Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Тақырыбы:

Оқушыларды шығармашылық жұмысқа белсенділіктерін,

қызығушылықтарын арттыру

Жұмыстың авторы : Гүлзира Қыстаубекова

Құлыншақ Кемелұлы атындағы

жалпы орта мектебінің

бастауыш сынып мұғалімі

Мақсаты :

Білім беруде жаға технология элементтерін сабақта пайдалану арқылы қызығушылық және шығармашылықпен таным белсенділігін арттыру. Олардың рухани дүниесін ізгілендіру , жеке тұлға қасиеттерін қалыптастыру. Іздене білетін, дәлелді шешімдер қабылдай алатын білімді ұрпақ тәрбиелеу.

Міндеті:

• Ақыл ой белсенділігін қалыптастыру;

• Іс-әрекетке қызығушылығын ояту;

• Өздігінше жұмыс жасауға дағдыландыру;

• Алдына мақсат қоя білу;

• Қоршаған ортамен байланысын күшейту;

Жоспар

І. Кіріспе

а) Білім – негізі бастауышта

ІІ. Негізгі бөлім

а) Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін дамытудың қазіргі жағдайы

ә) Оқушылардың логикалық танымдық әрекеттерін дамыту

б) Бастауыш сыныпта «Дамыта оқыту технологиясы» арқылы оқушылардың жалпы қабілетін дамыту.

ІІІ. Қорытынды

Педагогика қабілетсіз бала жоқ деп дәлелдейді. Сол себепті баланың қабілетін өрістете дамыту әр мұғалімнің міндеті. Баланың жасырын , тіпті тың тереңде жатқан қабілеттерін көрінуіне мүмкіндік жасау үшін оны оқытып , жан-жақты дамыту, бастауыш сатысынана басталады. Мұғалім алғаш жаңа педагогикалық технологияларды оқып үйренеді, екіншіден меңгереді, үшіншіден жаңа педагогикалық технологияларды тәжірибеде қолданады, төртіншіден оны дамытып нәтижесін көрсетеді.

Білім негізі – бастауышта екенін ескере отырып , бала білімінің сапалығын арттыру үшін, әрбір мұғалімнің басты міндеті оқушының жеке басының қасиеттерін , қабілеттерін дамытып, талантын, шығармашылығын артырады.

Шығармашылық дегеніміз – адамның өмір шындығында өзін-өзі тануға ұмтылуы, ізденуі. өмірде дұрыс жол табу үшін адам дұрыс ой түйіп, өздігінен сапалы, дәлелді шешімдер қабылдай біліуге үйрену керек. Адам бойындағы қабілеттерін дамытып, олардың өшуіне жол бермеу, адамның рухани күшін нығайтып, өзін-өзі тануына көмектесу.

Оқушы құлшынысын ұдайы дамытып, әрбір өтетін сабағын жаңаша ұйымдастыра біліп, оқытудың озық әдіс-тәсілдерін қолдана білгенде ғана бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттері дами түседі.

Ол үшін мұғалім іздемпаз болуы шарт. Демек, мұғалім мен оқушының арасындағы оқыту үрдісінің іс-әрекеттері арқылы оқушыда шығармашылық қабілеттері дами түседі.

Уақыт талабына сай оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту үшін, оқытудың жаңа ақпараттық технологиясын пайдаланған жөн деп ойлаймыз. Шығармашылыққа үйрету үшін мынадай жағдайларды ескеру тиіс. Ұстаз бойына өз шәкіртінің бойындағы өзгеге ұқсамайтын қасиеттерін аша білу, ой-өрісін кең , жан-жақты білімдар, өз мамандығының шебері болуы үздіксіз өз бетінше шыңдай түсуі қажет.

