Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту Министрлігі
№33 Б.Момышұлы атындағы КММ
«Бастауыш сыныптағы оқушылардың айтылым,оқылым,тыңдалым,сөйлеу
дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар »
2024-2025 ОҚУ ЖЫЛЫ
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту Министрлігі Түркістан облысының білім басқармасы
Сарыағаш ауданының білім бөлімі
№33 Б.Момышұлы атындағы КММ
Толық аты-жөні РАХЫМБЕКОВА МЕНСҰЛУ РҮСТЕМОВАНА
«Бастауыш сыныптағы оқушылардың айтылым,оқылым,тыңдалым,сөйлеу
дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар »
Әдістемелік нұсқаулық
Дархан ауылы
2024-2025 оқу жылы
Дағдыларды қалыптастыру процесі
Іс-әрекет құрылымын өзгерту нәтижесінде қажетті дағдыны қалыптастыру процесі біртіндеп жүріп жатыр. Оның мәні келесідей:
Белгілі бір қозғалыстарды орындау әдістері өзгереді. Бірқатар жеке қозғалыстар бірте-бірте бір жалпыға біріктіріліп, қажетсіз қозғалыстар жойылады. Қозғалыстардың орындалу жылдамдығы жоғарылайды.
Іс-әрекеттің орындалуын перцептивті бақылау әдістері өзгеруде. Кейбір жағдайларда, мысалы, музыкалық аспапта ойнауды үйренгенде, визуалды бақылау кинестетикалық күйге ауысады.
Сонымен қатар іс-әрекетті реттеуді орталықтан басқару әдістері де өзгерістерге ұшырайды. Бірте-бірте сана іс-әрекет әдістерін бақылау қажеттілігінен босатылып, қоршаған ортаға және іс-әрекеттің соңғы нәтижесін бақылауға ауысады.
Бұл өзгерістер жаттығудың тікелей салдары – белгілі бір әрекет түрлерін қайталап қайталау, оның мақсаты дағдыны меңгеру. Әрбір дағды адамда сол сәтте болатын дағдылар жүйесінде қалыптасады және қызмет етеді.
![]()
![]()
ДАЙЫНДАҒАН:БАСТАУЫШ СЫНЫП МҰҒАЛІМІ РАХЫМБЕКОВА МЕНСҰЛУ РҮСТЕМОВАНА
Мазмұны
Кіріспе
Негізгі бөлім
1.Жазылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар
2.Айтылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар
3.Тыңдалым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар
4.Оқылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

|
Кіріспе Әдістемелік оқу құралы оқушыларға қалай оқу керектігін үйретіп, соның нәтижесінде еркін, өзіндік ой-пікірін жеткізе білетін ынталы сенімді болуды қалыптастырады. Күнделікті сабақтарда сыныпта ынтымақтастық ахуал қалыпастыру білімге құштарлықтарын, көңіл күйлерін жақсартуына оң әсерін береді. Ынтымақтаса жұмыс істей отырып, олар бір нәтижеге жету үшін топ ережелерін сақтауды үйренеді. Өз-өздерін реттеулері мен көшбасшылыққа ұмтылулары, дарындылары айқындала бастады. Оқыту мен оқытудағы жаңа тәсілдердің ішінде диалогтық оқыту тәсілі де тиімділігін көрсетеді. Ол ұжымдық және өзара білім алмасуға жағдай туғызады. Бұл тәсілмен оқыту топпен әңгімелесу, сұхбаттасу, “миға шабуыл” логикалық сұрақ-жауап әдістері арқылы жүзеге асады. Білім беру жүйесіне жаңа инновациялық технологияларды енгізу арқылы оқыту үрдісін жетілдіру, оқушының танымдық қабілетін дамыту, саналы деңгейге көтеру — бүгінгі күнгі күрделі мәселе. Білімді жеке тұлғаға бағыттау арқылы өзін-өзі таныған, ақыл-ойын жан-жақты дамытқан өзіндік “Мендік” пікірі қалыптасқан оқушы тәрбиелеу мұғалімдер алдына тың міндеттер жүктейді. Бұл әдістемелік оқу құралында көпшілігін бұрыннан сабағымызда пайдаланып жүрсек те, тереңіне үңіліп, олардың өзіндік философиясын түсініп көрмеппіз. Әрине, бұрынғы дәстүрлі әдістерді де жоққа шығаруға болмайды, әр тәсілдің өзіндік артықшылықтары болады. Біз қолданып отырған әдістемелік оқу құралында түрлі тәсілдерді жинақтағанына қарамастан, сындарлы оқыту негіздері қамтылған. «Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту» (СТО) бағдарламасының қазіргі таңда білімді, білгенін өмірге пайдалана алатын шәкірт тәрбиелеуде алатын орны ерекше. «Өмір бойы білім алу — әрбір Қазақстандықтың жеке кредосына айналуы тиіс»-деп еліміздің көреген көшбасшысы Н.Ә.Назарбаевтың сөзін еңбек жолымда әрдайым жандандырып отырамын. Егер әр шәкірт өмірде бір кірпіш болып қаланып, ұстаздан шәкірт озып жатса, төккен тер мен адал еңбектің ақталғаны емес пе ?! “Әрбір бала- болашақ данышпан» деген ойлы қағидаға мән берсек, яғни табиғи таланттарды ашу, жас талапкерлердің жарқырап көрінуі үшін мұғалімге жүктелер міндет аз емес. Ол міндет оқушылардың шығармашылық қабілетін, танымдық белсенділігін, ой- өрісін дамыту үшін аянбай еңбек ету, оқушының жеке тұлғалық күшін дамыту. Мен сабақ беру үрдісінде мынандай негізгі факторларды басшылыққа аламын: |
1
Блум түймедағы әдісі
.Жазылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалы



