Атмосфералық ауаның
ластануы
Атмосфералық ауаның ластануы
табиғи және антропогендік жолдармен
жүреді.
Табиғи ластану көздері:
космостық шаңдар вулкандардың атқылауы, теңіз суларының булануы,
тау жыныстарының шайылуы, топырақтың ұшуы, орман, дала өрттері т.
б.
«Қышқылдық
жаңбырлар»
Күкірт оксиді – қышқыл жаңбырдың пайда болуына
ықпал ететін негізгі ластаушы. Күкірт ангидриді су буларымен
қосылып, күкірт қышқылы ертіндісіне айналады. Қышқылдық жанбырдың
түзілуіне SO2 үлесімі 70% құрайды. Ал 20-30% қышқылдық
жаңбырлар басқа заттардың, әсіресе
СО2, шығаруларына
байланысты.
Алғашқы қышқылдық жаңбырлар 1907-1908 жж.
Англияда тіркелген. Қазіргі уақытта жаңбырдың рН 2,2-2,3. Мұндай
мәндер лимон шырыны немесе тұрмыстық уксустың қышқылдығына жақын.
Әсіресе, қышқылдық жаңбырлар Скандинавия елдері үшін, Англия,
Германия, Белгия , Дания, Польша, Канада, АҚШ солтүстік аудандарына
тән.
Қалаларда 70-90% атмосферадағы ластану, соның
ішінде қашқылдық жаңбырлардың түзілуіне автотранспорт себепті.
Қышқылдық жаңбырлардың жағымсыз әсерлері әрқилы. Олар топыраққа, су
экожүйелеріне, өсімдіктерге, архитектуралы ескерткіштерге, басқа
құрылыс обьектілерге әсер етеді.
Қала және ауылдардың ауа ортасын жақсартуда
архитектуралық және жоспарлық іс-шаралардың үлкен маңызы бар.
Жоспарлау құрылымы микроклиматты жақсартуға және ауа бассейінін
қорғауға ықпал жасау керек. Қоршаған ортаның негізгі ластану
көздерін ескеру қажет.
Жасыл ағаштар зиянды қоспаларды, радиоактивтік
бөлшектерді заласыздандыратын биофильтр болып
табылады.
Жалпы атмосфералық ауаны ластанудан қорғау тек
аймақтық немесе тұрғылықты масштабта ғана емес, глобальдық сипатта
болуы керек.
3.
Адам және оның қоғамның әлеуметтік — бұл күн жүйесі, Әлемнің бір
бөлігі болып табылады биосфераның ажырамас бөлігі болып
табылады.
«Адам — бұл біз әлемді, уақыт пен кеңістік
шектеулі бөлігін қоңырау, ол тұтастай алғанда бір бөлігі болып
табылады. Ол оптикалық алданышты бір түрі болып табылады, әлемнің
қалған бөлінген нәрсе ретінде өзін, оның ойлары мен сезімдерін
бастан. Бұл елесін өз қалауымызбен және бізге жақын адамдар тар
шеңберіне тіркеменің әлем бізді шектейтін, біз үшін түрме айналды.
Біздің міндетіміз — оның барлық сән-салтанатымен, бүкіл әлемге,
барлық тірі жаратылыстар оның қатысу аясын кеңейту арқылы осы
түрмеден босату үшін өзімізді «. (Albert Einstein 14/03/1879 — .
04/18/1955)
Біздің планетаның ауа конверттің төменгі бөлігі —
биосфера оның тереңдігі мен тропосферада үшін организмдердің
жоғарғы қыртыс, гидросфера тұратын мекендеген қамтиды. Sociosphere
құрылған, олардың құрдастарының өзара іс-қимыл нәтижесінде
биосфераның бір бөлігі қайта, белсенді саналы ретінде
Адам.
Sociosphere — табиғатпен өзара қоғамның даму
сатысына тән әлеуметтік факторлардың жиынтығы. Ол өзінің өндірістік
және әлеуметтік қарым-қатынастар осы сатысында тән адамзат және
табиғи ортаның адам барлау, оның мүше кіреді. Дамыту және қайта
бөлігі sociosphere ТЕХНООРТА болып
табылады.
ТЕХНООРТА — бұл Жер географиялық қабықтың ішінде
техногендік объектілер жиынтығы мен жансыз және жартылай жабайы
жануарларды, қоршаған заттар адам жасаған жер маңындағы ғарыштық
кеңістіктегі.