«Ауғанның отты жалыны» атты ардагерлермен кездесу кешінің сценарийі

Кештің мақсаты: Оқушыларға Ауған соғысы ардагерлерімен кездесіп ашық әңгімелесу, сұхбаттасу арқылы сол соғыс жайлы мағлұматтар алу; Өз Отанына шексіз берілген, патриоттық рухы жоғары, қайсар жауынгер ағалардың ерлігін үлгі ету; Ауған соғысында опат болған жауынгерлердің рухына тағзым етуге, есімдерін қастерлеуге тәрбиелеу, оқушыларға патриоттық тәрбие беру.
Көрнекілігі: слайдтар, бейнесюжеттер, сахнаның безендірілуі. 
Кештің өтетін орны: мектеп акт залы. 
Түрі: әдеби – сазды тарихи кездесу кеші.

Кештің жүру барысы: 
1.Ұйымдастыру кезеңі 
2. Кештің ашылуы 
3. Баяндама «Ауған соғысы: тарих, шындық, тағылым» 
4. Ауған соғысында ерлікпен күресе білген жандар өмірінен сыр шерту 
5. Кездесу кейіпкерімен сұхбат 

Жауынгер хаты

Бауырым, бұл хатымды аласың ба?

           Ауғанның тауларының арасында,

            Бораған қорғасын оқ бас көтертпей,

            Жатырмыз ессіз-түссіз жар астында.

            Қоршаудамыз, барады айдан асып,

            Анталаған жаулармен тайталасып,

            Іздеп жатқан ел де жоқ артымыздан,

            Шер-қайғыңды енді кімге айта аларсың?

            Күңіреніп, күрсінеді Ауғанстан,

            Жігіттер де шаршады сұм соғыстан.

            Түн ортасы басталар қанды қырғын,

            Жарылыстан-жарылыс – күл боп ұшқан.

            Күні өтеді осылай жастығымның,

            Жолдасымның естідім ақтық үнін.

            Қансырады, құлады командирім,

            Бірақ сырын алдырмай жатты күліп.

            Күліп жатты жалғанның барлығына,

            Өспей жатып жасыл гүл солды сонда!

            Көтергенмен рухын жауынгердің,

            Іште қалды-ау өкпесі тағдырына!

            Басқа салды, біз көндік, амал қанша?

            Тартысамыз дұшпанмен ала алғанша.

            Қай бұрышта қалады бас домалап,

            Алла білер, жортатын сапар қанша?

            Кейде ойлайсың, сұм ажал алып кетсе,

            Қопарылып, өртеніп жанып кетсем,

            Бауырым, дән риза мен болар едім,

            Осы хатым еліме барып жетсе!

            Түсімізге енеді ақ қорымдар,

            Дегендей ме, сездіріп сақ болыңдар.

            Бәрімізде бір арман қоршаудағы;

            «Сүйегіміз қалмаса екен жат қолында!

1-жүргізуші: 
- Қайырлы күн құрметті қонақтар, қадірлі ұстаздар мен жалынды оқушылар!

Ерлікпен қаза тапқан ардагерлеріміз Қадырбек Өмірбаев, Бауыржан Мәжитұлы, Василий Григорьев, Берік Құбаев ағаларымызды 1 минут еске алсақ

3285 күнге созылған, талай аналарды перзенттерінен айырған, мыңдаған өрімдей жас жерлес бауырларымыз қаза тапқан, қасіретті де қайғылы Ауғандағы алапат апаттың аяқталар күні бар екен. Ол 1989 жылдың 15 - ші ақпаны болатын. Дәл осы күні халықаралық Женева келісімінде бекітілгендей, Ауғанстаннан соңғы кеңес әскерлері шығарылды. Екінші жаһан соғысына пара - пар зардабы мен залалын шашқан Ауған соғысының тарих парақтарына жазылғанына да 36 жыл болды. Жарасы жазылған жоқ. Ардағы да кетпек емес. Жылдар өткенімен жауынгерлеріміздің өшпес ерлігі ел есінде сақталуда. Бүгінде «Ауған соғысы қажет пе еді?» деген сұрақтар көп қойылатын кезеңде, біз жастар еліміздің сол соғысқа қатысқан ұлдарын Отан алдындағы борыштарын адал атқарған азаматтар деп құрмет тұтамыз., бүгінгі «Ауғанның отты жалыны» атты кездесу кешіміздің ашылу салтанатына қош келдіңіздер! 