2.Айтылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар



Тапсырма 3. «Тыңдалым дағдыларын дамытатын жаттығулар»
Берілген сөздер қатарынан мағынасы жағынан артық сөзді анықтап, оның себебін түсіндіру.


4.Оқылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар



Қорытынды
Бұл тапсырмалар жинағы оқушылардың сабақтағы жазылым,тыңдалым,айтылым дағдыдларын дамытудың тиімді құралы ретінде қарастырылады. Мұғалімдер бұл тапсырмаларды сабақта, үй тапсырмасы ретінде немесе сыныптан тыс жұмыстарда қолдана алады. Оқушылардың белсенділігі мен қызығушылығын арттыру үшін тапсырмаларға ойын элементтерін енгізу ұсынылады. Жинақтың басты мақсаты – оқушылардың өз бетімен ойлау, шешім қабылдау және қоршаған ортада өз білімдерін тиімді қолдану дағдыларын дамыту.
Әдіс – оқу-тәрбие жұмыстарының алдында тұрған міндеттерді дұрыс орындау үшін мұғалім мен оқушылардың бірлесіп жұмыс істеу үшін қолданатын тәсілдері. Әдіс арқылы мақсатқа жету үшін істелетін жұмыстар ретке келтіріледі. Оқыту әдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын дамытады, ізденуге, жаңа білімді түсінуге ықпал етеді.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.
Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2018 жылғы 10 қаңтар.
2. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына
Жолдауы 2 қыркүйек 2019.
3. Қазақстан -2050 Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты.- Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы.-//Егемен Қазақстан,№828-831 (27902), 15 желтоқсан, сенбі 2012, Б.1-8
4. Урмашев Б.А. Критериалды бағалау технологиясы: Оқу құралы, Алматы: «ССК» баспасы, 2016ж. – 140б.
5. 2019-2020 оқу жылында Қазақстан Республикасының орта білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Нұр-Сұлтан: Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2019. – 440 б.
6. Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық: Оқу-әдіст. құрал /«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ / О.И.Можаева, А.С.Шилибекова, Д.Б.Зиеденованың редакциясымен. - Астана, 2016. - 48 б.
7. Оқушылардың оқу жетістіктерін критериалды бағалау жүйесін енгізудің әдіснамалық және оқу-әдістемелік негіздері. Әдістемелік құрал. –Астана: Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2015. – 58 б.
8. Жиркова З.С. Диагностика мотивационной образовательной среды сельской школы. // Вектор науки ТГУ. Серия: Педагогика, психология. 2011. – 115-121 с.
9. Основные результаты международного исследования образовательных достижений 15-летних обучающихся PISA-2012. Национальный отчет. – Астана: НЦОСО, 2013. – 283 с.
10. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. Қазақстан Республикасы Президентінің №1118 Қаулысы – Астана: Ақорда, 2010 жыл 7 желтоқсан www.nkaoko.kz/documents/law_of_education/ .
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
«Бастауыш сыныптағы оқушылардың айтылым,оқылым,тыңдалым,сөйлеу дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар »
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту Министрлігі
№33 Б.Момышұлы атындағы КММ
«Бастауыш сыныптағы оқушылардың айтылым,оқылым,тыңдалым,сөйлеу
дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар »
2024-2025 ОҚУ ЖЫЛЫ
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту Министрлігі Түркістан облысының білім басқармасы
Сарыағаш ауданының білім бөлімі
№33 Б.Момышұлы атындағы КММ
Толық аты-жөні РАХЫМБЕКОВА МЕНСҰЛУ РҮСТЕМОВАНА
«Бастауыш сыныптағы оқушылардың айтылым,оқылым,тыңдалым,сөйлеу
дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар »
Әдістемелік нұсқаулық
Дархан ауылы
2024-2025 оқу жылы
Дағдыларды қалыптастыру процесі
Іс-әрекет құрылымын өзгерту нәтижесінде қажетті дағдыны қалыптастыру процесі біртіндеп жүріп жатыр. Оның мәні келесідей:
Белгілі бір қозғалыстарды орындау әдістері өзгереді. Бірқатар жеке қозғалыстар бірте-бірте бір жалпыға біріктіріліп, қажетсіз қозғалыстар жойылады. Қозғалыстардың орындалу жылдамдығы жоғарылайды.
Іс-әрекеттің орындалуын перцептивті бақылау әдістері өзгеруде. Кейбір жағдайларда, мысалы, музыкалық аспапта ойнауды үйренгенде, визуалды бақылау кинестетикалық күйге ауысады.
Сонымен қатар іс-әрекетті реттеуді орталықтан басқару әдістері де өзгерістерге ұшырайды. Бірте-бірте сана іс-әрекет әдістерін бақылау қажеттілігінен босатылып, қоршаған ортаға және іс-әрекеттің соңғы нәтижесін бақылауға ауысады.
Бұл өзгерістер жаттығудың тікелей салдары – белгілі бір әрекет түрлерін қайталап қайталау, оның мақсаты дағдыны меңгеру. Әрбір дағды адамда сол сәтте болатын дағдылар жүйесінде қалыптасады және қызмет етеді.
![]()
![]()
ДАЙЫНДАҒАН:БАСТАУЫШ СЫНЫП МҰҒАЛІМІ РАХЫМБЕКОВА МЕНСҰЛУ РҮСТЕМОВАНА
Мазмұны
Кіріспе
Негізгі бөлім
1.Жазылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар
2.Айтылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар
3.Тыңдалым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар
4.Оқылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

