Бөлім: 3

Махаббат және абырой

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Габдуллина Акжанар Жасбулатовна

Күні:

04.02.2026

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Б. Момышұлы «Ұшқан ұя» повесі. Шығармадағы кейіпкерлер бейнесі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

8.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктеу;

Сабақтың мақсаты

Көркем шығармадағы кейіпкерлерді сомдауда тура және жанама мінездеулерді жіктей алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

-өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген қызметтің нәтижелеріне қол жеткізу үшін күш салу;

-еңбек қоғамдық және табысты болудың негізі екенін түсіну;

Құндылық: жасампаздық және жаңашылдық

-тапсырмаларға шығармашылықпен қарай білу

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

7 минут

Сабақтың ортасы

10 минут

10 минут

5 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу.

Кешігіп кірген оқушылар орнына отыру үшін бір мақал айтады.

«Киіз үй» әдісі арқылы топқа бөледі.

Психологиялық ахуал

«Әр түрлі амандас» жаттығуы

Жұп-жұпқа жүрек,күн,алақан суреті бар кеспе қағаз таратылады.Сол жұпқа түскен суреттер негізінде жағымды ахуал қалыптасады.

Үй тапсырмасын сұрайды. Топтардан бата,мақал,жеті ата сұрау.

2.Сабақ тақырыбы мен мақсаты, бағалау критерийі таныстырылады

Ойтүрткі (слайдқа ақпарат түсіріледі)

Әдебиетші Ж.Дәдебаевтің: «Болашақ батырдың ең алғаш дүниетануына, характерінің жастай қалыптасып, адал, табанды, ержүрек боп өсуіне игі әсер еткен – осы әже. М.Әуезовтің «Абай жолы» романындағы Зере сықылды Бауыржанның әжесі де қазақ халқының қашаннан өмір қазанында қорытылған ұзақ тәжірибеде шыңдалған даналық ұғымдарын, ізгі салт-дәстүрлерін бойында сақтаған адам, өмірдің сұлулығын, еңбектің поэзиясын, достық пен бірліктің, адамгершілік пен адал семьяның қадірін, қажеттігін ұғынған жан және осы ұрпақтарды өз төңірегіне, әсіресе, сүйікті немересінің жүрегіне бала кезінен бастап еккен ана.

Батыр Бауыржанның тұлғалық қасиетінің қалыптасуына Қызтумас әжесі себепкер болған екен. Одан басқа Бауыржанның адамдық деңгейге көтерілуіне тағы кімдер әсер етті.

Ширату тапсырмасы.

? Сәйкестендіру

Олай болса повестегі кейіпкерлерге тән ақпаратты WORDWALL платформасы арқылы сәйкестендірейік.

https://wordwall.net/resource/106509454

Тірек-сызба арқылы кейіпкер портретін берудегі көркемдік тәсілді түсіндіреді.

ЖҰПТЫҚ ЖҰМЫС

1-тапсырма. Шығармадағы кейіпкерлерді анықтап,кейіпкер бейнесін сомдаудағы тура және жанама мінездеулерге мысал келтіріңіз.

Дескриптор:

-кейіпкердің бейнесін танытудағы тура мінездеуді анықтай алады;

-кейіпкердің бейнесін сомдаудағы жанама мінездеулерді анықтай алады.

ТОПТЫҚ ЖҰМЫС

2-тапсырма. ? «Биопоэма» әдісі арқылы шығармадағы кейіпкердің сипатын, оған қатысты оқиғаларды 3 сөзбен дәлелдеңдер.

• Кейіпкерді суреттейтін 3 сөз

• Кейіпкердің туыстық қатынасы

• Кейіпердің әкесінің 3 қасиеті

• Кейіпкердің басынан өткізген 3 нәрсесі

• Кейіпкерді таңқалдырған 3 нәрсе

• Кейіпкердің тыңдаған 3 шығармасы

• Кейіпкер болашақ үшін 3 нәрседен қорқады?

Дескриптор:

-кейіпкердің сипаты мен қасиетін аша біледі;

-кейіпкерге қатысты оқиғаларды аша біледі;

-кейіпкердің бейнесін таныта алады.

ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҮЗІЛІС

ЖЕКЕ ЖҰМЫС

3-тапсырма. ? «Лимерк» әдісі арқылы повестегі бір кейіпкерге бес жолды өлең құраңыз.

Бірінші тармақ-кейіпкер

Екінші тармақ-кейіпкерге мінездеме

Үшінші,төртінші тармақ-іс-әрекет

Бесінші тармақ-баға.

