Бала психологиясы

Қазіргі психология қол жеткізген нәтижелер баланың ойлауын экспрессивті-моторлы, экспрессивті-бейнелі, сөздік-логикалық әдістер арқылы қалыптастыру керектігін көрсетті.

Бұл жағдайда сөз арқылы балаларды алдымен өздері көретін және сезіне алатын заттармен таныстыруға болады, содан кейін қиялдың формаларына көшуге болады. Әдісті таңдағанда жоғарыда айтылғандарды сақтау қажет. Сондықтан бастауыш және балабақша жасындағы сенсорлық тәрбие ақыл-ой тәрбиесінің маңызды факторы болып табылады.

Бала алғаш сөйлей бастағанда үлкендердің көмегімен айналасындағы адамдар мен заттар әлемімен танысады: Анасы баласына ойыншықты бергенде, бала қолын созып, оны алады. Оның көруі мен қабылдауы есту қабілетімен үйлеседі. Ойыншық аталса, сенсорлық қабылдау мен сөйлеу арасында өзара әрекеттесу пайда болады. Мысалы, егер анасы «маған ойыншықты бер» және «маған ойыншықты әкел» деп бірнеше рет қайталаса, бала белгілі бір ойыншықтың атын жақсы есте сақтайды.

Атақты орыс физиологы Иван Сеченов былай деп жазды: «Бала сөйлеуді үйренгеннен кейін оның айналасындағы заттарға деген қызығушылығы, оларды білуге ​​деген құштарлығы артады.

Мектеп жасына дейінгі балалардың сөйлеуін дамыту ерекше рөл атқарады. Адам өз ойын жеткізу, өзгенің ойын түсіну үшін ана тілін пайдаланады. Сөйлеуді меңгеру балаға әңгімелер, көркем шығармалар, сөйлеушінің түсіндірмесі арқылы білім алуға мүмкіндік береді. Балабақшада сөздік қорын молайту, сөздердің грамматикалық құрылымын қалыптастыру, байланыстырып сөйлеуді дамыту міндеттері шешіледі.

Мектеп жасына дейінгі балалардың есте сақтау қабілеті жақсы дамыған. Шығармашылық әрекет үшін қиял мен ойлау өте қажет, сондықтан оларды балабақшадан бастап дамыту маңызды.

Балабақшадағы алғашқы кезеңде балалардың қиял сезімі дамиды. Өмірлік тәжірибенің артуымен, ойлау қабілетінің дамуымен шығармашылық қиял кеңейеді. Демонстративті-қозғалыс, демонстративті-бейнелі ойлау жас балаға тән. Осының негізінде сөздік, логикалық және концептуалды ойлау дамиды. Бұл бізді оқиғалар мен оқиғаларды терең түсінуге, олардың маңызды және маңызды емес жақтарын ажырата білуге ​​үйретеді.

Қызығушылық – балаға тән қасиет. Ол баланың айналасындағы оқиғалар мен құбылыстарға, заттар мен заттарға қызығуынан, оның жанасуынан, сезінуінен, қозғалуынан, барлығын қозғалтуға талпынуынан және өзін қызықтыратын нәрсені мұқият бақылап, байқап отыруынан көрінеді. Баланың сұрақтарынан оның бойындағы қызығудың деңгейін анықтауға болады.

Ақыл-ой тәрбиесінің міндеті балалардың білуге ​​құштарлығын, ой-өрістерінің дәлдігін дамытып, соның негізінде оқуға деген қызығушылықты тудыру.

Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында балалардың интеллектуалдық қабілеттерін дамыту міндеті тұр. Психологияда белгілі бір іс-әрекетті ойдағыдай меңгеруге жағдай туғызатын тұлғалық қасиеттер қабілет процесінде көрінеді және дамиды. Адамның интеллектуалдық қабілетін зерделік, көрегендік, сыни тұрғыдан ойлау, тиянақтылық, ойшылдық сияқты ақыл-ой қасиеттерімен сипаттауға болады.

Ерте балалық шақ пен балабақша кезінде балалардың қоршаған әлемге деген қызығушылығы өте тез дамиды. Қызығушық – баланың интеллектуалдық дамуын басқаратын күшті күш. Ересектер балалардың білуге ​​деген құштарлығын және кез келген білімге деген құштарлығын сезініп, ынталандыруы керек.