Балабақшадағы тазалыққа арналған кеңестер

Ақылды кітап

«Ойнайық та, үйренейік!»

(Ата-ана, тәрбиеші, балалар үшін)

АТА-АНА МЕН БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН ОЙЫНДАР

1. «Табиғатты қорға!» квест-ойыны

Мақсаты: Балалар мен ата-аналарды табиғатқа жанашыр болуға тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар: Белгілер, тапсырмалар парағы, "таза" және "ластанған" аймақ суреттері.

Ойын барысы:

– Балалар мен ата-аналар карта бойынша бірнеше бекетті өтеді.

– Әр бекетте тазалыққа байланысты тапсырмалар болады:

- “Қайсысы табиғатқа зиян?”

- “Қоқысты жина”

- “Таза мен кірді ажырат”

– Соңында дұрыс жауаптар санына қарай марапат беріледі.

2. «Таза–лас» сұрыптау ойыны

Мақсаты: Қоршаған ортаны таза ұстау ұғымын қалыптастыру.

Барысы: Балалар мен ата-аналарға суреттер көрсетіледі (орман, көл, қала көшесі т.б.).

– Әр суретте қоқысты – таза немесе лас деп бөліп, не істеу керек екенін айтады

1

– "Не істер едің?" деген сұраққа бала мен ата-ана бірігіп жауап береді.

3. «Сен тазалық сақшысысың!» рөлдік ойын

Мақсаты:

Жауапкершілік сезімін арттыру, тазалықты қорғауға ынталандыру.

Барысы: Бала – тазалық сақшысы, ата-ана – "қоқыс тастаушы".

– Бала не істеу керегін, тазалықтың маңызын айтып, әрекет ұсынады.

– Рөлдермен ауысып ойнауға болады.

4. «Кім тезірек жуып болады?» ойыны

Мақсаты: Қол жуу тәртібін үйрету

Қажетті құрал: Қол жууға арналған муляж (не ойыншық раковина), сабын, қағаз сүлгі

Ойын барысы:

– Балалар мен ата-аналар жұп болып тұрады

– Белгі бойынша әр жұп қол жуу ретін (су–сабын–уақыт–шаю–құрғату) дұрыс және жылдам орындауға тырысады.

2

– Қазылар ең таза, дұрыс және ұқыпты орындаған жұпты анықтайды

5. «Тазалық – табыс кепілі» жарыс ойыны

Мақсаты: Тазалық құралдарын ажырата білу және мақсатымен сәйкестендіру

Құралдар: Кесілген суреттер немесе заттар (тіс щеткасы, сабын, тарақ, т.б.), сәйкес суреттер немесе жазулар

Ойын барысы:

– Әр жұпқа 5 құрал мен 5 карточка (қолдану мақсаты) беріледі

– Белгі бойынша кім бірінші дұрыс сәйкестендірсе – жеңімпаз

3

ТӘРБИЕШІ МЕН БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН ОЙЫНДАР

1. «Табиғатты таза ұстайық!»

Мақсаты: Балаларды қоршаған ортаны қорғауға, тазалықты сақтауға баулу.

Құралдар: Түрлі түсті шелектер (қағаз, пластик, қалдықтар суреттері).

Өткізу барысы:

Тәрбиеші:

– «Балалар, табиғатты ластайтын қоқыстарды дұрыс тастай аламыз ба?»

Балалармен бірге әр түрлі суреттерді (қағаз, бөтелке, жеміс қабығы т.б.) көрсетіп,

дұрыс шелектерге салуды үйретеді.

Соңында бәрі бірге ұран айтады:

«Тазалықты сақтаймыз – табиғатты қорғаймыз!»

2. «Қоқысты сұрыптаймыз»

Мақсаты: Қалдықтарды ажырата білуге және қайта өңдеуге баулу.

Құралдар: Қалдықтардың суреттері, үш түрлі жәшік (қағаз, пластик, әйнек).

Өткізу барысы:

Тәрбиеші балаларға суреттер таратады.

– «Мынау пластик бөтелке қай жәшікке кетеді?»

– «Бұл қағаз ше?»

Бала дұрыс жауап берсе, оны “тазалық шебері” деп

марапаттайды.

4

Ойын соңында:

«Таза жер – аман жер!» – деп бәрі бірге айтады.

3. «Табиғатты қорғаушылар» (қимылды ойын)

Мақсаты: Табиғатты сүюге, таза ұстауға, топтық жұмысқа тәрбиелеу.

Құралдар: Жасанды гүлдер, жасыл және қоңыр түсті маталар.