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимні орындалсын.
Жүргізуші : 
Жауларға қарсы келген жасқанбаған 
Жасаған ерлігіне мастанбаған . 
Ұрпаққа өмір жолың өнеге боп, 
Тарихта ардагерлер асқан бағаң – деп батылдық пен ерліктің ерен үлгісін көрсеткен қаһарман жерлестеріміз біздің ортамызда. Бүгінгі кездесу кешімізге қатысушы қонақтарымызбен таныстырайық. 

1.Мұфтахов Серік Зейнетоллаұлы-ауған соғысының ардагері,аудандық ауған соғысы ардагерлер кеңесінің төрағасы

2 Шамшеденов Гамлет ұлы-әскери нұсқаушы

Кешті ашу үшін сөз мектеп басшысы Қабдрахим Сүлейменұлына жолданады.

Әдеби монтаж. 
-
Айқын : Армысыздар, ауғандық жауынгерлер 
Жырым бар жараланған, жаныңды емдер. 
Өлгендердің жәннәтта болсын жаны, 
Тірілерің мың жаса, дәуірлеңдер! 

Думан : Ерлік қылған ағаларым, аспан асты, жер үсті, 
Біз сәндікке кимеген біз деп шалбар менен бөрікті 
Отан ана алдындағы өтеймін деп борышты, 
Аттандыңдар, атқардыңдар соғысты. 

-
ТұрсынбекЖастығыңмен жауға атылдың оқ болып. 
Әндететін кезің еді төс керіп, 
Жаудың оғы сан мүшеңді төрт бөліп, 
Кейбіреуің кеттің мүлде жоқ болып.-

Айнель Ағаларым жаралған ерлік, рухтан, 

Оққа ұшып, отқа күйіп, ел қорғаған. 
Отан үшін қан майданда жерді құшып, 
Бізге күнді, көк аспанды сыйға тартқан. 
- 
Айша бибі Отан үшін оққа тостың кеудеңді, 
Ерлігіңді, өрлігіңді ер көрді. 
Бірге аттанған бауырларың жер жастанды, жерленді 
Жебейді олар әруағымен сендерді. 

Мадина Аналардың көл боп аққан көз жасы, 
Жетім - жесір тағдырларын ойлашы. 
Сол күндерді көрмесін бұл халқымыз, 
Елі үшін құрбан болған ер басы. 
- 
Орынбасар Келеді қос жанары отша жанып, 
Ағалардың ерлігіне елі қанық. 
Есімі ешқашанда ұмытылмайтын 
Тарихта аңыз болып қалары анық. 
-: 
Айзере Жалын жастан зарын татқан Ауғанның, 
Тар жол, тайғақ кешіп өскен тарланмын. 
Өмір үшін өлімге де сан бардым 
Ал, бармауға намыстандым, арландым.  

.  
Оралмай сан боздақтар кетті қанша, 
Қалды ау талай ғұмыр тау мен таста. 
Ауған жері, ауған елін қорғаймын деп, 
Жастары жетпеген ед 20 жасқа

Бейнебаян

Мұфтахов Серік Зейнетоллаұлы 1961 жылы 9 маусымда (Алға) қазіргі Мақаш ауылында дүниеге келді.Мектеп табалдырығын 1978 жылы мектепті аяқтап, 10 сынып бітірген соң ауыл шаруашылығында жұмыс атқарады.

1979 жылы Әскер қатарына алынды. 4 ай Германия елінде, қалған әскери жылдарын Ауған жерінде борышын өтеді.1981 жылы абыройлы ерлікпен елге оралып, 20 жыл савхозда жүргізуші қызметін атқарады. Содан соң савхоз тарап кеткен соң теміржол күзетінде жұмыс жасап, зейнетке шығады. Қазіргі кезде Серік Зейнетоллаұлының сүйікті жары да, өзі де зейнеткер. 4 қыз 1 ұлы бар асқар тау әке. Ұлы полиция капитаны қызметінде жұмыс жасайды. Қызын қияға, ұлын ұяға қондырып отырған ардақты әке, немерлерінің сүйікті атасы.

Қазіргі уақытта Серік Зейнетоллаұлы аудандық Ауған соғыс ардагерлерінің төрағасы

Ән.

Келесі кезекте мектеп кәтапханасының ұйымдастырған көрмесіне кезек береміз.

Оқушылар сұрағы

Ардагер ағамызға сөз кезегін жолдаймыз.