|
Кіріспе Әдістемелік оқу құралы оқушыларға қалай оқу керектігін үйретіп, соның нәтижесінде еркін, өзіндік ой-пікірін жеткізе білетін ынталы сенімді болуды қалыптастырады. Күнделікті сабақтарда сыныпта ынтымақтастық ахуал қалыпастыру білімге құштарлықтарын, көңіл күйлерін жақсартуына оң әсерін береді. Ынтымақтаса жұмыс істей отырып, олар бір нәтижеге жету үшін топ ережелерін сақтауды үйренеді. Өз-өздерін реттеулері мен көшбасшылыққа ұмтылулары, дарындылары айқындала бастады. Оқыту мен оқытудағы жаңа тәсілдердің ішінде диалогтық оқыту тәсілі де тиімділігін көрсетеді. Ол ұжымдық және өзара білім алмасуға жағдай туғызады. Бұл тәсілмен оқыту топпен әңгімелесу, сұхбаттасу, “миға шабуыл” логикалық сұрақ-жауап әдістері арқылы жүзеге асады. Білім беру жүйесіне жаңа инновациялық технологияларды енгізу арқылы оқыту үрдісін жетілдіру, оқушының танымдық қабілетін дамыту, саналы деңгейге көтеру — бүгінгі күнгі күрделі мәселе. Білімді жеке тұлғаға бағыттау арқылы өзін-өзі таныған, ақыл-ойын жан-жақты дамытқан өзіндік “Мендік” пікірі қалыптасқан оқушы тәрбиелеу мұғалімдер алдына тың міндеттер жүктейді. Бұл әдістемелік оқу құралында көпшілігін бұрыннан сабағымызда пайдаланып жүрсек те, тереңіне үңіліп, олардың өзіндік философиясын түсініп көрмеппіз. Әрине, бұрынғы дәстүрлі әдістерді де жоққа шығаруға болмайды, әр тәсілдің өзіндік артықшылықтары болады. Біз қолданып отырған әдістемелік оқу құралында түрлі тәсілдерді жинақтағанына қарамастан, сындарлы оқыту негіздері қамтылған. «Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту» (СТО) бағдарламасының қазіргі таңда білімді, білгенін өмірге пайдалана алатын шәкірт тәрбиелеуде алатын орны ерекше. «Өмір бойы білім алу — әрбір Қазақстандықтың жеке кредосына айналуы тиіс»-деп еліміздің көреген көшбасшысы Н.Ә.Назарбаевтың сөзін еңбек жолымда әрдайым жандандырып отырамын. Егер әр шәкірт өмірде бір кірпіш болып қаланып, ұстаздан шәкірт озып жатса, төккен тер мен адал еңбектің ақталғаны емес пе ?! “Әрбір бала- болашақ данышпан» деген ойлы қағидаға мән берсек, яғни табиғи таланттарды ашу, жас талапкерлердің жарқырап көрінуі үшін мұғалімге жүктелер міндет аз емес. Ол міндет оқушылардың шығармашылық қабілетін, танымдық белсенділігін, ой- өрісін дамыту үшін аянбай еңбек ету, оқушының жеке тұлғалық күшін дамыту. Мен сабақ беру үрдісінде мынандай негізгі факторларды басшылыққа аламын: |
1
Блум түймедағы әдісі
.Жазылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалы



