Сабақтың тақырыбы: «Жаңа әлемдегі Қазақстанның жарқын бейнесі»

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Қазақстан мемлекеті туралы алған білімдерін бекіту және толықтыру. Білім деңгейлерін, іскерлік дағдыларын тексеру.

Educational: to enrich pupils’ knowledge about Kazakhstan, talking about cities of Kazakhstan in this lesson.
Позновательная: Закрепление и дополнение по изученным материалам о Республике Казахстан. Проверка уровня знания и деловых навыков.
2. Дамытушылық: Оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Сұраққа дұрыс жауап беруге жаттықтыру. Танымдық қабілеттерін дамыта отырып, ойларын еркін жеткізуге дағдыландыру. Үш тілде бірдей еркін сөйлеуге бейімдеу.
Developing: to develop pupils’ skills in oral speech and reading, to train pupils’ abilities in grammar, to improve pupils’ skills in independent work with answers.
Развивающие: развитие логического мышления у учеников, развить умение правильно отвечать на вопросы, свободно владеть тремя языками;
3. Тәрбиелік: Патриоттық сезімін оятып, Отанға деген сүйіспеншілігін арттыру. Оқушыларды саналы ел азаматы болуға тәрбиелеу.
Bringing - up: to bring up pupils to be patriots of their motherland, to love their country and to make great efforts in the development of the country.
Воспитательные: пробуждение патриотического духа и любви к Родине. Воспитание достойных граждан своей страны.

Сабақтың типі: кіріктірілген сабақ
Сабақтың әдіс - тәсілдері: сұхбат, топтастыру, баяндау, ой шақыру.
Forms of work: individual, group, collective, work in pairs.
Формы: беседа, сообщение, работа с группой.
Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, орыс тілі, ағылшын тілі, әдебиет, география, тарих.
Subjects’ connections: Kazakh, Russian, English, literature, geography, history.
Взаимосвязь: казахский, русский, английский, литература, география, история.
Қолданылған технологиялар: Сыни тұрғыдан ойлау технологиясы.
Сабақтың көрнекілігі: сабақтың тақырыбына сай презентация.
Materials of the lesson: presentation.

Сабақтың эпиграфы:
«Қазақстан: Туыменен тұғырлы,
Елтаңбасымен еңселі,
Әнұранымен айбатты».

«Астанам - шапағаттың шуағындай,

Алматым - махаббаттың тұрағындай,

Шымкентім - қазағымның құрағындай».

Сабақтың құрылымы:
I - кезең: Кіріспе. ҚР Мемлекеттік Әнұраны.
II – кезең: Қала туралы мәлімет беру.
III – кезең: Видеороликтер көрсету.
IV – кезең: Үш тілде қалалар жайлы тақпақтар.
V – кезең: Қалалар жайлы әсем әуенге салып айту.
VI – кезең: Постер жасау. «Қаламыздың көркеюі үшін не істер едік?»
VII – кезең: Ән. «Әрқашан күн сөнбесін» үш тілде.
VIII – кезең: Кері байланыс. «Бес саусақ».
IX – кезең: Өтілген сабақ жайлы пікір қалдыру.

Сабақтың барысы:

I. Кіріспе.

Естігенде көк аспанның астында,
Тік тұрыңдар айтылғанда Әнұран.
Бар қазақтың үніндей шарықта,
Шарықташы, Әнұраным, шарықта!

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны орындалады.

Ұйымдастыру кезеңі. Амандасу, оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Психологиялық даярлық.

- Саламатсыздар ма қонақтаржәне балалар! Балалар, бүгін бізде ерекше сабақ. Сабағымызға жан – жақтан қонақтар келіп отыр.

Good morning, dear guests, boys and girls. Today we have an unusual lesson. We have got a lot of guests. They are teachers from our city. We are very glad to greet you at our school. We will talk about our capital Astana and cities Almaty and Shymkent.

Уважаемые гости и ученики, сегодня у нас необычный урок. У нас на уроке присутствуют гости, по этому мы должны показать все свои знания и активно участвовать в выполнении различных заданий.
Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында: “Қазақстан халқы бүкіл әлемде үш тілді пайдаланатын жоғары білімді ел ретінде танылуға тиіс. Бұлар: қазақ тілі – мемлекеттік тіл, орыс тілі — ұлтаралық қатынас тілі және ағылшын тілі —жаһандық экономикаға ойдағыдай кірігу тілі”, — деген болатын. Елбасы көрегендік танытып, алдымызға үш тілді білу қажеттігін қойып отыр. Әсіресе, өскелең ұрпақтың, жастар алдында бірнеше тіл білу міндеті тұр.

