Мектеп

« »

Сыныбы

9 «г» , 9 «б» , 9 «е»

Пәні

Қазақ әдебиеті

Күні

18.01.2024

Бөлім

Адам жанының құпиясы

Сабақтың тақырыбы

«Бай-бай, Құлагерім!»

Оқу мақсатына сәйкес бағдарламадағы оқу мақсаты

9.2.3.1 - шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға беру.

Сабақ мақсаты

-әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың түрлерін талдайды;

-автор стиліне баға береді;

Сабақ кезеңі

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурс

Сабақтың басы

7 минут

7 минут

Ұйымдастыру кезеңі

-Сәлеметсіңдер ме, балалар!

-Көңіл-күйлерің қалай?

-Сабаққа дайынбыз ба?

Үй тапсырмасы

Фотосуреттер арқылы абақ тақырыбымен, мақсатымен таныстыру.

Бағалау диаграммасымен таныстыру.

«Ойқозғау» әдісі:

1.Көркемдегіш құралдар дегеніміз не?

2.Құлагер поэмасында теңеулер бар ма?

Тақырыптық ақпарат

Теңеу - заттың, нәрсенің, құбылыстың белгісін, қасиетін, сапасын өзге затпен не құбылыспен салыстыра суреттеу арқылы көрсететін көркемдік ұғым. Олар –дай, -дей, -тай, -тей,- дайын,-дейін, -ша, -ше жұрнақтары мен секілді, сияқты, тәрізді, бейне, тең, ұқсас сөздерінің көмегімен жасалады.

Эпитет– заттың, яки құбылыстың ерекшелігін, сыр-сипатын бейнелі түрде танытатын поэтикалық және стилистикалық ұғым. Мысалы: Қараңғы түнде тау қалғып... «қараңғы» – эпитет, түннің қандай екенін ерекшелеп тұр.

Метафора - троптың бір түрі. Құбылыстар мен заттардың ұқсастық белгілері негізінде астарлы мағынада қолданылуы. Мен-ақсұңқар құстың сойы едім... Махамбет кім? «Ақсұңқар құстың сойы». «Ақсұңқар құстың сойы» кім? Махамбет. Екеуі бірінің орнын бірі алмастырып тұр.

Метонимия –троптың бір түрі, ауыстыру, қайтадан атау.Өзара байланысты балама ұғымдарды қолдану , құбылыс орнына оның ерекше қасиетін көрсету . әскерді – “қол”, бүркітті – “ақиық, мұзбалақ”, қылышты – “наркескен” депайтуметонимияғажатады.

Синекдоха –мегзеу, бүтіннің орнына бөлшекті, жалпының орнына жалқыны қолдану. Мысалы , «тайлы –тұяғы қалмай келді», «бағар көбейсін»

Мұғаліммен амандасады. Сұрақтарға жауап береді.

Сабақ тақырыбымен,мақсатымен, бағалау диаграммасымен танысады.

Ақпаратты түсінеді,сынып ішінде талдайды.

ҚБ

-Жарайсың!

-Керемет!

-Жақсы.

Сурет

Көрнекі

ліктер

Сабақтың ортасы

26 минут

6 минут

11 минут

7 минут

1-тапсырма

Жеке жұмыс

«Кинометафора» әдісі Режиссер Болат Мансұровтың "Құлагер" фильмінен үзінді көрсетіледі. Оқушының ой-өрісі, ойлау қабілеті дами отырып, оқиғаны талдайды. Сұрақтарға жауап беріп, ойларын еркін жеткізеді.

1. Шығармадағы Ақан бейнесі қазіргі өмірде кездесе ме ?

2. Шығармада қандай әлеуметтік-қоғамдық мәселе көтерілді ?

3. Арманыңа жету үшін не істейсің ?

2-тапсырма

Топтық жұмыс

Оқушылар 3 топқа бөлінеді.

«Қазынаны іздеу» әдісі арқылы

Үзінді беріледі. Оқушылар үзінділерден троп пен фигураны және автор ойын анықтайды.

І топ. «Тұлпар»

ІІ топ «Жүйрік»

ІІІ топ. «Жорға»

3-тапсырма

Жұптық жұмыс

«Фишбаун» әдісі

Құлагерді бейнелеудегі ақынның қолданған

айшықты сөздерін теріп жаз.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Ойларын еркін түрде жеткізеді.

Топтаса отырып,

Үзінділерден троп пен фигураны және автор ойын анықтайды.

Құлагерді бейнелеудегі ақынның қолданған

айшықты сөздерін теріп жазады.

Бағалау критерийлері

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Ойларын еркін түрде жеткізеді.

Дескриптор

Жалпы- 3 балл

-Сұраққа дұрыс жауап береді -1б

-Уақытты тиімді пайдаланады -1 б

- Ойын сауатты,жүйелі жеткізеді-1 б

Бағалау критерийлері

Оқушылар топтық тапсырманы бірлесе отырып,орындайды.

Дескриптор

Жалпы-4 балл

-Үзінді арқылы әр топ өз тапсырмасын тиісінше жүйелі орындайды 1б;

-Нақты дәлелдер келтіре алады 1б;

-Уақытты тиімді пайдаланады 1б;

-Топтаса отырып жұмыс жасайды 1б;

Бағалау критерийлері:

Құлагерді бейнелеудегі ақынның қолданған

айшықты сөздерін теріп жазады.

Дескриптор:

Жалпы-3 балл

-Әдісті дұрыс қолдана алады 1б;

-Шығармадан дәлелдер келтіреді 1б;

-Уақытты тиімді пайдаланады 1б;

Көрнекіліктер,

https://www.youtube.com/watch?v=qpuq2qLB_cM

Үзінділер

«Фишбаун» әдісі

Сабақтың соңы

7 минут

Бекіту сұрақтары:

1.Құлагер поэмасындағы ең басты құндылық не деп ойлайсың?

2. «Құлагер» поэмасында ақын өз заманының қандай өзекті мәселесін көтерген? Неліктен?

Оқушылар сабақты қорытындылау мақсатында берілген сұрақтарға еркін түрде өз пікірлерін айта отырып жауап береді.

ҚБ

-Керемет!

-Жақсы.

Рефлексия