Балаға ат қою

Сабақ : Балаға ат қою

Мектеп:  Абылай хан атындағы №4 орта мектебі КММ

Күні : 07.02.19.

Мұғалімнің аты – жөні: Жумабаева Майгул Жумабаевна

Сынып : 10 «В»

Қатысқан оқушылар саны

Қатыспағандар оқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы

«Балаға ат қою»

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар орындай алады:  Қазақ салты бойынша балаға ат қою рәсімдері туралы, ат қоюдың ежелден қалыптасқан дәстүрін жүйелі түсіндіру. Оқушылардың көпшілігі орындай алады:  Өз ойларын жеткізу, сауатты сөйлеу қабілетін дамыту.

Кейбір оқушылар орындай алады:  Оқушыларға қазақ халқының салт - дәстүрлері мен әдет-ғұрпының тәрбиелік мәнін ұғындыру, балаға дұрыс ат қою арқылы баланың бойында адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру.

Бастапқы білім

Талқылауға арналған сұрақтар:

Оқушылар орындай алады:

Пәнге қатысты сөздік қор ( сөз тіркестері) мен терминдер: азан, ақсақал, айқайлады,

лайықты, көңіл бөлу.

Пәнаралық байланыстар:

Қазақ әдебиеті , орыс тілі.

Алдыңғы оқу:

«Қазақтың салт - дәстүрлері» туралы алдыңғы тақырыпты «Шаттық шеңбер » стратегиясы

бойынша оқушылардың білімдерін тексеру.

Психологиялық ахуал қалыптастыру. « Есіміңді бір жақсы қасиетпен қосып ата ? »

«Кофе таяқшалары» әдісі 96-бет 6-тапсырма. Сөздердің синонимдік қатарын көрсетіңдер.

1. уақыт табыс ныпсы

2. өмір перзент ділмар

3. есім қызмет шақ

4. жетістік тіршілік шаруа

5. іс майталман балдырған

6. бала кез дәурен

7. шешен ат жеңіс

Сабақ тақырыбы анықталады.

Мақсаты хабарланады.

Бағалау дескрипторы ұсынылады. ( тақтада көрсетіледі)

• мәтінді түсінеді, сөз тіркестерін құрай алады.

• мәтін бойынша сөйлеседі, өз ойларын жеткізе алады.

• мәтінді толық мазмұндайды, шығармашылық тапсырмалар орындай алады.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Сұрақ – жауап:

-Қазақтың қандай салт-дәстүрлерін білесіңдер?

-Сәби дүниеге келген кезде өткізілетін салт – дәстүр қандай?

- Бесікке салған кезде өткізілетін салт – дәстүр қандай?

- Бала дүниеге келгеніне қырық күн толғанда өткізілетін салт – дәстүр қандай?

- Алғашқы қадам жасаған кезде өткізілетін салт – дәстүр қандай?

- Бала мектепке барған кезде өткізілетін салт – дәстүр қандай?

Қазақтың салт-дәстүрлері

Сынып себеттен өзіне ұнаған гүлді таңдау арқылы үш топқа бөлінеді.

«Миға шабуыл»

стратегиясы

«Ассоциативті

карта»

Ортасы

мин

13 мин

7 минут

7-8 минут

Сабақтың тақырыбын бірлесіп анықтау.(1-слайд)

Мұғалім сабақтың мақсатын, барысын айтады. Мәтінмен жұмыс

1. тапсырма. Барлық оқушылар орындайды.

Азан шақырып ат қою

«Азан» араб тілінде шақыру, жариялау, хабарлау дегенді білдіреді. Азан шақырып ат қою қазақ дәстүрінде кездеседі. Жаңа туған сәбиге ауыл ақсақалдарын жинап, азан шақырып ат қойғызады. Үш рет қайталап , сәбидің құлағына айқайлайды. Сәбиге лайықты ат қоюға ерекше көңіл бөлген. Әрине алдымен жақсы есімдер мен елге әйгілі адамдардың атын қойған.

Қазақта балаға ат қоюдың жолы мен сәттері көп. Шөп шауып жатса, Шөптібай деп, наурыз айында туса , Наурызбай деп , мамыр айында туса , Мая немесе Мамырхан деп, қыстың боранды күндері туса , Боранбай , айт күндері туса , Айтбай , Рамазан ,табиғат құбылыстарына байланысты Күнтуған , Айтолқын , Жұлдыз , Жаңбырбай деп те қоя салады. Сол сияқты дүниеге қыз бала келе берсе, Ұлболсын , Ұлмекен , Ұлтуған деген.

1.Мәтінді түсініп оқиды, таныс емес сөздерді белгілеп, сөз тіркестерін құрап, айтады.

(азан, ақсақал, лайықты, көңіл бөл.)

2 – тапсырма. Барлық оқушылар орындайды.

