымдайды

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады:

Ядроның жасушадағы рөлі туралы өз ойларымен бөліседі,басқаларды тыңдайды

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Ядро,эукариоттар,прокариоттар,интерфаза,ядрошырыны,хромосома,гистонцентромера, метацентр,субметацентр,акроцентр,телоцентр

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы бірліктер

Талқылауға арналған сұрақтар:

Жасушада ядроның рөлі қаншалықты маңызды деп ойлайсыз?

Сіз неліктен ....... екенін айта аласыз ба?

Не себепті ядро тұқымқуалаушылық қасиеттерді ұрпақтан ұрпаққа жеткізуші екенін айта аласыз ба?

Тыңдалым мен оқылым бойынша ұсыныстар:

Тақырып бойынша топтық талқылаудан түсінгендерін дәптерге жазады

Құндылықтарға баулу

Топтық жұмыс арқылы өзіне және айналадағы адамға құрмет көрсетуге, сыйластыққа,сыни ойлауға,жұптық жұмыс негізінде жауапкершілікті сезінуге,өмір бойы оқуға дайын болуға баулу

Пән аралық байланыс

Тарих (ядро мен хромосоманың ашылуын топтық жұмыс барысында айтады)

Алдыңғы оқу

Ядро жайлы қарапайым түсініктері бар

Ядро жасушаның көбеюге қатысатын оргоноид екенін біледі. (6-сынып)

Жоспар

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы 5 мин

1.Ұйымдастыру кезеңі.( 2мин)

Оқушылармен амандасу

Оқушыларға сабаққа сәттілік тілей отырып,сабаққа назарын аударады.

Сурет қиындылары бойынша оқушыларды «эукариот,прокариот,жасуша топтарына біріктіреді

2.Үй тапсырмасын сұрау (3мин)

«Мембранасыз оргоноидтар» тақырыбы бойынша зымыран сұрақтар қойылады

1.Тірі организмдер жасушалары ядросының жетілуіне байланысты қандай топқа бөлінеді?

(эукариоттар,прокариоттар)

2. Мембранасыз оргоноидтарды атаңыз?

(рибосома,вакуоль,жасуша орталығы)

3.Өсімдіктер мен жануар жасушасының цитоплазмасындағы сұйықтыққа толы қуыс.

( вакуоль)

4.Мембранасыз оргоноидтардың қайсысы өсімдік жасушаларында жақсы жетілген? (вакуоль)

5.Қандай оргоноидта нәруыз синтезі жүреді? (рибосома)

6.Жасуша орталығының екі құрамдас бөлігін атаңыз? (центроиль,центросфера)

Үй жұмысын бойынша сұраққа жауап берген оқушыларды мадақтау арқылы бағалау

Өсімдік,жасуша оргоноидтары,бакте-

риялардың суреттері

интербелсенді тақта

Ортасы

30 минут

3. Жаңа сабақ «Миға шабуыл» әдісі..Бейнекөрініс көрсетіледі.( 3 мин)

1.Бейнекөріністе не туралы айтылды?

2.Ядро жайлы не білеміз?

Сұраққа жауап алу арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашып,оқу мақсатымен таныстырылады

( 1мин)

«Ой толғаныс» әдісі ( 1 мин)

(жаңа сабақты қысқаша түсіндіру,оқушыларға ой салу)

«Ойлан .Бірік. Бөліс» әдісі. (топтық жұмыс) Топтарға мәтіндер бөлініп беріледі.топта оқушылар жеке мәтінмен танысады (3 мин)

Топтық талқылау жүреді( 7 мин) постер қорғалады

( 6 мин)

Эукариот тобы: ядро,оның құрылысы

Прокариот тобы: хромосомалар,олардың типтері

Жасуша тобы:ядроның биологиялық рөлі

«Мадақтау сэндвичі» арқылы топтар арасында бағалау жүреді.(2 мин)

1.Позитивти комментарий, не ұнады?

2.Сындарлы сын,нені жақсарту керек

3.Келешекке арналған комментарий,Маған ұнады,бірақ келесі жолы....