Наш президент Нурсултан Абишевич Назарбаев поставил перед нами задачу: говорить на трех языках: казахском, русском и английском, не забывая при этом и своего родного. Это прекрасно, ведь знание языков – это наше богатство.

Also our president N.Nazarbaev demands us knowing several languages. And now young generation is learning English as it is in international level. Our children of 5^th grade prepared for you a performance. Please, enjoy it.

II – кезең: Қала туралы мәлімет беру.

Ақтарып тарихтың сан қойнауларын,

Аралап батыр өткен жол бойларын.

Біліп жүргін танытып ізденісті,

Тарихта баға жетпес қойнау барын.

Тарих - білу халқыңды танып білу,

Тарих - білу кеуде керіп анық жүру.

Тарих - білу нағыз қазақ болғандығың,

Тарих білу - біле білсең оңғандығың.

Назерке: Мен - Астанамын! Қазақстан Республикасының елордасымын. Мен Қазақстанның орталық бөлігінің солтүстігінде Ақмола облысында, Есіл өзенінің алабындағы өзен маңы жазықтығында орналасқанмын. Мен үш ауданнан – «Алматы», «Сарыарқа» және «Есіл» аудандарынан тұрамын.

Астана сөзі қазақ тіліне парсы тілінен ауысқан. Онда ол "киелі орын", "босаға" деген мағыналарға ие.Астана қаласының аумағы жақын маңындағы аудандардың жерінің бөлігін қосу есебінен ұлғайтылды. 
Бүгінде Астана -71014 га аумақты алып жатқан ірі мегополис. Климатының өзіндік ерекшелігі тым континентік болып келеді. Қысымыз суық, аязды. Жазымыз ыстық, қуаң. Жел жиі соғады. Астана қаласы қуаң аймақта орналасқан, негізгі су қоры өзен және жерасты су көздерінен құралады. Бастауын Нияз таулары бұлақтарынан алып, қысқы қар, жазғы жауын суымен толысып отыратын Есіл өзені қаланың негізгі су артериясы болып табылады. Есілдің қаладан ағып өтетін тұсынан шағын екі өзен Сарыбұлақ пен Ақбұлақ келіп құяды. Қаланы 25-30 км төңіректе шағын өзен-көлдер қоршап жатыр. Негізгілері: Сасықкөл, Жоламан, Тышқанкөл, Танакөл, Жылтыркөл, Тазкөл, Қайнарлы, Тағанкөл, Майбалық, Бұзықты, Жалаңаш , Шенет, Ағанас, т.б. Мен халық саны бойынша Қазақстандағы Алматы қаласынын кейінгі 2-орындамын. Астана 1830 ж. Есіл өзенінің жағасында орыс әскерлері негізін қалаған бекіністен бастау алады.

1862 ж. Ақмола қала мәртебесін алды. 1962 ж. қалаға Целиноград атауы берілді. 1997 ж. егемен Қазақстанның Президенті Н. Назарбаев Жарлығымен елорданы Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы шешім қабылдады. 1998 ж. 6 мамыр жаңа елорданың атау Астана болып өзгертілді. 1998 ж. 10 шілде Қазақстанның жаңа елордасы — Астананың халықаралық тұсауы кесілді. 1998 ж. ЮНЕСКО-ның шешімі бойынша Астана қаласына «Бейбітшілік қаласы» жоғары атағы беріліп, медальмен марапатталды.

Астана өте серпінді дамуда.  Астананың ойдағыдай дамып келе жатқанының белгілерін оның халқының жедел өсуінен байқауға болады. Елорданы көшіру жарияланған жылы мұнда небәрі 225 мың адам тұратын. Әлемнің 15 қаласы Қазақстан елордасының бауырлас қалалары болып табылады, олардың арасында Мәскеу, Берлин, Варшава, Минск, Киев, Анкара, Бангкок және басқалары бар. Соңғы жылдары қалада мәдени-ағарту мекемелері желісі едәуір көбейді. 3 театр, 23 кітапхана, 5 мұражай, 1 клубмекемесі, 2 кинотеатр, Мемлекеттік филармония, 2 сарай, 3 балалар музыка мектебі, өнер мектебі, көркемөнер мектебі жұмыс істейді. Халықты спортпен және дене шынықтырумен тұрақты айналысуға тарту мақсатында өткен кезеңде жаңа спорт кешендері ашылды және балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне күрделі жөндеу жүргізілді. Қалада ақпараттық инфрақұрылым қалыптасқан және оның дамуы жалғасуда.