1 мен 2 - топ арасында сұрақ – жауап жүреді.

3. Түсінгендерін мазмұндайды.

4. Кейбір оқушылар орындайды.

3-топқа шығармашылық жұмыс ұсыну

(Оқушыларға Айсұлу, Күнсұлу, Ақбота, Ақмарал, Сұлушаш сияқты әртүрлі белгімен берілген суреттерді ұсыну, олар суреттерді немен байланысты екендерін жазып, айтады)

3-тапсырма. Барлық оқушылар орындайды.

Оқушылар қазақта жиі кездесетін есімдерді атап, олардың мағынасын түсіндіреді .

Әр топ Венн диаграммасын толықтырады, қорғайды.

(Диаграмманың түйіскен жеріне ұлға да қызға да тән есімдерді жазады.)

ЖИІ КЕЗДЕСЕТІН

ҰЛ БАЛАЛАРДЫҢ

ЕСІМДЕРІ ЖАЗЫЛАДЫ

ЖИІ КЕЗДЕСЕТІН ҚЫЗ БАЛАЛАРДЫҢ ЕСІМДЕРІ ЖАЗЫЛАДЫ

А БАЙ - қазақ есімі, ел ағасы. Абай есімінің мағынасы әр түрлі: абайлағыш, байқағыш, ойшыл деп түсінігі бар. Бұл есім қазір халық арасында жиі қойылады.

АБЗАЛ - араб тілінен алынған - ардақты, аса қадірлі, ең құрметті.

АБЫЛАЙ - араб тілінен алынған есім - абыл, әбіл — ата, әке. Әбділмәмбет деген есімнің қысқарған түрі.

ӘМИЛА - араб тілінен - қызметші, жұмыскер.

ӘМИНА - араб тілінен  —  адал, сенімді, зиянсыз, сәтті, игілікті.

ӘМИРА - араб тілінен алынған әмір

БАҒИЛА - араб тілінен алынған бахи - мәңгілік, өмірлік, берік, тұрақты, мәңгі жасаушы.

БАЛАУСА - өндірдей жас.

БАЛБАЛА — балдай тәтті бала деген мәнді есім; араб тілінен бал - парасат, ақыл, ес, зерде, яғни ақылды, есті бала.

«Аялдап оқу»

Интербелсенді

тақта

Венн диаграммасы

Сабақтың соңы

8 мин

5 мин

3-тапсырма. Кейбір оқушылар орындайтын шығармашылық жұмыс. Оқушы өзінің атын жарнамалауы тиіс. Мысалы : Гауһар . Менің атым – Гауһар, мені ата- анам гауһар тастай жарқылдап ...

Кері байланыс. (Барлық оқушылар орындайды)

Попс әдісі

1.Менің ойымша, ...

2.Мен мұны былай дәлелдеймін...

3.Дәлел ретінде мысалдар келтіремін...

4.Мынандай қорытынды шешімге келдім...

Попс әдісі

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыға қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы қалай түсіндіресіз?

Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жопарлайсыз?

Пәранаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік;

АКТ байланысы;

Құндылықтармен байланыс ( тәрбие)

Рефлексия

Чемодан-салып аламын, алдағы уақытта қолданамын.

Еттартқыш-алған ақпаратты өңдеймін .

Себет-керек емес ақпаратты лақтырып жіберемін.

Үйге тапсырма беру 99-бет 5-тапсырма Мәтін бойынша сұрақтар құрастырып,оларға жауап беріңдер.

1.Сабақ мақсаттары мен оқу мақсаттары орындалды ма?

2.Бүгін оқушылар нені үйренді?

3.Сабақ қалай, қай деңгейде өтті?

4.Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма?

5.Уақытты қалай пайдаландым?

6.Жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және қандай?

7.Тақырыптық өмірмен байланысы болды ма?

1.Сабақ мақсаттары мен оқу мақсаттары жүзеге асты.

2.Оқушылар азан шақырып ат қою дәстүрімен танысты.

3.Сабақ жоғары деңгейде өтті.

4.Жоспарланған саралау тапсырмаларын іске асыра алдым.

5. Уақытты үнемді пайдалана білдім.

6.Тақырыпты ашу мақсатында оқушылар өз аттарын шығармашылық

жұмыс арқылы жүзеге асырды.

Қорытынды бағалау.

Ең жақсы өткен екі нәрсе: 1.Өткен тақырыпты бекіту; 2.Өз аттарын жарнамалау.

Сабақтың жақсы өтуіне ықпалын тигізетін екі нәрсе: 1.жаңа сөздер мен сөз тіркестерін бекіту; 2. Сабақтың мақсатын

анықтауға арналған тапсырма жұмысы.

Сабақ барысында : 1.Жекелеген оқушылармен жұмысты кеңінен қолдану керек екенін түсіндім;

2.грамматикаға көңіл бөлу.