Өткізу барысы:

Тәрбиеші екі топқа бөледі:

1-топ – «табиғат қорғаушылары» ?

2-топ – «ластаушылар» ?

«Ластаушылар» жерге қоқыс шашады, ал «қорғаушылар» оны тез жинап,

жасыл аймақты «тазалайды».

Кім тез тазаласа – сол жеңеді.

Тәрбиеші қорытындылайды:

– «Таза табиғат – бақыттың кілті!»

5

4. «Судың да сұрауы бар»

Мақсаты: Балаларға суды үнемдеу және таза ұстаудың маңызын түсіндіру.

Құралдар: Су бейнеленген суреттер, шелек, суы бар ыдыс.

Өткізу барысы:

Тәрбиеші:

– «Балалар, суды босқа төгуге бола ма?»

Балалар: «Жоқ!»

Одан кейін кішкене тәжірибе жасайды:

– Бір ыдысқа аздап су құяды, балаларға қолдарын жуғызады.

– Басқа ыдысқа артық су құяды – «бұл ысырап» дейді.

Соңында:

«Суды үнемдесек – табиғатты қорғаймыз!»

5. «Таза аула» (ұжымдық ойын)

Мақсаты: Балаларды өз айналасын таза ұстауға үйрету.

Құралдар: Жасанды жапырақтар, қағаздан қиылған қоқыстар, себеттер.

6

Өткізу барысы:

Тәрбиеші мен балалар бірге «балабақша ауласын тазалау» ойынын ойнайды.

– «Кім бірінші барлық жапырақты жинайды?»

– «Қай бала қоқысты дұрыс шелегіне салады?»

Балалар бірігіп тазалап болған соң, бәрі бірге шеңберге тұрып айтады:

«Біздің ауламыз таза, көңіл-күй тамаша!»

7

ТАЗАЛЫҚ ТАҚЫРЫБЫНА МАҚАЛ-МӘТЕЛДЕР

1. Тазалық — саулық негізі, саулық — байлық негізі.

2. Таза адам — дені сау адам.

3. Тазалық – денсаулықтың бастауы.

4. Кір киімнен кір көңіл жаман.

5. Су — өмірдің нәрі, тазалық — деннің сәні.

6. Тазалық – тәртіптің айнасы.

7. Денсаулықтың кілті – тазалықта.

8. Таза жүрсең – денің сау,

Таза ойла – ақылың сау.

9. Таза жерде – сән де бар,

Таза адамда – мән де бар.

10. Таза бала – ақ көңіл бала.

11. «Тазалық – денсаулықтың бастауы!»

12. «Ауру астан, саулық тазалықтан!»

13. «Таза бала – бақытты бала!»

8

ТАЗАЛЫҚ ТАҚЫРЫБЫНА ЖАҢЫЛТПАШТАР

1. Тазалық таяқтай таз, тазалап таяқтай таз.

2. Таза тер, таза ден, таза үй – таза сен.

3. Су мен сабынды сап-сап, сабынды суға сал.

4. Тіс тазартады, тіс тазалайды, тіс тазартып тастайық.

5. Тазалық, тазалық, тазалықта тұрамыз, тазалықпен күлеміз.

6. Жуған жіп, таза киім, таза бала – таза ой.

7. Сап-сап су, сабынды шап, шап-шап тазар, таза бол!

ТАЗАЛЫҚ ТАҚЫРЫБЫНА ЖҰМБАҚТАР

1. Таңертең оянғанда, әр бала оны қолданады,

Су мен щеткамен дос, тісін тазалайды

Жауабы: тіс щеткасы

2. Үйде де, мектепте де, киімімізге қажет,

Тазалап, жуып отырамыз, бұл – ...

Жауабы: сабын

3. Бетке, қолға, қолтырауынға да жақ,

Қолды жуғанда біз оны қолданамыз әркез

Жауабы: су

4. Тазалықтың досы, күнделікті бізге қажет,

Бетімізді, қолымызды сыпырып тастайды.

Жауабы: сүлгі

5Аурудан сақтайды, таза ұстасаң бәрі,

Бірақ оны қолданбасаң, микробтар шабады.

Жауабы: қол сабыны

6Үйде, мектепте, әр баланың досы,

Тазалықта көмектеседі, иә бұл ...

Жауабы: щетка

9

МАЗМҰНЫ:

1.Ата-ана мен балаларға арналған ойындар ......................1

2. Тәрбиеші мен балаларға арналған ойындар...................4

3. Тазалық тақырыбына мақал-мәтелдер ...........................8

4. Тазалық тақырыбына жаңылтпаштар ...........................9

5. Тазалық тақырыбына жұмбақтар ..................................9