Дескриптор:

-кейіпкерге мінездеме бере алады;

-кейіпкердің іс-әрекетіне баға бере алады;

-шығармашылық танытады.

Бекіту тапсырмасы. Learning apps платформасы арқылы шығармадан алған үзінділердегі тура және жанама мінездеулерді анықтаңдар.

Тест

1. Жаман күшікше неменеге жалтақтап тұрсың? Ұзатылатын қыздай сызыла қалыпты ғой,қызталақ.Мен саған әлі көрсетермін.Ауылға барған соң екі аяғыңды бір етікке тықпасам ба? Сөйтті де әжем жаққа алара көз тастап, тістене сөйлейді. –Балаңның сүйегі ғана сенікі, әжеке! Қалғанын өзіме жіберіңіз бұл тентектің...

А) сабырлы, тура мінездеу

В) қатал, жанама мінездеу

С) ақкөңіл, тура мінездеу

Д) мейірімді, жанама мінездеу

2.Ояздың қасында о кезде тілмаш болар еді.Тілмаш дегенің елді билеп-төстеген сұмпайының өзі.Соның аузы дуалы.Ұлыққа сол не десе-сол болады.Арызды тілмаш оязға не аударып жатқанын сауатсыз қазақ қайдан білсін.Әкемнің айтуына қарағанда,тілмаш дегенің пара жегіш,дауласкер,екі жақты бірдей сорушы жемқор болған. «Сенің сөзіңді сөйлеймін»,-дейді де, ұлыққа әңгіменің өңін айналдырып жеткізе береді.

А) Тура мінездеу

В) Жанама мінездеу

Екі дұрыс жауабы бар.

3.Жас кезінде әкемді әйелдер жағы «Молда бала» дейді екен,кейін «Ұста бала» дейтін болыпты.Ал әжем оны...

А) Ерке бала

В) Тарамыс

С) Балуан бала

Д) Қара қатпа

4. «Жалғыз атты болса да, кісіден кіріптар болғанды қорлық санап, аз күн жарық дүниеде азаттық аңсап, қатықсыз қара су ішсе де, бай-манапқа алақанын жаймаған».

А) көкесі

В) нағашысы

С) әжесі

Д) әкесі

5.Шығармадан реалистік образдарды тап.

А) Момыш, Имаш

В) Бауыржан, Үбиан

С) Қызтумас, Серкебай

Д) Барлығы да реалистік образ

Кері байланыс. «Тәрбие-тал бесіктен» әдісі

Бағалау. 1-10 балдық жүйе бойынша оқушылардың қойған бағасымен салыстыра бағалайды.

Үй тапсырмасы. «Сурет пен сөз» әдісі

Батыр Бауыржанның портретін салу және сөзбен сипаттау

Психологиялық ахуал

Берілген суреттер негізінде жылы қабақта амандасады.

Интербелсенді тақтадағы киіз үйді басу арқылы топқа бөлінеді.

Үй тапсырмасын айтады.

Интербелсенді тақтаға назар аударады.Батырдың тұлғалық дамуына әсер еткен негізгі кейіпкерлерді санамалап айтады.

Көркем шығармадағы кейіпкерлерді тиісті бағандарға сәйкестігін анықтайды.

Мұғалімнің нұсқаулығын тыңдайды.

Шығармадан тура және жанама мінездеуді тауып, берілген кестені толтырады.

Тура және жанама мінездеу түрлеріне шығармадан мысал келтіреді.

Кейіпкердің мінезі мен іс-әрекетіне талдау жасайды.

Кейіпкер бейнесін көркем шығармадағы оқиғалармен байланыстыра ашады.

Үлгі:

Мысалы,

Болыпты бір Үсен атты зерек бала.

Тапқырлық пен зеректік бойда ерек.

Әкеден көп тәрбие көрген бала,

Қашан да жаман болмас ондай бала

Ол сондай тапқыр өзі, зерек дана.

Платформадағы берілген сұрауларға жауап береді.

Оқушылар бүгін сабақтан сабақтан пайдалы не алғанын, не қиын болғанын, не үйренгенін айтып, кері байланыс жасайды.

Үй тапсырмасын түртіп алады.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады.

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

ҚБ.

«Торсық» әдісі

ҚБ.

«Үш шапалақ» әдісі

ҚБ.

«Торсық» әдісі

.

ҚБ.

«Бас бармақ» әдісі

Оқулық

8-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл

ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

Интербелсенді тақта

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

8-сынып

ВОРДВОЛ платформасы

Learning apps

Магниттер