Қалада білім беру кеңістігі құрылды. Білімге ынталы дарынды балалар үшін мектептер ашылды. Қаланың назар аударарлық орындары: Сулы-Жасыл гүлзар — Астана орталығындағы жаңа көше. Ақ-Орда — Қазақстан Республикасы Президентінің резиденциясы. Бәйтерек — Астананың басты символы. Тәуелсіздік Сарайы — мемелекеттік ресми іс-шараларды, форумдарды, мәжілістерді, кездесулерді, съездерді өткізу орны болып табылады Бейбітшілік пен келісім сарайы — Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезін өткізу үшін арналған ғимарат. Хан-Шатыр — Астананың ең үлкен ойын-сауық орталығы. Астана — Азия астаналарының ішінде солтүстік полюске ең жақын орналасқан. ең үлкен ойын-сауық орталығы. Астана — ғаламшардағы ең суық астаналардың бірі, Моңғолия астанасы Ұлан Батордан жылы, Канадаастанасы Оттавадан суық. Әлемдегі астана аталатын астаналар тек қана Қазақстан астанасы — Астана қаласы және Оңтүстік Корея астанасы — Сеул қаласы.

Қарлығаш: Мен - Алматымын! Қазақстанның ең үлкен қаласымын. Тянь-Шань тауларының солтүстігінде, Іле Алатауының баурайында, Қазақстан Республикасының оңтүстік-шығысында орналасқанмын. Алматыда 1 700 000-нан астам адам тұрады. Қаланың аумағы — 682 шаршы километр. Алматыда континенттік климат қалыптасқан. Климаттық жағдайы — желсіз тымық ауа-райы және ауа қабаттарының тау аңғарлары арқылы төмен қарай ығысумен ерекшеленеді. Алматы қаласы 8 ауданнан тұрады. Олар: Алмалы ауданы; Алатау ауданы; Әуезов ауданы; Бостандық ауданы; Жетiсу ауданы; Медеу ауданы; Наурызбай ауданы; Түрксiб ауданы. Қала тұрғындарының жартысынан көбін қазақтар құрайды. Қазақтардан басқа орыстар, ұйғырлар, татарлар, украиндар және т.б. тұрады. Шетелдіктердің ішінде ең көбі түріктер. Тянь-Шань жоталарының етегінде орналасқан әсем қаланы «бақша-қала» деп бекер атамаған. Көктем маусымында, оңтүстік алқаптардағы бау-бақшаларда алма, өрік, шие гүлдеген кезде қала ертегіге айналады. Алматы қаласының атауы алма сөзінен шыққан. Дәл осы жерде аты әлемге танымал апорт алмасы өседі. Кейбір деректерге сүйенсек, ескі замандарда осы жерде, яғни керуен жолы — Жібек жолында Алматы сауда мекені орналасқан. ХІІІ ғасырда оны Шыңғысхан ордасы тас талқан етті. 1854 жылы ескі қала қалдықтарынан Верный қаласы пайда болды. Кеңес Одағы жылдары қала атауы Алма-Ата болып өзгертілді, 1929 жылдан 1997 жылға дейін Алма-Ата Қазақстан астанасы болды. Алматының баурайларын Іле Алатауының ұлттық паркі алып жатыр. Онда көптеген табиғи қорықтар орналасқан. Мұнда өмір сүретін сирек құстар мен аңдар Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Тау өзендері қаланы сумен қамсыздандырудың басты көзі болып саналады. Алматы 1997 жылғы Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығына сәйкес, Астана қаласына көшірілді. Алматы — елдің ғылыми, мәдени, тарихи, өндірістік және қаржы орталығы. Басты қала құндылықтарының бірі — Көктөбе. Ол 1070 метр биікте орналасқан. Көктөбенің басына шығу арқылы қаланың алақандағыдай көрінісін тамашалауға болады. Алматы — республикадағы ең сәулетті қалалардың бірі. Қала архитектурасында ұлттық ерекшеліктің элементтері, қала аумағының табиғат сұлулығы және құрылыс саласындағы ғылым мен техниканың жетістіктері жүйелі түрде, жоғары талғампаздықпен үндестік тапқан. Алматыда әр ғимарат өзіндік ерекшеліктерімен, ұтымды инженерлік-архитектуралық шешімімен кезге түседі. Қаладағы Республикалық алаң кешені, Президент резиденциясы, Даңқ монументі, Республика сарайы, Қазақстан­ның ғылым академиясының және Ұлттық кітапхана ғимараттары, Қазақ драма театры, "Қазақстан", "Отырар", "Рахат-Палас", "Анкара", "Достық" қонақ үйлері, Студенттер сарайы, Спорт сарайы, Медеу спорт кешені, республикалық Орталық мұражай, т.б. көптеген мәдени, ғылыми және қала тұрғындарына арналып са­лынған ғимараттар бой көтерді. Алматы ірі ғылым, мәдениет және білім орталығы. 2011 ж. 1 желтоқсанда Алматы метросы салтанатты түрде ашылды. Бұл метрополитен техникалық және әрлендіру жағынан ТМД елдері арасынан ең үздік болып саналады. Ұзындығы 11,3 км. құрайтын алғашқы бағыт 9 бекеттен тұрады. Алматы метрополитені Қазақстандағы алғашқы, Орталық Азияда екінші (Ташкент метрополитенінен кейін) және ТМД-дағы 16-шы метрополитен. Халықаралық Алматы әуежайы Қазақстандағы ең үлкен әуежай.

