"Балаларды кітіп оқуға баулудың 10 қағидасы"

Онгарбаева Гулбаршин Султановна

Педагог-зерттеуші

Қарағанды облысы білім басқармасының Сәтбаев қаласы білім бөлімінің «№1 мектеп-гимназиясы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Баланы кітап оқуға қызықтырудың 10 қағидасы

1. Кітап оқуды бала туылғаннан бастаңыз

Баланы туылғаннан бастап оқуға баулуға болады десе, таң қалмаңыз! Сондықтан баланың алғашқы ойыншықтары тек сылдырмақтар ғана емес, сонымен қатар үлкен әріптері бар түрлі-түсті суретті жұмсақ кітапшалар болуы мүмкін. Нәресте 10 айдан 1,5 жасқа дейін әлемді барлық сезім мүшелерімен белсенді түрде біледі, соның арқасында сөздік қоры қалыптасады, ал екі-үш жылда көптеген балалар диалог жүргізе алады және, тиісінше, шағын әңгімелердің мағынасын түсінеді.

2. Кітапты баланың өзіне таңдатыңыз

7-8 жас аралығындағы балаға оқуға арналған кітаптарды өз бетінше таңдауға рұқсат етіңіз, өйткені әр кітаптың проза болсын, поэзия болсын, пайдасы бар.

3. Баланың қызығушылығын ескеріңіз

Егер сіз балаға кітапты бәрібір өзіңіз таңдауға шешім қабылдасаңыз, онда оны "дұрыс"деген түсінігіңізден емес, баланың мүдделеріне сүйене отырып жасаңыз.

4. Оқу әдеттерін қалыптастырыңыз

Балаңызға өзінің оқу рәсімдерін қалыптастыруға көмектесіңіз, соның арқасында ол көп нәрсені қанағаттандыра алады

5. Соңына дейін оқуға ынтасын жаттықтырыңыз

Бұл әдісті сіздің балаңыз өзі оқи алатын кезде пайдаланған қолайлы. Ол үшін не істеу керек? Оған кітап оқып отырып, ең қызықты жеріне келгенде баяндауды үзіп, шұғыл іспен айналысып кетіңіз де, баланы кітаппен жалғыз қалдырыңыз. Әдетте бұндайда қызығушылық өзінің дегенін жасайды.

6. Кітапханаға бірге барыңыз

Иә, иә, жаңаның бәрі –жақсы ұмытылған ескі іс!

7. Дұрыс ынталандырыңыз

Мынадай дәлелдерді айтудың қажеті жоқ: "бұл кітап мектеп бағдарламасында бар екен", "біз бұл кітапты ұзақ уақыт оқымадық", "сіз бұл кітапты міндетті түрде оқып шығуыңыз керек", "бұл кітапты кітап сатушысы ұсынып еді", "бұл кітап бәріне ұнайды" және т. б. Егер сіз: "бұл кітап маған өте қымбат, мен оны сізбен бөліскім келеді", "бұл сіз мақтаған автордың кітабы", "бұл сізге ұнайтын фильмдегі актриса/актердің сүйікті кітабы" және т. б. десеңіз оның жөні бөлек

8. Үнемі шығармашылық қосып отырыңыз

Оқуға қиял мен шығармашылықты қосыңыз. Мұнда ешқандай шектеулер мен ережелер жоқ, бірақ шығармашылық пен ойын үшін шексіз кеңістік бар!

9. Нақты өмірде оқи білу қаншалықты маңызды екенін көрсетіңіз

Бала әріптерді игерген кезде, оған оқу қызықты ғана емес, сонымен қатар пайдалы екенін көрсету керек. Түзетулер жасағанның орнына, балаңызға кафедегі мәзірді ("мұнда сенің сүйікті асың бар-жоғын біліңіз") немесе үйлердегі белгілерді ("бізге Байсейітова көшесі керек") оқып берген дұрыс.

10. Өзіңіз де оқыңыз!

Бұл ата-ана тәрбиесіне қатысты кез-келген мәселеде қолдануға болатын негізгі заң. Балаңызға жеке басыңызбен үлгі көрсетіңіз. Бұл қарапайым шындық, бірақ өкінішке орай, оны ата-аналар жиі ұмытып кетеді!