Сергіту сәті: (2 минут) «Құпия сандар»

№1 қосымша

Жұптық жұмыс (3 мин) №2 қосымша

1-жұп:берілген терминдердің анықтамаларымен сәйкестендіріңіз(кеңейтілген тапсырма)

2-жұп:хромосома типтерін анықтаңыз (сәйкестендіру)

3-жұп:ядро компоненттерін табыңыз (консептуальдық кесте)

4-жұп:Тест

Жұптар тапсырманы сағат тілімен ауыстыру арқылы бір-бірін дайын жауап үлгі бойынша тексеріп,бағалайды (2 мин)

Интербелсенді тақта,слайдтар

Оқулық,дәптер,маркерлер,ватман

Бағалау парақтары

Интербелсенді тақта

Интербелсенді тақта

Соңы

5мин

«Рефлексия» (3 мин) «Мүшелер сыры»

4.Оқушыларды бағалау (1 мин)

5.Үйге тапсырма:( 1мин)

Тақырып бойынша оқу,ізденіс

Тест құрастыру

стикерлер

Саралау – Сіз қандай тəсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға

қарағанда қабілетті оқушыларға қандай

тапсырмалар бересіз?

Барлық оқушыларға

ядроның құрылысын,

хромосомалардың атқаратын қызметі мен түрлерін ажыратуға, көпшілігіне:

ядроның жасуша тіршілігін басқарудағы рөлін айқындауға,

аса қабілетті оқушыларға

тұқымқуалау ақпаратын таратудағы ядроның қасиетін сипаттайтын тапсырмалар беріледі

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру

деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Оқушылардың жеке және топтық тапсырмаларын орындау үрдісін мұғалім бақылауда ұстайды.

1.Үй жұмысына берілген сұрақтарға жауап алу арқылы мадақтау

2.Тақырыпты ашу үшін бағалау;Оқушылардың дұрыс жауаптарын мадақтау

3.Топтық жұмысты «Мадақтау сэндвичі» арқылы бағалау

4.Жұптық жұмыс арқылы оқушының оқу мақсатына жеткендігін өлшеу

Денсаулық жəне

қауіпсіздік техникасын

сақтау

қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері,АКТ-мен байланыс

Сабақ бойынша рефлексия

Типтердің атауы

Сызбанұсқа

Центромера хромосоманың дәл ортасында орналасса,онда тең екі ашаға бөлінеді

Центромера хромосоманың дәл ортасынан сәл оңға немесе солға қарай орналасса,онда хромосома тең емес екі ашаға бөлінеді

Центомера хромосоманың бір ұшына жақын орналасса,онда хромосома тең емес екі ашаға бөлінеді.Бір ашасы ұзын,екіншісі қысқа болады.

Центромера хромосоманың ұшында орналасады

Хромосманың екінші буыны ұзын болады да ,хромосоманың аз бөлігн негізгі бөлігінен бөліп тұрады

Жасуша бөлігі

Құрылысы

қызметі

Жасушадағы маңызы

Ядро

Типтердің атауы

Сызбанұсқа

1

Центромера хромосоманың дәл ортасында орналасса,онда тең екі ашаға бөлінеді

4

Центромера хромосоманың дәл ортасынан сәл оңға немесе солға қарай орналасса,онда хромосома тең емес екі ашаға бөлінеді

5

Центомера хромосоманың бір ұшына жақын орналасса,онда хромосома тең емес екі ашаға бөлінеді.Бір ашасы ұзын,екіншісі қысқа болады.

2

Центромера хромосоманың ұшында орналасады

3

Хромосманың екінші буыны ұзын болады да ,хромосоманың аз бөлігн негізгі бөлігінен бөліп тұрады

Жасуша бөлігі

Құрылысы

қызметі

Жасушадағы маңызы

Ядро

ДНҚ,ядрошық,ядро шырыны,РНҚ

Көбеюге қатысады (митоз және мейоз жолымен)

Тұқым қуалау белгілері мен қасиеттерін сақтап,ұрпақтан ұрпаққа жеткізеді

Жасуша бөлігі

Қызметі

Жасушадағы маңызы

митохондрия

Ядрошық

70% цитоплазмалық РНҚ және 30% Ядролыз РНҚ синтезделеді

цитоплазма

хроматин

Ядро қабықшасы

Үш қабаттан тұратын 2 мембрана.Ядро мембранасындағы саңылаулар арқылы ЭПТ мен байланысып нәруызды синтездеуге қатысады

рибосома

гистон

Құрылыс қызметін атқаратын нәруыз

лизосома