Сезім: Мен – Шымкентпін  — Қазақстандағы Республикалық маңызы бар қала 2018 жылдың 19 маусымына дейінгі Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы болдым. Осымен қатар, Шымкент Қазақстанның негізгі өнеркәсіп, сауда және мәдени орталықтарының бірі болып табыламын. Ғалымдар Шымкент туралы кездесетін әр түрлі тарихи деректерді атай отырып, қала атауының мағынасын "бау-бақшалы қала", "Жасыл қала", "Шыммен қоршалған қала" - деп түсіндіреді. Мысалы, шымға қатысты қала атауы былай деп түсіндіріледі: Шымкент түркінің "Шым" және иранның "Кент" - қала, мекен деген сөздерінен құралған. Ал басқа түсіндірмеде қала атауы соғдының (иранның) "чиминь-чемень" яғни, көгалды, гүлденген ал-қап, ал бұған "Кент" сөзінің жалғануымен, "жасыл (гүлденген) қала" деген мағынаны береді. Шымкент қаласының аймағы жүздеген жылдар бойы көптеген тарихи оқиғалардың куәсі болған. Қала бірнеше рет басқыншылардың жойқын шабуылдарына ұшыраған. 

Мен – инфрақұрылымы жақсы дамыған, Қазақстанның жетекші өнеркәсіп және экономикалық орталықтарының бірімін. Қалада түсті металлургия, машина жасау, химия, мұнай өңдеу және тамақ өнеркәсібін дамытып отырған 69 өнеркәсіптік кәсіпорын бар. Қалада жүзеге асырылып жатқан мәдениет саясаты Оңтүстік Қазақстанда жасайтын ұлттық мәдени-полиэтникалық қоғамдардың қалыптасқан мәдениетін, салт-дәстүрлерін, достықты, татуластықты жандандыруға бағытталған. Шымқалада қазақ, славян, өзбек, башқұрт, татар, неміс, еврей, кәріс, әзірбайжан және басқа, барлығы 16 ұлттық мәдени орталықтар жұмыс істеуде. 2002 жылы Шымкентте «Ардагерлер аллеясы» қайта жандандырылды. Қалада 8 саябақ пен сквер жұмыс істейді. Олардың үшеуінің негізі XIX ғ. ортасы мен XX ғ. басында қаланған. Шәмші Қалдаяқов атындағы облыстық филармония жемісті жұмыс істеуде. Қалада 28 кітапхана бар. Әрине, қаланың солтүстік бөлігін дендробақ, зообақ, ипподроммен байланыстыратын ұзындығы 6 шақырымдай балалар темір жолының алатын орыны айрықша. Шымкент ежелден-ақ саяхатшылар мен ғалымдардың назарын өзіне аударған. Облыстың өзінде сан алуан: заңғар таулық, далалық, қүмдық , және жартылай құмдық табиғи-климаттық аймақтарға бөлініп, онда аң-қүс пен өсімдіктің түр-түрін кездестіре аласыздар. Аумағы 100 мың шаршы шақырым жерден қар барысы, аю, дала түлкісі-қарсак, тау ешкісі мен шөлейттерде жасайтын жайран, тағылан, борсық, Гималайұлары мен дуадақты кездестіру - әлемде сирек болатын жайт. Осы аумақтағы табиғаттың қайталанбас інжу-маржандарының бірі - Орта Азиядағы байырғы қорық - Ақсу-Жабағылы болып табылады. Қаладағы 100-ге жуық спорт залдар, 7 стадион, 5 жүзу бассейні, 3 спорт кешені, жеңіл атлетикалық манеж көпшіліктің игілігіне қызмет көрсетуде. Бізден есімдері әлемге әйгілі талай чемпиондар шыққан. Қалалық ипподромда балалардың ат спорт мектебі жұмыс істейді. Биыл мен миллонер қала болып, мегаполис атандым.

