Күні: _______________________

Үйірме:______________________

Тақырып: Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығы аңызы

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға Барсакелмес атауының шығу тарихы мен аңызы туралы түсіндіру.

Аңыз арқылы туған жер тарихына қызығушылық қалыптастыру.

Табиғатты құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың міндеттері

Барсакелмес туралы аңызбен таныстыру

Аңыздың мағынасын түсіндіру

Оқушылардың ойлау және әңгімелеу қабілетін дамыту

Сабақтың барысы

1. Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)

Сәлемдесу

Оқушыларды түгендеу

Сабақ тақырыбын айту

2. Қызығушылықты ояту (5 минут)

Мұғалім сұрақ қояды:

Аңыз дегеніміз не?

Қандай аңыздарды білесіңдер

Түсіндіру:
Аңыз – халық арасында ертеден келе жатқан тарихи оқиғаларға байланысты айтылатын әңгіме.

3. Жаңа сабақ (15 минут)

Барсакелмес аңызыЕртеде Арал теңізінің ортасында үлкен арал болған. Бұл аралға аңшылар мен саяхатшылар кейде барып жүрген.

Аңыз бойынша, бір топ адамдар аралға аң аулауға барады. Олар аралдың табиғатының ерекше екенін байқайды. Аралда уақыт өзгеше өтетіндей көрінеді.

Біраз уақыттан кейін олар кері қайтқанда, сырттағы әлемде көп жыл өтіп кеткенін біледі. Сол себепті халық арасында:
«Бұл жерге барсаң, қайта келмейсің» деген сөз тараған.

Содан бері арал Барсакелмес деп аталып кеткен.

4. Тапсырма (10 минут)

1-тапсырма

Оқушылар аңыздың мазмұнын қысқаша айтып береді.

2-тапсырма

«Егер мен Барсакелмеске барсам…»
Оқушылар өз ойларын айтып немесе шағын әңгіме құрайды.

5. Бекіту (5 минут)

Сұрақтар:

Барсакелмес атауы нені білдіреді?

Аңыз бойынша адамдар неге қайта келмеген?

Аңыз бізге нені үйретеді?

6. Қорытынды (3 минут)

Барсакелмес – тек аңыз ғана емес, ол табиғаты ерекше тарихи орын.

Үй тапсырмасы

Барсакелмес туралы сурет салу немесе шағын әңгіме жазу.

Барсакелмес туралы аңыз (толық мәтін)

Ертеде Арал теңізінің ортасында үлкен әрі жұмбақ арал болған. Ол аралға кейде аңшылар мен балықшылар ғана барып тұрған. Аралдың табиғаты өте әсем, өсімдіктері қалың, жануарлары көп болған.

Бір күні бірнеше аңшы сол аралға аң аулауға барады. Олар аралдың табиғатына таң қалып, бірнеше күн сол жерде болады. Аралда уақыт өте тез өтетіндей сезіледі. Аңшылар аң аулап, демалып, табиғаттың сұлулығына сүйсінеді.

Біраз уақыт өткен соң олар ауылдарына қайтуға шешім қабылдайды. Қайықпен теңізден өтіп, туған жеріне жеткенде таңғажайып жағдай болады. Ауылдары мүлде өзгеріп кеткен. Таныс адамдар жоқ, үйлер де басқа.

Сонда олар ауыл адамдарынан сұрайды. Жергілікті тұрғындар бұл адамдардың аталары туралы ғана естігенін айтады. Сөйтсе аңшылар аралда бірнеше күн жүргендей ойлағанымен, сырттағы әлемде көп жыл өтіп кеткен екен.

Содан бері халық арасында:
«Бұл аралға барған адам қайта келмейді» деген сөз тараған.

Сол себепті бұл жер Барсакелмес деп аталып кеткен. Яғни «барсаң, қайтып келмейсің» деген мағынаны білдіреді.

Қазір бұл арал табиғаты ерекше қорғалатын жерге айналып, табиғатты қорғау мақсатында қорық болып саналады.

Викторина (10 сұрақ)

Барсакелмес бұрын қай жерде орналасқан?

Барсакелмес қандай жер болған?

Аралға кімдер барған?

Аңшылар аралда не істеген?

Аралдағы уақыт қалай өткен сияқты болды?

Аңшылар ауылға қайтқанда не өзгерген?

Ауыл адамдары аңшылар туралы не айтты?

«Барсакелмес» сөзінің мағынасы қандай?

Қазіргі кезде Барсакелмес қандай орын?