Шығармашылық жұмысқа белсенділіктерін, қызығушылықтарын арттыру

Өлең шумақтарын құрастыру

Ұнатқан кейіпкеріне мінездеме беру

Логикалық тапсырмалар беру

Тақырыпты мазмұнына қарай жинақтай

Қиялдау арқылы сурет салу

Арнайы тақырыпқа пікірталас

Әңгіменің ұқсастығын салыстыру , мәтінге ат қою

Мәтін, әңгіме, ертегіні һз бетінше аяқтау

Осындай жұмыстарды жүргізу оқушыларды шығармашылыққа баулуға, шәкірт бойындағы қабілет көзін ашып, тілін байытуға, өиялын ұштауға, өз бетінше ізденуге зор әсерін тигізеді. Шығармашылық жұмыстар оөушыларды ойлауға жетелеп, қызығушылығын оятып, шығармашылық қабілетін арттыруға, белсенділікке ынталандырады. Қай пәнде болсын оқушылардың қабілетін дамыта оқытуолардың сабаққа деген қызығушылығын оятып, ойын, ынтасын дамыта түседі.

Оқушыны шығармашылыққа бағыттау.

Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту мақсатында сабақ түрлерін төмендегіше өтемін.

* Сайыс - Ойын

*Сынақ - Саяхат

* Топпен жекелей жұмыс

Сабағымда қолданатын жұмыстың түрлері:

• Саластыру

• Зерттеу

• Іздемпаздық

• Шығармашылық

Оқушылардың бойындағы шығармашылықпен айналысуға деген мынадай ерекшеліктері басым болады.

• Оқушының өзінің ойлау ерекшеліктері бамыс

• Шығармашылықпен айналысуға ұмтылып тұрады

• Өзін тануға құштар

• Түрлі болжамдар жасауға қабілетті

• Қиялы ұшқыр

Бастауыш сыныптарда дәріс беру кезінде әрбір сабақтарымда, «Дамыта оқыту» технологиясының элементтерін пайдаланып, тиімді жолдарын қарастырудамын. Дамыта оқыту әдісінің топпен жұмыс жүргізу, өлең шығару, іздену, оқушының өзі қорытынды жасай білуі, салыстырып ерекшеліктерін табу, өз ойын еркін айту тәсілдері сабағымда оң нәтиже беруде.

Қазақ тілі нәтижелі өту үшін оның әдістемесін жетілдіре түсу- бүгінгі күннің кезек күттірмейтін маңызды мәселесі. Бастауыш сыныптарды оқушылардың жазбаша тілін дамытуда , сөздері байланыстырыпсөйлем құрастыруда алуан түрлі жазба жұмыстары әсіресе мазмұндама мен шығарма жазу үлкен жауапкершілікті, көп ізденуді, шеберлікті талап етеді.

Бірінші сыныпта мазмұндама мен шығарма жазу төселдірудің үлкен маңызы бар. Әдетте ата-аналар мен үлкендер арасында бірінші сыныпта мазмұндама шығарма жазудың мәніне түсінбеушілікте кездеседі. Байланыстырып жазу жұмысы кіші жастағы дидактикалық түсініктілік принципіне негізделіп жүргізіледі. «Біздің сынып» тақырыбында шығарма жаздыру мұнда ешқандай сурем қолданбайды. Бірақ ауызша әңгіме өткізіледі. Сұрақ- жауап арқылы сынып ішіндегі заттардың атын сұрамаймын. Оқушылардың жазған шығармасынан.

Біздің сыныпта парта, стол, орындық, тақта бар. Сынып іші кең , жарық. Тақтаның үстінгі жағында Ыбырай мен Абай атамыздың суреті ілулі тұр. Суреттің астында аталарымыздың өсиет сөздері жазылған. Сыныптағы парталар 3 қатар етіп қойылған. Мен үшінші партаның екінші қатарында отырамын. Бүгін Нұрбол мен Мадина кезекші.олар тақтаны тазалап сүртті. Сынып іші таза. Мен өз сыныбымды жақсы көремін.

Сын тұрғысынана ойлау технологиясы ол шығармашылық немесе көкейтесті ойлау. Технологияда оқу дағдысын дамытуға арналған һзара байланысты 60-тан астам стратегиялар пайдаланылады.

Ортаға шығып өз ойларын айтуға үйрету

Оқушыға сенімділікпен қарау

Әдебиет , дүниетану сабағында «Венн диограммасы» арқылы ұқсастық пен айырмашылықты табуда анлиз жасауға өз беттерінше қорытынды шығаруға үйреттім.

Сын тұрғысынан ойлауда сабақ үш фазада жүреді.

• Қызығушылықты ояту.