2.Айтылым дағдыларын дамытуға арналған тапсырмалар



Тапсырма 3. «Тыңдалым дағдыларын дамытатын жаттығулар»
Берілген сөздер қатарынан мағынасы жағынан артық сөзді анықтап, оның себебін түсіндіру.


4.Оқылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығулар



Қорытынды
Бұл тапсырмалар жинағы оқушылардың сабақтағы жазылым,тыңдалым,айтылым дағдыдларын дамытудың тиімді құралы ретінде қарастырылады. Мұғалімдер бұл тапсырмаларды сабақта, үй тапсырмасы ретінде немесе сыныптан тыс жұмыстарда қолдана алады. Оқушылардың белсенділігі мен қызығушылығын арттыру үшін тапсырмаларға ойын элементтерін енгізу ұсынылады. Жинақтың басты мақсаты – оқушылардың өз бетімен ойлау, шешім қабылдау және қоршаған ортада өз білімдерін тиімді қолдану дағдыларын дамыту.
Әдіс – оқу-тәрбие жұмыстарының алдында тұрған міндеттерді дұрыс орындау үшін мұғалім мен оқушылардың бірлесіп жұмыс істеу үшін қолданатын тәсілдері. Әдіс арқылы мақсатқа жету үшін істелетін жұмыстар ретке келтіріледі. Оқыту әдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын дамытады, ізденуге, жаңа білімді түсінуге ықпал етеді.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.
Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2018 жылғы 10 қаңтар.
2. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына
Жолдауы 2 қыркүйек 2019.
3. Қазақстан -2050 Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты.- Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы.-//Егемен Қазақстан,№828-831 (27902), 15 желтоқсан, сенбі 2012, Б.1-8
4. Урмашев Б.А. Критериалды бағалау технологиясы: Оқу құралы, Алматы: «ССК» баспасы, 2016ж. – 140б.
5. 2019-2020 оқу жылында Қазақстан Республикасының орта білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері туралы: Әдістемелік нұсқау хат. – Нұр-Сұлтан: Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2019. – 440 б.
6. Бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық: Оқу-әдіст. құрал /«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ / О.И.Можаева, А.С.Шилибекова, Д.Б.Зиеденованың редакциясымен. - Астана, 2016. - 48 б.
7. Оқушылардың оқу жетістіктерін критериалды бағалау жүйесін енгізудің әдіснамалық және оқу-әдістемелік негіздері. Әдістемелік құрал. –Астана: Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы, 2015. – 58 б.
8. Жиркова З.С. Диагностика мотивационной образовательной среды сельской школы. // Вектор науки ТГУ. Серия: Педагогика, психология. 2011. – 115-121 с.
9. Основные результаты международного исследования образовательных достижений 15-летних обучающихся PISA-2012. Национальный отчет. – Астана: НЦОСО, 2013. – 283 с.
10. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. Қазақстан Республикасы Президентінің №1118 Қаулысы – Астана: Ақорда, 2010 жыл 7 желтоқсан www.nkaoko.kz/documents/law_of_education/ .
шағым қалдыра аласыз


