БАЯНДАМА

Тақырыбы: «Мектептегі дене тәрбиесі»

Орындаған: дене шынықтыру пәнінің мұғалімі Тлеубаев Самат Хожалепесович

Мекемесі: «Smart ilim» мектеп гимназиясы

Кіріспе

Қазіргі заманда ұлт денсаулығы — мемлекеттің стратегиялық маңызды басымдығының бірі болып саналады. Елдің болашағы — дені сау, білімді, жан-жақты дамыған ұрпақтың қолында. Осы тұрғыдан алғанда мектептегі дене тәрбиесі сабақтары жас ұрпақтың денсаулығын нығайтуда, қозғалыс белсенділігін арттыруда және салауатты өмір салтын қалыптастыруда аса маңызды рөл атқарады. Дене тәрбиесі — білім беру жүйесінің ажырамас бөлігі. Ол оқушылардың физикалық дамуы мен тұлғалық қасиеттерін жетілдіруді, еңбекке қабілеттілігін арттыруды көздейді. Сондықтан да мектеп қабырғасындағы әрбір дене шынықтыру сабағының мазмұны мен ұйымдастырылуы педагогикалық тұрғыдан жоғары деңгейде болуы қажет.

Негізгі бөлім

1. Дене тәрбиесінің мақсаты мен міндеттері

Мектептегі дене тәрбиесінің негізгі мақсаты — оқушылардың дене қабілеттерін дамыту, денсаулығын нығайту және салауатты өмір салтының дағдыларын қалыптастыру болып табылады. Бұл мақсатқа жету үшін келесі міндеттер жүзеге асырылады:

• оқушылардың дене қозғалысына деген қызығушылығын арттыру;
• денсаулықты сақтау мен нығайтудың тиімді әдістерін үйрету;
• дұрыс тыныс алу, тамақтану және демалу дағдыларын қалыптастыру;
• оқушылардың спорттық қабілеттерін анықтау және дамыту;
• ұжымдық рух, тәртіп, өзара көмек сезімін тәрбиелеу.

2. Мектептегі дене тәрбиесінің мазмұны мен ұйымдастырылуы

Дене шынықтыру сабақтары оқу бағдарламасына сәйкес аптасына үш рет өткізіледі. Сабақ барысында жүгіру, секіру, лақтыру, гимнастика, эстафеталық ойындар, спорттық жаттығулар мен ұлттық ойындар қолданылады. Әр сабақ үш кезеңнен тұрады: дайындық, негізгі және қорытынды бөлім.

• Дайындық бөлімі – денені қыздыру жаттығуларынан тұрады, ағзаны негізгі жүктемеге дайындайды.
• Негізгі бөлім – дене жаттығуларының жаңа түрлерін меңгеру және оларды жетілдіру кезеңі.
• Қорытынды бөлім – тыныс алу және қалпына келтіру жаттығуларымен аяқталады.

Сонымен қатар, дене тәрбиесі сабақтарынан тыс уақытта да оқушыларды спорттық үйірмелерге, жарыстар мен спартакиадаларға қатыстыру – олардың физикалық және рухани дамуына оң әсер етеді. Мектепішілік, аудандық және қалалық жарыстар оқушылардың белсенділігін арттырып, өз күшіне деген сенімділік пен табандылық қасиеттерін қалыптастырады.

3. Дене тәрбиесінің тәрбиелік маңызы

Дене тәрбиесі оқушының тек физикалық дамуын ғана емес, сонымен қатар оның рухани және адамгершілік қасиеттерін де қалыптастырады. Сабақ барысында оқушылар ұжымдық қарым-қатынас, жолдастық көмек, өзара сыйластық пен тәртіптілікке үйренеді. Сонымен қатар, дене тәрбиесі баланың ерік-жігерін шыңдап, қиындықтарды жеңе білуге, мақсатқа жету жолында табандылық танытуға тәрбиелейді.

4. Дене тәрбиесі мен салауатты өмір салты

Қазіргі таңда жастар арасында қозғалыс белсенділігінің төмендеуі мен электрондық құрылғыларға тәуелділік мәселесі жиі байқалады. Сондықтан мектеп мұғалімдері оқушылар арасында салауатты өмір салтының маңызын үнемі насихаттауы қажет. Дұрыс тамақтану, ұйқы режимін сақтау, зиянды әдеттерден аулақ болу және тұрақты спорттық белсенділік – дені сау ұлт қалыптастырудың басты шарттары болып табылады.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, мектептегі дене тәрбиесі – оқушылардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, олардың тұлғалық дамуына, өмірлік ұстанымдарының қалыптасуына зор ықпал етеді. Дене шынықтыру мұғалімдерінің кәсіби біліктілігі мен сабақтарды сапалы ұйымдастыруы – салауатты ұрпақ тәрбиелеудің басты кепілі болып табылады.