• Мағынаны ажырату.

• Ой толғаныс.

Ана тілі сабағында «Бәйшешек» , «Жауқазын» тақырыбын өттім.

• Мақсаты

Өлеңдерді мәнерлеп , түсініп оқу, мазмүнын аша білуге үйрету

Күтілетін нәтижелер:

1. Гүл туралы

2. Табиғат көркі

• Қызығушылықты ояту

1. «Ой шақыру» «Топтастыру»

• Мағынаны ашу

Кітаппен жұмыс. «Топтастыру» стратегиясы. Өз қиялдары арқылы қағаз бетңне сурет салу. «Кубизм» стратегиясы

• Ой толғаныс

«5 жолды өлең стратегиясы» Үйге жаттау, сурет салу. Эссе «Гүл -табиғат көркі»

Қазақ тілі сабағында оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатында қызықты шығармашылық жүргізу арқылы баланың ой-өрісін , сөздік қорын, тапқырлық қасметтерін дамытып, сауатты жазуға машықтандырамын.

Мысалы: «Соңғы дыбыстан сөз ойлан» кітап, парта , алмас, сағат, тауық, қарлығаш, «ш» дыбысын ойлау т.б басқа барлық дыбыстарды қамту қажет.

* «Соңғы буыннан сөз ойлау» ша-на, на-мыс, мыс-тан т.б

әр сөзден бір буын алып сөз құрау

Сақал мысалы: қалташа, ақта, арқа, сақта т.б

Талас

Ақша

Арба

Қалам

• Бір сөзден бірнеше сөз шығару

Жауқазын сөзінен – ауа, жазық, қазына, қауын, жаз, жау, уыз, қаз,ана, наз, қыз, жақ, қажы, қазы, аз, қу, ақ, қаза т,б сөздер шығады.

• Әріптерден сөз құрау ( сөйлем шығару)

Б а д о- балалар аулада доп ойнады.

Б қ б к , м м к - бірінші қыркүйек білім күні, мен мектепке келдім.

Тапсырманы оңайдан қиынға яғни күрделендіре түсемін.

Балалардың шығармашылық дарындылығын дамыту және оны тәрбиелеу- бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің бірі. Баланың шығармашылық дарындығын дамытуды ұйымдастырудың әр түріне байланысты топқа бөлуге болады.

• Баланың қиял , елес белсенділігін арттыру арқылы шығармашылық дарындылығын дамыту.

• Баланың сөйлеу шеберлігін арттыру арқылы шығармашылық дарындылығын дамыту.

• Бейнелеу әрекетін үйлестіру арқылы шығармашылық қабілетін дамыту.

Баланың шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік беретін жұмыс түрінің бірі түрлі тақырыпқа мазмұндама , шығарма жаздыру. Шығарма жазған кезде өздеріне таныс көркем сөздерді пайдаланып, өз ойларын толық мазмұнына байланысты , берілген тақырыпқа байланысты немесе еркін тақырыпта жаздыру арқылы әрбір баланың ой-өрісінің кендігін , сөздік қорларының молдығын немесе аздығын байқап, қосымша жұмыстар жүргіземін.

Барлық сөзі бірдей әріптен басталатын мақал-мәтел , нақыл сөздер жазу тапсырмасы:

1. Б...б,,б..- білімді бәрін біледі

2. А...а...а....- ақымақтың аузы ашылар

3. Ж...ж...ж...- жақсылыққа жықсылық жасар

4. С..с...с..- сыпайы саспай сөйлейді

5. Ы...ы...ы..- ырыс ынтымақты ырыстан.

Қорыта келгенде

Оқушының жұмысын насихаттау

1. Мектепішілік

2. Сыныптан тыс ата-аналар комитетінің жиналысы

3. Интелектуарлы әдістемелік кеңесте

4. Оқушылардың ғылыми қоғамы клубында

5. Мектепішілік газет – журналдарға жариялау

6. Аудандық газетке беру

7. Облыстық «Балдаурен» әдістемелік газеті

8. Республикалық «Ұлан» газеті

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Мектеп » журналы 2017ж

2. «Дидактикалық материалдар» 2-3 сыныптар

3. «Бастауыш мектеп» журналы 2017ж