III – кезең: Видеороликтер көрсету.

IV – кезең: Үш тілде қалалар жайлы тақпақтар.

«Астана»

Қарақат: Астана! Ару қалам, асқақ ордам,

Қалың жұрт, қазағыма қақпа болған.

Ту ұстап, тұлпар мінген бабаларым,

Бермеген ел намысын жатқа қолдан.

Сарыарқа төсінде, сән беріп Есілге,

Жас қала - Бас қала, Астан өсуде.

Күн болып қарайды, шуақ боп тарайды,

Әлемге нұр шашқан Астанам арайлы!

Балауса: Астана – это молодость Казахстана,

Астана – это сердце степей.

Астана – это сила и слава,

Это мощь и надежда людей

Этот город мы любим и славим,

Всё построено здесь на века.

Пусть растёт и становится краше,

Чтоб жизнь здесь была хороша.

Меруерт: Astana! The city of future,

The city of fate.

The city of hope,

And beautiful dream.

Astana! You grow,

In front of my eyes.

And your glorious gaze,

You turn upon us.

«Алматы»

Бақберген: Шықшы дос Алатаудың қар басына,

Көз салшы арман толы арнасына.

Өмірдің от жалыны алау шашып,

Жанып тұр күн сәулелі Алматыда.

Гүлі бар таңда ашылар, бал шырын алмасы бар,

Өмірдің арнасы бар бір өзіңде.

Гүл қала, арман қала, көк жасыл орман қала,

Мәңгі от боп жанған қала Алматым жүрегімде.

Нұрай: С каждым днём растёт – возрастается,

Наша славная Алма-Ата.

Посмотрите в горах скрывается,

Городская её черта.

Алатау весь в окнах светится,

Словно новый жилой массив,

И глядит Большая Медведица,

До чего же город красив!

Сабина: Almaty, I’m in love with you,

Remember, Almaty, you are great.

Not in the field of battles past,

But in the green fields full of wheat.

«Шымкент»

Камила: Сүрінбеген сындардан өнегелі өткені,

Жасыл желек Шымқалам берекенің мекені.

Бақыт бердің Шымқалам, шаттық бердің Шымқалам,

Достық бердің мызғымас дауылдарда шыңдалған.

Арайлысың ақ таңдай шапағатқа малынған,

Арудайсың ақ маңдай жасыл шәлі жамылған.

Бақыт бердің Шымқалам, шаттық бердің Шымқалам,

Достық бердің мызғымас дауылдарда шыңдалған.

Сырым: Город, живущий тысячи лет,

Место надежды и побед.

Ценность семья, в этом секрет,

Тайна любви, оберег от всех бед.

Город Шымкент, родимый, родной,

Здесь мой исток и здесь мой покой.

Славный мой город, город герой,

Низкий поклон тебе, мой неземной!

Алшынбек: My Shymkent, you are my life,

That is so happy in your wide.

And endless, awesome – haven’s hight,

That gives to fertile soil its light.

V – кезең: Қалалар жайлы әсем әуенге салып айту.
VI – кезең: Постер жасау. «Қаламыздың көркеюі үшін не істер едік?».
VII – кезең: Ән. «Әрқашан күн сөнбесін» үш тілде.
VIII – кезең: Кері байланыс. «Бес саусақ».
IX – кезең: Өтілген сабақ жайлы пікір қалдыру.