Мектеп оқушыларының әскери патриоттық жаттығуына кезек береміз

Ән.

Осымен бүгінгі кездесу кеші өз мәресіне жетті. Сау саламатта болыңыздар!

.

Бұл сусынды ішетін адамдар асқазан мен өкпе ауруларынанзардапшекпейді,тіптітуберкулезді(көк шай, шұбат,........) емдейді дейді Қазақша«шоколад».Олтары,сүзбе,қант,мейіз және майдан жасалған ......., балқаймақ, құрт). «Жеті шелпек сені жеті бақытсыздықтан сақтайды» деген қазақ мақалы бар. Шелпек - бұл (ет,....., нан). Орыс тағамдарының негізгі бірінші тағамы. Тіпті «Менің өз әкем шаршатады, ал... ешқашан» деген мақал да болды (тюря, ....., борщ). Орыс мақалы: «Палата аппақ болса да, ... жалықтырады» (........ ет, қант). Неміс нанымына сәйкес, оның емдік қасиеттері бар және оны жаңа жылда жеген адам жыл бойы сау болады.Немістербіреугебақыттілеп,айтады. «Жақсы өмір сүр, ... же» (қалақай, пияз, ............ Еттінемесебалықтықайнатпайды,қуырмайды, бірнеше сағат бойы маринадта ұстайды (....шашлык, заливное). Бұл тағам ежелгі заманнан белгілі, Ибн Синаның өзі оны ағза әлсіреген кезде тағайындаған дейді.Оны дайындаудың ондаған рецепті бар және онықалайдайындаукерегінбілу–өзбеказаматыүшін абырой. (лағман, бешбармақ, ........). Қазақстанда және Орта Азияда осы танымал тағамныңатауытүркітіліненаударғанда «толтырылған бас» (қуырдақ, ......, ат-бас) деп аударылады. 10.Наурыз-көже7элементтен тұрады:су, сүрленген немесе кептірілге ет,тұз,май,айранжәне (жұмыртқа, ..........құрт).

29

10мин. 10мин.

10.Наурыз-көже7элементтентұрады:су, сүрленгеннемесекептірілгенет,тұз,май,айранжәне (жұмыртқа, жарма, құрт). Педагог: Біздің елімізде тұратын халықтардың тағамдары алуан түрлі және керемет деп қорытынды жасауға болады. Енді мен Әлішер атты бала туралы оқиғаны тыңдап, оныңқандайпроблемағатапболғанынжәнеонықалай шешуге болатындығын анықтауды ұсынамын. Педагог оқиғаны баяндайды Әлішер – 3- сынып оқушысы. Балаға ата-анасы үш жыл бойы ақша береді. Алишер барлық ақшасына сағыз, чипсы, газдалған су алады. Ол бәрінен бұрын McDonald' s-ке барғанды ұнатады. Ол жерден гамбургер, фри-картобын, чизбургер сатып алады.Ол мектепасханасынантамақтанбайды,өйткеніолсорпа менботқажемейді.Үзілістеолтоқашсатыпалып,тез, су ішпей құрғақтай жейді, өйткені үзіліс қысқа, ал буфетте кезек көп. Өкінішке орай, баланың оқуы жылдан - жылға нашарлайды. Оның жиі басы ауырады, сабаққа назар аудару қиынға соғады, тез шаршайды. Ми шабуылы «Балаға дұрыс тамақтану әдеттерін қалыптастыруға қалай көмектесуге болады» Педагог:-Құрметтіата-аналар,Әлішердеқандай мәселебар,ойланыпкөріңіздерші? Бұлмәселенің себебі неде? (Ата-аналардың жауаптары) Педагог: - шынында да, Әлішердің денсаулығына байланысты мәселелер бар: Әлішер нашар оқи бастады, басы ауырады, тез шаршайды. Мұның бәрі Алишердің дұрыс тамақтанбауынан болып отыр. Бұл мәселені шешуге оған қалай көмектесуге болады? Қандай ұсыныстарыңыз бар? Ата-аналардыңұсыныстарынмұғалімтіркейді. Мишабуылыаяқталғаннанкейінмұғалімбалалардың дұрыс тамақтануының мамандар ұсынған 5 қағидасын ұсынады. Жүйелілік–тамақтанурежимінсақтау. Әртүрлілік – ағзаға әртүрлі пластикалық және энергетикалықматериалқажет:ақуыздар,майлар,

слайд слайд